voorkomen en aanpak gokproblemen i

Vraag 1

In welke mate herkent het college de omvang en trends van gokproblematiek in Amstelveen en in het bijzonder onder jongvolwassenen en andere kwetsbare groepen (zoals mensen in armoede, met een licht verstandelijke beperking, of met psychische problematiek)?

Antwoord van het college

Uit de GGD Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 onder jongeren in de tweede en vierde klas van het voortgezet onderwijs (13 t/m 16 jaar) blijkt op basis van zelfrapportage in vragenlijsten dat: 9% het afgelopen jaar (wel of niet voor geld) online gokspellen heeft gespeeld. 4% het afgelopen jaar online gokspellen voor geld heeft gespeeld.

Vooral jongens online gokspelen spelen (15%), ook waar het gaat om gokspelen voor geld (7%). Meisjes doen dat veel minder (resp. 3% en 1%).

Vmbo-leerlingen vaker online gokspelen spelen dan havo/vwo-leerlingen.

Raadhuis Laan Nieuwer Amstel 1

Route per bus (overdag ma t/m vrij)

1182 JR Amstelveen

Lijn 174, halte Raadhuis

T

Lijn 186, halte Dorpsstraat + 5 min.

(020) 540 49 11

www.amstelveen.nl

Plan uw reis via www.9292ov.nl

IBAN NL22 BNGH 0285 0003 14

101.b/E092/ICT []

 Pagina

-

2 van 5

Vierdeklassers vaker online gokspelen voor geld spelen dan tweedeklassers.

Er geen significant verschil is voor online gokken of online gokken voor geld tussen de 6 wijken in Amstelveen.

Uit de gezondheidsmonitor jongvolwassenen 2024 onder 16 t/m 25 jarigen, komt naar voren dat 16% het afgelopen jaar online heeft gegokt voor geld. Ook hier zien we een duidelijk hoger percentage onder mannen (30%) dan onder vrouwen (3%). 2% van de deelnemers aan de jongvolwassenmonitor geeft aan dat zij het afgelopen jaar te maken had met geldproblemen door het gokken.

Een trend onder VO-scholieren en jongvolwassenen kunnen we uit de GGD cijfers niet opmaken, omdat deze vragen niet eerder zijn opgenomen in de monitor. Voor een volledig overzicht van de uitkomsten van Gezondheidsmonitors Jeugd 2023 en Jongvolwassenen 2024, refereren we ook graag aan de raadsbrief die op 8 januari 2025 hierover is verstuurd (Z25-000534).

In de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen (leeftijd 18+) zijn geen vragen opgenomen over gokken.

Vanuit Brijder krijgen we terug dat er relatief weinig mensen met gokproblemen hulp zoeken bijv. binnen de verslavingszorg. Het is wel aannemelijk dat er meer mensen gokproblemen hebben zonder dat zij hulp zoeken, bijvoorbeeld vanwege schaamte, schuldgevoel en onderschatting of ontkenning van het probleem.

Ons jongerenwerk geeft aan steeds vaker signalen van jongeren te krijgen dat zij gokken, met name door mee doen aan sportweddenschappen. Of er al sprake is van daadwerkelijke verslaving is niet altijd duidelijk, maar zij zien wel het risico dat dit gedrag zich kan ontwikkelen richting een gokverslaving.

Schuldhulpverleners komen gokproblemen bij cliënten regelmatig tegen. Harde data hierover hebben we niet. In dossiers zien consulenten bijvoorbeeld bovenmatige besteding aan loterijen en casino’s, of herhaaldelijke geldopnamen op (gok) locaties. De laatste tijd zien zij ook meer bestedingen aan de Toto, online gokdiensten en crypto daytrading.

Schuldhulpverleners komen gokproblemen bij cliënten snel op het spoor aangezien zij inzage hebben in alle geldstromen van cliënten.

De medewerkers van het Sociaal team komen gokproblemen minder tegen. Zij signaleren wel een toename in problematisch gedrag rondom ‘pay to win’-games op de telefoon.

Jongeren geven hierbij echt geld uit aan in-game aankopen (zoals speciale uitrusting of upgrades), wat kan leiden tot financiële problemen.

Vraag 2

Wordt gokproblematiek expliciet meegenomen in verslavingspreventiebeleid of mentale gezondheidsprogramma’s van Amstelveen?

Antwoord van het college

Gokverslaving wordt beleidsmatig meegenomen in de bredere aanpak preventie van verslavingen, zoals is opgenomen in de Gezondheidsagenda Amstelveen. Brijder geeft in onze gemeente uitvoering aan het beleid voor verslavingspreventie. In hun subsidieverlening is naast aandacht voor onderwerpen zoals roken en vapen, alcohol en drugs ook aandacht voor preventie van gokverslaving. Brijder is verbonden aan verslavingskunde Nederland en werkt volgens het Basispakket verslavingspreventie (pdf). Het Basispakket verslavingspreventie bestaat uit een geïntegreerd aanbod van kwalitatief goede én effectieve interventies. Door samen te werken, richt het integraal pakket van preventie en vroeg signalering zich mede op het

 Pagina

3 van 5

verminderen van o.a. gokproblemen in de samenleving. Ook is verslavingspreventie, waaronder gokpreventie, een van de thema’s binnen de gezonde schoolaanpak (zie vraag 9). 3.

Zo nee, is het college bereid dit alsnog expliciet op te nemen, gezien de overeenkomsten met alcohol- en drugsverslaving en de risico’s voor kwetsbare inwoners?

Zie vraag 2. De preventie van gokproblemen is reeds onderdeel van de preventie van verslavingen.

4. Worden professionals zoals mbo-docenten, (jeugd)buurtwerkers, schuldhulpverleners en wijkteams ondersteund met kennis en training om signalen van gokproblemen te herkennen en bespreekbaar te maken?

Professionals in onze regio kunnen bij Brijder terecht met vragen over preventie en het signaleren van verslavingsproblemen. Brijder kan ook trainingen geven op dit gebied.

De afgelopen jaren heeft Brijder bijvoorbeeld binnen het MBO-college Amstelland een deskundigheidsbevordering gegeven over gokken.

Op VO-scholen en het mbo-college heeft een medewerker van Brijder ook spreekuur op de scholen voor leerlingen, en is aanspreekpunt voor leraren wanneer zij vragen of zorgen hebben over (het signaleren van) verslavingen bij leerlingen. Deze Brijder medewerker sluit ook (wanneer nodig) aan bij het zorgoverleg op de school.

Brijder staat in goed contact met onze jongerenwerkers. Een training specifiek over het signaleren en bespreekbaar maken van gokken hebben zij nog niet gehad. Naar aanleiding van uw vragen gaan we Brijder vragen een korte training voor onze collega’s van jongerenwerk en schuldhulpverlening te organiseren. Wij zullen Brijder ook vragen om een dergelijke training aan te bieden aan de medewerkers en vrijwilligers van Humanitas en Participe die zich bezig houden met ondersteuning op financiele problemen, bijvoorbeeld vanuit Get a Grip of Financieel café.

5. Is de gemeente bekend met de recent ontwikkelde handreiking voor het signaleren van gokproblematiek (Onderzoeksinstituut IVO, 2025) en wordt deze actief onder de aandacht gebracht bij lokale professionals?

Naar aanleiding van uw vragen hebben wij kennisgenomen van de handreiking. De Brijder is actief betrokken geweest bij het opstellen hiervan. Via Brijder heeft ook het MBO-college Amstelland meegewerkt aan de totstandkoming van de handreiking rondom gokproblemen. Zie: Gokproblemen: signaleren, bespreekbaar maken en samenwerken - Platform31 | Kennis en netwerk voor stad en regio.

Onze uitvoeringsteams waren tot nu toe nog niet op de hoogte van deze handleiding, maar hebben de handleiding n.a.v. uw vragen inmiddels ontvangen.

6. Hoe werkt Amstelveen samen met organisaties als Brijder, Jellinek en ervaringsdeskundigen (zoals AGOG) bij de preventie en aanpak van gokproblemen?

Brijder heeft een centrale rol bij verslavingspreventie in de regio en neemt deel aan bredere preventie netwerken in onze stad. Zij kunnen professionals en organisaties ondersteunen door kennisoverdracht op het gebied van verslavingspreventie. Ook hebben zij een uitvoerende rol op VO- en MBO-scholen, door o.a. preventieve

 Pagina

4 van 5

spreekuren en ondersteuning aan scholen i.s.m. de Gezonde School adviseur (zie vraag 9). Ook werken zij in de uitvoering samen met onze jeugdhulpverleners.

Onze schuldhulpverleners hebben vooral een signalerende en doorverwijsfunctie.

Wanneer zij gekverslaving tegen komen verwijzen zij naar verslavingszorg en/of Cruks (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen). Op het moment dat zij signaleren dat gokproblematiek de betaling van vaste lasten in de weg staat, wordt budgetbeheer ingesteld of we begeleiden zij clienten naar een beschermingsbewindvoerder.

7. Worden er intersectorale overleggen of casuïstiekbesprekingen georganiseerd waarin professionals ervaringen delen en afspraken maken over signalering en doorverwijzing?

Nee, niet specifiek over dit onderwerp. Professionals kunnen wel contact opnemen met Brijder preventie als zij vragen hebben.

8. Welke initiatieven neemt Amstelveen om inwoners (in het bijzonder jongeren) bewust te maken van de risico’s van (online) gokken?

Er worden interventies binnen het onderwijs uitgevoerd (zie antwoord bij vraag 9).

Ook ons jongerenwerk ziet gokken als een belangrijk thema waarbij zij een preventieve en signalerende rol kunnen spelen. Onze jongerenwerkers gaan, al dan niet samen met medewerkers van Brijder, in gesprek met jongeren over alcohol, nicotine, drugs, gamen en gokken.

9.

Wordt hierbij aansluiting gezocht bij landelijke programma’s (zoals de Gezonde Schoolaanpak) en worden scholen en mbo’s actief betrokken?

De gemeente koopt bij de GGD de aanpak Gezonde School in voor alle VO-scholen in Amstelveen. De GGD ondersteunt scholen via deze aanpak op verschillende gezondheidsthema’s. Op het thema middelenpreventie werkt de Gezonde school samen met Brijder. Binnen dat thema is er aandacht is voor (online) gokken.

Gezonde school adviseert scholen om te werken met lessen in de klas. Deze lessen zijn gericht op het aanleren van vaardigheden die belangrijk zijn om verslavingen te voorkomen. Dit zijn vaardigheden zoals nee durven zeggen, verstandige keuzes maken en omgaan met groepsdruk. De medewerkers van Brijder kunnen leerkrachten trainen in het geven van deze lessen. Ook kan de Gezonde School meedenken over de invulling van oudervoorlichting op deze onderwerpen en kan Brijder hier uitvoering aan geven.

Bij bijna alle VO-scholen en de MBO’s houdt de Brijder maandelijks spreekuren waar jongeren terecht kunnen met vragen of zorgen die te maken hebben met verslaving.

Op de scholen waar dit spreekuur niet structureel is, is de medewerker wel op afspraak bereikbaar.

Als scholen of leerkrachten vragen hebben over dit onderwerp of hier meer mee willen, kunnen zij advies vragen aan de gezonde School adviseur van de GGD of de collega van Brijder.

10. Is er in Amstelveen voldoende bekendheid over waar inwoners terechtkunnen met vragen of zorgen over gokproblematiek?

 Pagina

5 van 5

Ook inwoners kunnen bij Brijder terecht met vragen of zorgen rond verslavingspreventie, waaronder gokken. Zie Preventie en voorlichting (brijder.nl). Of dit voldoende bekend is weten wij niet. Wanneer er al sprake is van een (ernstige)gokverslaving en verslavingszorg nodig is, is een verwijzing van de huisarts nodig.

11. Hoe kijkt het college aan tegen de normalisering van gokken in de samenleving, onder andere door online reclame, sportweddenschappen en loterijen?

Wij vinden dit een onwenselijke ontwikkeling. Vooral landelijke keuzes zoals het toestaan van online gokken en reclames hierover zijn daarbij bepalend. Als gemeente hebben wij daar weinig invloed op.

Vanuit Verslavingskunde Nederland (waar Brijder een onderdeel van is) worden op landelijk niveau zorgen geuit over de normalisering van (online) gokken in de samenleving.

12. Welke mogelijkheden ziet het college om hier lokaal tegenwicht aan te bieden en een beschermende omgeving voor jongeren en kwetsbare inwoners te bevorderen?

Wij hebben als gemeente slechts beperkt invloed op dit thema. Waar het gaat over jongeren, vinden we het vooral aan ouders om hierover met hun kinderen in gesprek te blijven en toezicht te houden. Op de VO-scholen bieden we de Gezonde School aanpak. Maar het is aan de individuele scholen om hier al dan niet uitvoering aan te geven aan interventies zoals lessen in de klas of oudervoorlichting. We zien dat zij door drukte en andere prioriteiten dit onderwerp niet overal structureel aan de orde komt.

Doordat de Brijder en de GGD, net als andere partners, met de gemeente meedenken bij de ontwikkeling van beleid op het gebied van preventie en mentale gezondheid, verwachten we dat dit onderwerp ook in toekomstige ontwikkelingen voldoende wordt meegenomen.

Wij gaan ervan uit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.