2025 - 30. Beantwoording schriftelijke vragen LvB en LA - Structurele tekortkomingen JB Noord.docx

Vraag 1

Op basis van welke juridische of bestuurlijke gronden acht uw college deze weigering verdedigbaar?

Antwoord van het college

JB Noord is een Gecertificeerde Instelling (GI). De gemeente is verantwoordelijk voor de financiering en inkoop van jeugdhulp, terwijl de GI de daadwerkelijke uitvoering van jeugdhulp uitvoert. Dit betekent dat er tussen JB Noord en de gemeente een contractuele verplichting is en dat JB Noord voor haar overige taken als zelfstandig bestuursorgaan kan functioneren (afhankelijk van de taak).

JB Noord valt hierdoor niet volledig onder de Awb en Woo, verdere uitleg is te vinden in bijlage 1.

Vraag 2

Hoe verhoudt dit zich tot de wettelijke verplichtingen uit de Awb en de Woo?

Antwoord van het college

Acht uw college deze beperkte transparantie verenigbaar met de publieke taak die Jeugdbescherming Noord vervult?

Zie beantwoording vraag 1.

Vraag 3

Welke maatregelen bent u bereid te nemen om volledige openheid en verantwoording af te dwingen?

Antwoord van het college

We zijn van mening dat JB Noord volledige openheid moet geven over de wettelijk verplichte documenten en contractuele afspraken. JB Noord heeft ons dit ook toegezegd.

Tussen de gemeenten binnen de jeugdhulpregio’s/gemeenten in Drenthe en Groningen en JB Noord is sprake van intensief overleg. Zowel op ambtelijk alsook op bestuurlijk niveau. Daarbij is ook sprake van verantwoording en toezicht op de uitvoering van de taken van Jeugdbescherming Noord door de gemeente in de rol van opdrachtgever. Daarnaast wordt toezicht gehouden door het Keurmerkinstituut en door de Inspecties Gezondheidszorg en Jeugd en Veiligheid en Justitie. Intern bij JB Noord, wordt toezicht gehouden door de Raad van Toezicht (Rvt) op het beleid van het bestuur en op de algemene stand van zaken. Dit voorjaar heeft de Raad van Toezicht aangegeven op te stappen per 1 september 2025, naar aanleiding van het verscherpt toezicht vanuit het IGJ. Per 1 september treden er twee nieuwe leden van de RvT aan.

Toezicht, controle en informatievoorziening

Vraag 4

Welke vormen van toezicht hanteert uw college op Jeugdbescherming Noord?

Antwoord van het college

Concreet toezicht op dit moment vindt plaats op de volgende wijzen:

▪ Contractgesprekken NMD-samenwerking, samen met het PMT (inkooporganisatie Zuid Drenthe), onder coördinatie van de Jeugdhulpregio Drenthe.

▪ Ambtelijke stuurgroep Drenthe (vertegenwoordiging vanuit Assen).

▪ Bestuurlijke stuurgroep Drenthe (vertegenwoordiging vanuit Assen).

▪ KMI (Keurmerkinstituut). Houdt toezicht op het behalen van wettelijke termijnen op normen en processen. JB Noord heeft momenteel een tijdelijk certificaat. In september wordt verwacht dat er een uitspraak wordt gedaan over de certificering.

▪ Toezicht vanuit het IGJ en Inspectie Justitie en Veiligheid.

Momenteel middels een verscherpt toezicht. Dit toezicht richt zich op de kwaliteit van de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclasseringsmaatregelen, en welke verklarende factoren zijn er voor het wel of niet voldoen aan de kwaliteitseisen. Het toetsen van de kwaliteit zal zich richten op de volgende wettelijke hoofdtaken zoals deze in de Jeugdwet staan en zoals deze zijn opgenomen in het Kwaliteitskader Jeugdbescherming: o Instroom en plan van aanpak: Het met jeugdigen en ouders maken van een analyse en plan van aanpak dat leidt tot het afwenden van de ontwikkelingsbedreiging en voor jeugdige daders de kans op terugval in criminaliteit.

 o o o o o

Het toeleiden naar passende hulp en ondersteuning.

Het voeren van regie, zicht houden op de veiligheid en ontwikkeling van de jeugdige.

Het uitvoeren van toezicht, wanneer er sprake is van jeugdreclassering om zo recidive te voorkomen.

Daarnaast richt het toezicht zich op de vraag wat het effect is van het werken met het handelingsperspectief voor jeugdigen en gezinnen.

Tot slot richt het toezicht zich op de vraag hoe de bestuurder haar verantwoordelijkheid neemt als haar organisatie de kwaliteit van de uitvoering onvoldoende kan waarmaken.

Wanneer zij hier niet in slagen, verwachten de inspecties dat bestuurders transparant zijn over de onwenselijke gevolgen hiervan voor jeugdigen en hun gezinnen1. (Eind juli is de Raad van Toezicht afgetreden, naar aanleiding van het rapport vanuit het IGJ en het daaropvolgend verscherpt toezicht.)

Vraag 5

Worden signalen, klachten en terugkoppelingen structureel verzameld en besproken?

Antwoord van het college

En door wie worden deze klachten en signalen verzameld?

Er kunnen op verschillende plekken signalen en klachten worden ingediend, hieronder worden een aantal opties genoemd.

In eerste instantie kunnen inwoners een klacht indienen bij de JB Noord zelf: Klacht indienen over jeugdhulp | Wetten en regelingen | Rijksoverheid.nl. Een vertrouwenspersoon kan hierbij ondersteunen. JB Noord is als organisatie verplicht om een klachtenprocedure in te richten:

Klachten | Jeugdbescherming Noord. In het bestuursverslag, dat zij jaarlijks opleveren, staan deze klachten ook geregistreerd.

Via de gemeente Assen is er onafhankelijke cliëntondersteuning beschikbaar: Onafhankelijke cliëntondersteuning | Gemeente Assen. Ook heeft de gemeente Assen een klachtenprocedure:

Klacht over de gemeente indienen | Gemeente Assen. Wanneer we signalen krijgen dat ergens de zorg niet op orde is, wordt dit gedeeld met de NMD-samenwerking. Op basis van eerdere signalen via contractgesprekken, uit de Jeugdhulpregio Drenthe en bestuurlijke overleggen, is ook het contact met JB Noord in een eerder stadium geïntensiveerd.

Daarnaast kunnen inwoners contact opnemen met Het Landelijk Meldpunt Zorg: Klacht over zorgaanbieder | Klacht over zorg of jeugdhulp? Het Landelijk Meldpunt Zorg | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Zij lossen het probleem niet op, maar helpen wel om andere manieren te zoeken om het probleem op te lossen. Klachten die hier binnen komen, worden doorgegeven aan het IGJ.

Wanneer er veel klachten binnen komen, wordt dit gesignaleerd en kunnen inspecteurs uitzoeken wat er aan de hand is of een onderzoek starten. Inwoners die bang zijn voor een organisatie, hebben dus ook een mogelijkheid om alsnog een klacht in te dienen. Klachten kunnen hier anoniem gedeeld worden.

Tot slot is het mogelijk om een klacht in te dienen tegen een specifieke medewerker. Dit is mogelijk via het Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ): Een klacht indienen - SKJeugd Beslissingen.

Informatievoorziening aan de raad Lijst van Brakel en Leefbaar Assen constateren dat de informatievoorziening richting de raad op dit moment onvoldoende is om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren.

6. Is het college bereid de gemeenteraad op korte termijn inzage te geven in:

• Het herstelplan voor JB Noord van 2021 n.a.v. het IGJ onderzoek “Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd”;

Er is geen herstelplan geschreven naar aanleiding van het IGJ onderzoek van 2021. Het toezichttraject “Kwetsbare Kinderen Onvoldoende beschermd” was een landelijk onderzoek naar het stelsel van jeugdbescherming. 1

Zorgen+over+kinderen+die+wachten+op+jeugdbescherming+en+jeugdreclassering (3).pdf

 Dit onderzoek was niet gericht op individuele Gecertificeerde Instellingen en heeft ook niet geleid tot een herstelplan aan de zijde van enkel Jeugdbescherming Noord. Wel heeft dit toezichttraject geleid tot landelijke crisismaatregelen, waaronder de bestuurlijke afspraken Landelijk tarief Jeugdbescherming en Jeugdreclassering waaraan ook in Drenthe uitvoering wordt gegeven.

•

Het door teammanagers van jeugdbescherming Noord geschreven plan voor regie op cliënten zonder vaste jeugdbeschermer uit 2023;

Dit plan is opgevraagd bij JB Noord en toegevoegd als bijlage 2: Werkproces voorraadbeheer.

•

De wijze waarop de € 851.073 verstrekte subsidies voor werkdrukverlichting in 2023 is besteed;

Deze subsidie komt vanuit het ministerie van Justitie. De verantwoording hiervan is te vinden op pagina 48 van het bestuursverslag van 2023.

Bestuursverslag-2023-incl-controleverklaring-getekend-en-geparafeerd.pdf.

Daarnaast zijn stukken opgevraagd bij JB Noord en toegevoegd als bijlage 3a, 3b en 3c.

• Het jaarverslag over 2024;

Het bestuursverslag, ook van voorgaande jaren, zijn openbaar en te vinden op de website van JB Noord.

Bestuursverslag incl. jaarrekening 2024 (20-5-2025).pdf

• Het totaalbedrag van het garantiebudget en de bijdrage van de gemeente Assen;

Voor JB Noord zijn er vanuit de beide inkoopregio’s Zuid-Drenthe en Noord en Midden Drenthe afspraken gemaakt over de groei en krimp regeling. Dit op basis van de meerjarenprognose. Er wordt gewerkt met een garantiebudget om de stabiliteit van de bedrijfsvoering van JB Noord te garanderen. Het garantiebudget wordt jaarlijks herijkt en is voor 2024 vastgesteld op €4.908.000.

Dit betekent dat wanneer de omzet van JB Noord, vanwege de terugloop van maatregelen, lager is dan dit bedrag de gemeenten in Drenthe dit op basis van de verdeelsleutel (voor de gemeente Assen 18,3%) aanvullen. Voor Assen gaat het dus om maximaal €898.1642.

• Het actuele herstelplan n.a.v. het AEF rapport;

JB Noord heeft de volgende plannen naar aanleiding van het AEF rapport aangeleverd, te vinden in bijlage 4a en 4b.

•

De financiële onderbouwing van het geheel (inzet middelen, subsidies, gemeentelijke bijdragen, verantwoording);

In het genoemde jaarverslag 2024 van JB Noord staat een financiële onderbouwing, inzet van middelen, gemeentelijke bijdragen en verantwoording over het jaar 2024.

•

Het landelijke handelingsperspectief bij onderbezetting en de lokale toepassing ervan (CRT team);

Het ‘landelijke handelingsperspectief bij onderbezetting’ is een werkwijze die door alle GI’s gehanteerd wordt bij wachtlijsten, zie bijlage 5. Recent zijn hierover kamervragen gesteld:

Kamervraag - Het Handelingsperspectief en veldnorm bij onderbezetting gecertificeerde instellingen (GI’s) - 2025Z14896 - Tweede Kamer | Open Kamer Bij JB Noord is niet enkel sprake van triage en een afweging in de prioritering van maatregelen.

Door het Cliënten Regie Team wordt uitvoering gegeven aan maatregelen in die zin dat daar sprake is van cliëntcontact, planvorming en de inzet van jeugdhulp. Dit gebeurt echter niet door een vaste jeugdbeschermer omdat deze niet telkens beschikbaar is. Dat is niet een structurele werkwijze die door JB Noord wordt nagestreefd. Er wordt gestreefd naar het bieden van een vaste jeugdbeschermer in alle dossiers. Daarop zijn alle plannen die in uitvoering zijn gericht.

•

2

Auditrapporten, voortgangsverslagen, evaluaties, klachtenrapportages en bestuurlijke terugkoppelingen;

Collegevoorstel: invoering landelijke tarieven GI’s

 De auditrapporten van het KMI zijn vertrouwelijk. JB Noord heeft aangegeven dat u deze vertrouwelijk kunt inzien, na eerdere mondelingen vragen hierover. JB Noord heeft de gemeenten voor zover mogelijk geïnformeerd over de inhoud van de audits en vervolgstappen en blijft dit ook doen. Het rapport van het IGJ is inmiddels gepubliceerd en openbaar: https://toezichtdocumenten.igj.nl/link/publicatie?publ=63d6c374-2e69-4991-917c-f141f9aeb501.

Via raadsbrieven hebben we u geïnformeerd over de ontwikkelingen binnen en rondom JB Noord.

7. Is uw college bereid de gemeenteraad tevens inzicht te bieden in geanonimiseerde interne rapportages en evaluaties die het functioneren van Jeugdbescherming Noord inzichtelijk maken?

Naast de informatie en rapporten die al gedeeld worden zijn er van de gemeente Assen geen structurele interne rapportages en evaluaties die het functioneren van JB Noord inzichtelijk maken.

Kwaliteit van zorg en gevolgen voor inwoners Tijdens de raadsbijeenkomst van 12 juni jl. werd door verschillende partijen gemeld dat er sprake is van ernstige structurele tekortkomingen, waaronder gebrekkige continuïteit, ondeugdelijke besluitvorming, en onvolledige of foutieve dossiervorming. Volgens de Jeugdwet rust op het college de plicht om een toereikend aanbod van kwalitatieve jeugdhulp te borgen. De WMO verplicht het college om passende ondersteuning aan inwoners te garanderen.

8. Deelt uw college de opvatting dat het blijven aannemen van nieuwe cliënten, terwijl bestaande cliënten niet adequaat geholpen worden, zowel onethisch is als mogelijk strijdig met de zorgplicht, proportionaliteit en voorzorgsbeginselen?

Naar aanleiding van het onderzoek van het AEF, wordt er actief gestuurd op het adequaat helpen van cliënten. Gezinnen die niet meteen een vaste jeugdbeschermer krijgen, worden met inzet van het CRT gemonitord op veiligheid. De inzet van het CRT is niet wenselijk en we sturen erop dat dit zo snel mogelijk eindigt.

We zien dat de gehele jeugdbeschermingsketen in Nederland onder druk staat. Het niet aannemen van nieuwe cliënten, zet andere jeugdbeschermingsorganisaties nog meer onder druk. Het wel blijven aannemen van cliënten is ook een risico. Er wordt stevig ingezet op het bieden van voorliggend aanbod en zorg eerder in de keten, om te voorkomen dat er uiteindelijk een maatregel uitgesproken wordt.

Wanneer er toch een maatregel wordt uitgesproken door de rechter, hebben wij als gemeente geen invloed. De rechter spreekt in zijn maatregel ook uit, door welke GI deze maatregel uitgevoerd gaat worden. Voor de uitgesproken maatregelen is al ons handelen erop gericht dat we voor bestaande en nieuwe gezinnen, adequaat geholpen worden.

9. Op welke wijze monitort uw college de kwaliteit van jeugdbeschermingsmaatregelen die door gecertificeerde instellingen worden uitgevoerd?

Zie antwoord vraag 4.

Op dit moment monitoren we op duurzaam herstel van de organisatie JB Noord, door middel van verschillende interventies:

▪ Strategische beleidscapaciteit versterken.

▪ Leiderschap en constructieve werksfeer versterken.

▪ Inzet extra capaciteit om werkvoorraad actief op te pakken.

▪ Verbeteren inwerkprogramma en het selectieproces.

▪ Processen efficiënter inrichten, door middel van TOC-traject (Theory of Constraints-traject).

We zetten in op duurzaam herstel van JB Noord. Geen tijdelijke oplossingen, maar structurele verbeteringen die echt verschil maken. Zowel kwalitatief, organisatorisch als financieel. JB Noord moet een gezonde organisatie worden, waar gezinnen met een maatregel kunnen rekenen op goede hulpverlening en waar professionals graag werken.

10. Hoe waarborgt het college dat de geleverde zorg voldoet aan de eisen van kwaliteit en continuïteit, zoals bedoeld in artikelen 2.3 en 2.6 van de Jeugdwet?

In samenwerking tussen de NMD-samenwerking gemeenten en PMT gemeenten (samen alle 12 gemeenten in Drenthe) worden contractgesprekken met JB Noord gevoerd.

 Daarnaast hebben de gemeenten in de provincies Groningen en Drenthe, samen met JB Noord sinds de zomer van 2024 stuurgroepen ingericht, zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau, om voortgang en verbetering te volgen en bespreken. Daarin is ook sprake van verantwoording en toezicht op de uitvoering van de taken van JB Noord.

Daarnaast wordt toezicht gehouden door het KMI, het IGJ en Inspectie van V&J.

Onwettigheid door niet-uitvoering De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid stelt dat het niet kunnen uitvoeren van maatregelen (o.a. door gebrek aan jeugdbeschermers) een schending van artikel 8 EVRM kan opleveren.

Zonder daadwerkelijke uitvoering vervalt de grondslag voor de maatregel, en is overheidsingrijpen juridisch onhoudbaar. Daarnaast werd het landelijk handelingsperspectief bij onderbezetting in 2022 als tijdelijke noodoplossing ingevoerd. In juni 2023 werd al benadrukt door de IGJ (inspectie Gezondheidszorg Jeugd) dat actieve evaluatie nodig is samen met kinderen, gezinnen en ketenpartners . In april 2024 waarschuwen ze dat de evaluaties vergeleken met eerdere signalen inhoudelijk tekortschieten, en dat de aanpak nog steeds niet voldoende is.

11. Hoe verhoudt de werkwijze van het CRT-team van Jeugdbescherming Noord zich tot de relevante wet- en regelgeving, conclusies van de IGJ en de uitspraken van de staatssecretaris?

Het landelijk handelingsperspectief is een afgesproken werkwijze, zonder officiële status. Hier kunnen zeker kritische kanttekeningen bij geplaatst worden en (langdurige) inzet is niet gewenst.

Tegelijkertijd hebben we te maken met een stelstel dat onderdruk staat en zien we dat GI’s met enige regelmaat moeten terugvallen op het handelingsperspectief. Dit is een landelijk probleem. JB Noord geeft aan dat zij door de werkwijze en inrichting van hun CRT team meer doen dan wat beschreven staat in het handelingsperspectief.

12. Hoe beoordeelt uw college het handelen van Jeugdbescherming Noord tegen deze achtergrond?

Het college vindt het niet wenselijk dat er met een CRT-team gewerkt wordt. Echter, is er sprake van een situatie waarbij inzet van het handelingsperspectief noodzakelijk is. We zien dat JB Noord zich inzet om gezinnen met inzet van het CRT-team, ondanks de bezetting toch zorg te bieden.

Structurele inzet van het CRT-team is niet de oplossing op langere termijn.

Daarom is de inzet om zo snel mogelijk tot een gezonde organisatie te komen, die goede zorg kan bieden. We hebben in samenwerking met de gemeenten in de provincie Groningen, Drenthe en JB Noord al in de zomer van 2024 ingezet op het AEF-rapport en naar aanleiding daarvan ook een financiële impuls gegeven. Onder andere om extra personeel in te zetten om zo snel mogelijk, vaste jeugdbeschermers voor alle jongeren/gezinnen met maatregelen in te kunnen zetten.

13. Wat doet u om te voorkomen dat inwoners geconfronteerd worden met onwettige of niet-uitvoerbare maatregelen?

Naar aanleiding van de aanbevelingen uit het onderzoek van AEF sturen we op verbeteringen en ondersteunen we, de organisatie om een duurzame organisatie te worden. Hierover zijn we regelmatig in gesprek.

14. Hoe borgt het college de rechtspositie van ouders en kinderen binnen deze context?

Zie beantwoording vraag 5.

15. Worden maatregelen die feitelijk niet worden uitgevoerd (bijvoorbeeld door plaatsing op wachtlijst of toedeling aan het CRT-team) volledig aan de gemeente gefactureerd?

Ja, we voldoen hiermee aan de contractuele verplichting. JB Noord geeft aan dat er geen maatregelen zijn die structureel niet uitgevoerd worden. Alle maatregelen worden door een vaste jeugdbeschermer óf het CRT-team opgepakt.

16. Indien dit het geval is: acht u dit verantwoord gebruik van gemeenschapsgeld?

Het niet betalen voor de maatregelen die bij het CRT-team liggen, brengt de continuïteit van de organisatie in gevaar. Dit kan leiden tot grote financiële risico’s voor gemeenten.

17. Heeft uw college daarnaast zicht op welke maatregelen structureel níét worden uitgevoerd, los van de vraag of deze worden gefactureerd?

JB Noord geeft aan dat er geen maatregelen zijn die structureel niet uitgevoerd worden. Alle maatregelen worden door een vaste jeugdbeschermer óf het CRT-team opgepakt.

Focus op herstel en cliëntenstop Jeugdbescherming Noord heeft afgezien van deelname aan de informatieve raadsbijeenkomst op 12 juni met als reden dat alle inzet momenteel gericht is op het herstelplan. “Voor JB Noord komt dit gesprek te vroeg. Het uitvoeren van het herstelplan en het contact daarover met de inspectie vergt alle nodige aandacht. Het geeft teveel onrust en afleiding wanneer in openbaarheid gesproken zou worden over de voortgang van dit herstel.”

18. Deelt uw college de mening dat publieke verantwoording geen vrijblijvende aangelegenheid is, maar een fundamentele plicht?

Ja, voor de onderdelen waarop JB Noord gecontracteerd is door de gemeente. Echter, JB Noord was op de genoemde raadsbijeenkomst niet aanwezig omdat de bestuurder graag openlijk wil kunnen spreken. Dit was op het moment van de informatieve raadsbijeenkomst nog niet mogelijk. Dat kwam doordat medewerkers van JB Noord op dat moment nog niet op de hoogte waren van de laatste ontwikkelingen/inzet audit. JB Noord is bereid om deel te nemen aan een volgende raadsbijeenkomst, maar alleen als medewerkers daarbij dezelfde informatie hebben als de informatie die gedeeld wordt bij een raadsvergadering. Wij begrijpen deze keuze.

19. Hoe beoordeelt u het signaal dat er geen ruimte is voor verantwoording richting volksvertegenwoordiging vanwege interne herstelmaatregelen, zeker gezien de ernst van de situatie?

Zie beantwoording vraag 18.

20. Acht u een instelling die zich volledig op crisismanagement moet richten in staat om kwalitatieve zorg te leveren?

Om de kwaliteit van zorg weer op pijl te brengen, is het noodzakelijk voor de organisatie om zich nu volledig te richten op het herstellen van de organisatie op meerdere vlakken.

21. Is het college bereid een tijdelijke cliëntenstop te overwegen, zolang Jeugdbescherming Noord niet aan minimale kwaliteitsstandaarden kan voldoen?

Een cliëntenstop wordt niet als gewenste oplossing gezien. Een cliëntenstop zorgt niet voor minder maatregelen, cliënten komen dat terecht bij andere GI’s. Andere GI’s staan ook onder druk, en komen daarmee nog meer onder druk. Geen cliëntenstop heeft ook risico’s, omdat maatregelen dan bij JB Noord komen terwijl de organisatie nog niet op orde is. In beide gevallen wordt mogelijk pseudo-veiligheid gecreëerd.

In afstemming met de landelijk werkende GI’s wordt er gekeken naar de onderlinge verschillen in uitvoeringsmogelijkheden. Dit heeft ook in dit jaar meermalen geleid tot de vroegtijdige overdracht van maatregelen aan een collega GI wanneer dit noodzakelijk was om te voorkomen dat de uitvoering van de maatregel te veel vertraging zou oplopen.

We focussen in het ondersteunen om tot een gezonde organisatie te komen, vanuit de uitkomsten van het AEF rapport. O.a. door op korte termijn extra inzet van personeel te financieren om ziekteverzuim en verloop te compenseren. Op de korte en lange termijn zien we graag inzet op verbetering van de werkomstandigheden, met als gevolg een lager verzuim en minder verloop.

22. Bent u bereid hierover actief en op korte termijn met Jeugdbescherming Noord en de regionale partners in overleg te treden, en de raad hierover actief te informeren?

We zijn sinds de zomer van 2024 actief en structureel in gesprek met regionale partners en JB Noord, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Wanneer er ontwikkelingen zijn, informeren we de raad hier actief over.

 Escalatie en alternatieve scenario’s Op 12 juni jl. vond een informerende raadsbijeenkomst plaats over Jeugdbescherming Noord. In de voorbereiding zijn ouders actief benaderd met de vraag of zij hun ervaringen met deze organisatie wilden delen. Meerdere van deze ouders gaven aan daar niet toe bereid te zijn, uit vrees voor (indirecte) repercussies – met name het risico hun kinderen kwijt te raken.

De afgelopen jaren heeft het college o.a. via het spreekuur van de wethouder met diverse ouders gesproken en dossiers ingezien. Zoals het college in beantwoording op de mondelinge vragen van lijst van Brakel d.d. 30 januari aangaf, is het college op de hoogte van de vele tekortkomingen in de kwaliteit van zorg (en het niet naleven van de kinderrechten) bij Jeugdbescherming Noord. De gemeente is als verantwoordelijke voor het stelsel van jeugdzorg beleidsmatig gehouden om het vertrouwen in het systeem te waarborgen.

23. Acht het college een organisatie waarover door meerdere ouders is aangegeven dat zij er bang voor zijn, in staat om uitvoering te geven aan haar wettelijke taak als gecertificeerde instelling zoals bedoeld in de Jeugdwet (artikel 1.1) – te weten het bieden van passende, veilige en zorgvuldige jeugdbescherming in het belang van het kind?

We vinden het van groot belang dat mensen zich veilig kunnen voelen en geen angst kennen voor een organisatie. Jeugdbescherming is een ingrijpende maatregel, uitgesproken door de rechter, en daarmee een dwangmiddel. Het is aan de GI’s om deze maatregel zorgvuldig en in samenwerking met het gezin uit te voeren. Een goede relatie tussen de GI en het gezin is daarbij essentieel. Het is belangrijk dat gezinnen zich gehoord en begrepen voelen, en dat eventuele gevoelens van angst of wantrouwen worden weggenomen. Wanneer er toch sprake is van angst of zorgen, kunnen gezinnen terecht bij een vertrouwenspersoon of bij het IGJ.

24. Herkent en erkent het college het risico dat gevoelens van angst en afhankelijkheid bij ouders de werkrelatie tussen gezin en jeugdbescherming ondermijnen, met alle gevolgen van dien voor de effectiviteit van de ondersteuning?

Ja, er is altijd sprake van machtsverschil in het gedwongen kader. Immers wordt het gedwongen kader opgelegd vanuit de rechter en zijn hier voorwaarden en gevolgen bij niet voldoen aan die voorwaarden aan verbonden. Dit heeft invloed op de werkrelatie.

25. Kan het college duiden of, en zo ja op welke wijze, deze signalen passen binnen de kwaliteitscriteria die door gemeenten aan gecertificeerde instellingen worden gesteld op grond van artikel 4.1.1 Jeugdwet en de inkoopvoorwaarden (waaronder: veiligheid, vertrouwen, transparantie en cliëntgerichtheid)?

Op dit moment blijkt uit alle rapporten dat JB Noord niet aan de gestelde kwaliteitscriteria voldoet.

Zowel op de wettelijke eisen als op de inkoopvoorwaarden. Dit is ook aanleiding geweest van het traject vanuit het AEF rapport en het verbeterplan.

26. Deelt het college de opvatting dat structureel wantrouwen jegens een jeugdzorgaanbieder een ernstige indicatie is dat er sprake is van systeemfalen?

Er zijn landelijk, op alle niveaus, zorgen over het jeugdbeschermingsketen. In 2022 heeft het IGJ hier ook al een signaalbrief over gestuurd naar de staatssecretaris3. We delen daarmee ook als college de opvatting dat er sprake is van systeemfalen. Dit gaat breder dan alleen de organisatie JB Noord.

27. Zo ja, welke beleidsmatige maatregelen overweegt het college om dit vertrouwen te herstellen?

Door te investeren in een duurzame organisatie, die goede zorg kan leveren. De enige manier waarop vertrouwen herstelt, is wanneer er goede zorg geleverd wordt. Daarnaast pleiten we via onze landelijke kanalen (zoals de G40), voor een daadwerkelijke verandering en verbetering van het systeem. Lokaal zetten we stappen om zorg en ondersteuning, ook voor kwetsbare gezinnen of complexe situaties eerder te zien, escalaties te voorkomen en dichtbij aan te pakken. Dit doen we onder andere door het voorstel voor ‘Buurtkracht Assen’.

3

Signaalbrief+toezicht+jeugdbeschermingsketen.pdf

28. Is het college ermee bekend dat gemeenten op grond van de Jeugdwet (artikel 2.6 jo. 4.1.1) een wettelijke zorgplicht dragen voor de inkoop, kwaliteit én het toezicht op gecertificeerde instellingen zoals Jeugdbescherming Noord?

Ja. De inkooporganisaties van Noord en Midden Drenthe (NMD-samenwerking), en Zuid Drenthe (PMT), organiseren de inkoop gezamenlijk en voeren ook gezamenlijk gesprekken met de GI’s als het gaat om kwaliteit en toezicht.

29. Is het college zich ervan bewust dat ouders onder omstandigheden de gemeente aansprakelijk kunnen stellen voor schade die is ontstaan door toedoen van een gecertificeerde instelling, indien sprake is van nalatigheid of gebrekkig toezicht van de gemeente?

Ja. Daarom zetten we ook alles op alles als gemeente Assen, gezamenlijk met de andere betrokken organisaties, om ervoor te zorgen dat JB Noord weer een gezonde organisatie wordt. Daarnaast wordt er een alternatief scenario uitgewerkt, voor het geval dat JB Noord de maatregelen niet meer uit kan/mag voeren.

30. Hoe beoordeelt het college het risico op bestuurlijke of juridische aansprakelijkheid van de gemeente, mede in het licht van structurele signalen van disfunctioneren bij Jeugdbescherming Noord, zoals deze naar voren komen uit:

• meldingen van ernstige onveiligheid, schendingen van (kinder)rechten en wantrouwen bij ouders;

• signalen van beroepsgroepen (zoals advocaten, vertrouwenspersonen en jeugdrechters) over structureel tekortschieten en niet voldoen aan de wettelijke vereisten voor gecertificeerde instellingen;

Het risico op bestuurlijke en juridische aansprakelijkheid is aanwezig, zoals ook verwoord onder vraag 29, we zetten in op verbeteringen en geven zo vorm aan onze rol en verantwoordelijkheid.

31. Op welk moment acht uw college bestuurlijke escalatie noodzakelijk, en bent u bereid dit tijdig met de raad te bespreken?

Medio 2024 is de betrokkenheid en het toezicht door de jeugdhulpregio’s in Drenthe en Groningen stevig geïntensiveerd. Dit heeft geleid tot de probleemanalyse en het herstelplan van AEF, tot een nieuw bestuur van de organisatie en het stevig investeren in de sturing en in de uitvoering van Jeugdbescherming Noord. De ontwikkelingen die naar aanleiding van deze investeringen worden doorgemaakt worden nauwgezet gevolgd, maar kosten ook tijd. Door het Keurmerkinstituut wordt in september of in december (indien het overbruggingscertificaat wordt verlengd) 2025 beoordeeld of deze ontwikkelingen weer maken dat een certificaat kan worden verstrekt.

Eventuele escalatie, gaat altijd in overleg met de andere gemeenten in Drenthe en Groningen, waarmee de inkoop is georganiseerd.

In de huidige ontwikkelingen binnen JB Noord is de raad meegenomen wanneer er relevante informatie voor de gemeenteraad te delen was. In het vervolg blijven we dit, als vanzelfsprekend, doen.

32. Op 30 januari vroeg lijst van Brakel via mondelinge vragen of er een alternatief scenario uitgewerkt kon worden voor de wettelijke taak die nu uitgevoerd wordt door Jeugdbescherming Noord. Welke stappen zijn inmiddels gezet richting een alternatief scenario voor de uitvoering van wettelijke taken, mocht de situatie bij Jeugdbescherming Noord niet verbeteren?

Het ABO Jeugd heeft opdracht gegeven om alternatieve scenario’s te onderzoeken. Dit onderzoek is uitgevoerd. Er is voor dit onderzoek gesproken met:

- Verschillende GI’s.

- IGJ.

- Jeugdautoriteit (JA/NZA).

- Ministerie van Justitie en Veiligheid.

- Gemeentelijke vertegenwoordigers jeugdhulpregio Drenthe.

- Sharon Stellaard.

- Rechtbank Noord-Nederland.

- Landelijk programmateam Toekomstscenario.

 Uitkomsten van dit plan en de mogelijke vervolgstappen zijn voor de zomervakantie besproken met het ABO Jeugd. Gedurende de zomer is er verdere uitwerking aan gegeven. In het ABO Jeugd van september 2025, wordt deze uitwerking en de vervolgstappen besproken. U ontvangt de uitkomsten van het onderzoek, tegelijk met de raadsinformatiebrief.