schriftelijke vragen Van Brakel - dakloosheid
Een raadslid stelde op 11 maart 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Assen (11 vragen).
In het kort
11 vragen en wat het college antwoordt
- Het is bekend dat minderjarige kinderen niet in de maatschappelijke opvang mogen verblijven. → In Nederland kennen we verschillende vormen van maatschappelijke opvang.
- Hoe verantwoordt het college dat moeders met kinderen geen toegang hebben tot de maatschappelijke opvang, terwijl de gemeente verantwoordelijkheid draagt voor de… → Niet elke gemeente kan alle vormen van maatschappelijke opvang zelf organiseren.
- Moeders geven aan dat zij hulp mijden uit angst dat melding bij opvang of hulpverlening kan leiden tot betrokkenheid van jeugdbescherming en mogelijke uithuisplaatsing… → Het college is bekend met signalen dat sommige kwetsbare gezinnen terughoudend kunnen zijn om hulp te zoeken uit angst voor het systeem.
- Is het college bekend met situaties waarin zwangere vrouwen verblijven in opvangvoorzieningen die feitelijk ongeschikt of onveilig zijn voor een zwangerschap… → Het college is bekend met de situatie van een zwangere vrouw die verbleven heeft in de opvangvoorziening en waarvoor een passende plek is gezocht en gevonden waar ze met haar baby kan…
- Hoe waarborgt de gemeente dat zwangere vrouwen niet terechtkomen in opvangsituaties waar sprake kan zijn van intimidatie, geweld of seksueel grensoverschrijdend gedrag? → Bij de opvanglocatie wordt zorgvuldig rekening gehouden met de kwetsbaarheid van deelnemers.
- Worden binnen de maatschappelijke opvang incidenten van geweld, intimidatie of seksueel grensoverschrijdend gedrag geregistreerd, in het bijzonder wanneer het gaat om… → Zo ja, hoeveel meldingen zijn de afgelopen jaren gedaan en welke maatregelen zijn genomen?
- Hoe beoordeelt het college de werking van het Housing First-beleid in Assen op dit moment, en is het college bekend met signalen van dakloze inwoners dat dit systeem in… → Met het vaststellen van het Actieplan Dakloosheid heeft de raad ingestemd met de beweging van opvang naar wonen.
- Is het college bekend met signalen dat dakloze inwoners worden benaderd voor illegale of informele onderverhuurconstructies, waarbij mogelijk ook corporatiewoningen… → Het college is bekend met signalen dat kwetsbare inwoners incidenteel worden benaderd voor informele of illegale woonconstructies en houdt deze problematiek nauwlettend in het vizier.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Leden van de raad
Contactpersoon S. Slats Telefoon 14 0592 Bezoekadres Noordersingel 33 Uw brief van 31 maart 2026 Uw kenmerk Ons kenmerk 29305-2026 Bijlagen Datum 2 april 2026 Verzenddatum 1 april 2026
Onderwerp: Beantwoording raadsvragen Lijst van Brakel, misstanden rondom dakloosheid
Geachte leden van de raad, Op 11 maart 2026 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van Lijst van Brakel over misstanden rondom dakloosheid. In deze brief worden de vragen hierover beantwoord.
Schriftelijke vragen – toegang tot opvang, veiligheid van zwangere vrouwen en signalen rond dakloosheid We hebben signalen ontvangen van moeders, hulpverleners en dakloze inwoners over de toegankelijkheid en veiligheid van opvangvoorzieningen in Assen. Tijdens een werkbezoek in de zomer van 2025 werd duidelijk dat ook in Assen situaties voorkomen waarbij kwetsbare vrouwen en gezinnen moeite hebben om passende opvang te vinden. Ook verscheen hierover recent een artikel over vergelijkbare problematiek in Nederland. https://www.groene.nl/artikel/zwanger-of-ziek-wiemag-de-opvang-in Aan dit artikel werkten inwoners mee die zich gemeld hebben bij Meldpunt Jeugdbescherming Noord, dit betrof ook inwoners uit Assen.
Moeders geven aan dat zij hulp mijden uit angst voor de gevolgen voor hun kinderen. Tegelijkertijd is bekend dat minderjarige kinderen niet in de maatschappelijke opvang mogen verblijven, wat volgens betrokkenen een belangrijke reden is dat moeders zich niet melden. Daarnaast zijn er signalen dat zwangere vrouwen soms verblijven in opvangsituaties die ongeschikt of onveilig zijn voor een zwangerschap, waaronder situaties waarin vrouwen zich onveilig voelen of risico lopen op intimidatie of seksueel geweld.
Verder hebben dakloze inwoners zich gemeld met signalen dat het Housing First-systeem in Assen niet optimaal functioneert en dat zij soms worden benaderd voor illegale onderverhuurconstructies, waarbij ook woningen van woningcorporatie Actium zouden worden gebruikt.
Beantwoording schriftelijke vragen – toegankelijkheid en veiligheid opvang Assen
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Het is bekend dat minderjarige kinderen niet in de maatschappelijke opvang mogen verblijven. Deelt het college de zorg dat dit ertoe leidt dat moeders met kinderen zich niet melden bij de opvang, waardoor gezinnen buiten beeld blijven terwijl er sprake kan zijn van dakloosheid of ernstige kwetsbaarheid?
Antwoord van het college
In Nederland kennen we verschillende vormen van maatschappelijke opvang. Op verschillende plekken in het land zijn er specifieke (crisis) opvangplekken voor gezinnen. Wanneer mensen die
dak- of thuisloos zijn of dreigen te raken zich niet melden bij de opvang, dan kan dit ertoe leiden dat zij buiten beeld blijven terwijl er sprake kan zijn van ernstige kwetsbaarheid. Dat is zorgelijk.
Vraag 2
Hoe verantwoordt het college dat moeders met kinderen geen toegang hebben tot de maatschappelijke opvang, terwijl de gemeente verantwoordelijkheid draagt voor de bescherming van kwetsbare gezinnen en kinderen?
Antwoord van het college
Niet elke gemeente kan alle vormen van maatschappelijke opvang zelf organiseren. Daarom zijn er in de regio afspraken gemaakt over opvang voor specifieke doelgroepen. In Assen is er geen voorziening die geschikt is voor gezinnen met kinderen en maken we gebruik van de beschikbare regionale vrouwenopvang.
Dit betekent dat vrouwen die vanwege ernstige onveiligheid (tijdelijk) hun huis moeten verlaten, samen met hun kinderen terecht kunnen in de vrouwenopvang in Emmen. De gemeente Emmen organiseert deze opvang voor alle Drentse gemeenten en ontvangt hiervoor middelen vanuit het rijk (DUVO).
In Assen hebben we twee vormen van maatschappelijke opvang voor volwassenen en jongeren van 18 tot 23 jaar, waarvoor wij middelen vanuit het rijk ontvangen (DUMO). Deze voorzieningen zijn echter niet geschikt voor moeders met kinderen.
In gesprekken met ouders kijken we altijd welke voorziening in hun situatie het meest passend en veilig is. De vrouwenopvang in Emmen is daarbij één van de mogelijkheden, wanneer er sprake is van ernstige onveiligheid. In andere situaties kijken we gezamenlijk welke afspraken, hulpverlening, tijdelijke huisvesting nodig zijn om een stabiele en veilige situatie te creëren. We denken hierin altijd actief mee en zoeken, waar nodig, maatwerkoplossingen die aansluiten bij de specifieke omstandigheden van het gezin.
Vraag 3
Moeders geven aan dat zij hulp mijden uit angst dat melding bij opvang of hulpverlening kan leiden tot betrokkenheid van jeugdbescherming en mogelijke uithuisplaatsing van hun kinderen. Herkent het college deze signalen en wat doet het college om te voorkomen dat vrouwen en kinderen uit angst voor het systeem zonder hulp blijven?
Antwoord van het college
Het college is bekend met signalen dat sommige kwetsbare gezinnen terughoudend kunnen zijn om hulp te zoeken uit angst voor het systeem. Wij zijn van mening dat we er alles aan doen om passende hulp toegankelijk en beschikbaar te maken voor ieder gezin dat ondersteuning nodig heeft. Het college is zich ervan bewust dat vertrouwen een belangrijke randvoorwaarde is om hulp te kunnen ontvangen, en we zijn alert op onze inzet om dit vertrouwen op te bouwen en te behouden. Hierbij staat het creëren van een veilige, uitnodigende en laagdrempelige benadering centraal, zodat gezinnen zich gesteund voelen om de benodigde ondersteuning te vragen en te ontvangen.
Vraag 4
Is het college bekend met situaties waarin zwangere vrouwen verblijven in opvangvoorzieningen die feitelijk ongeschikt of onveilig zijn voor een zwangerschap, bijvoorbeeld door gebrek aan rust, privacy of veiligheid?
Antwoord van het college
Het college is bekend met de situatie van een zwangere vrouw die verbleven heeft in de opvangvoorziening en waarvoor een passende plek is gezocht en gevonden waar ze met haar baby kan verblijven. Andere signalen zijn niet bekend.
Vraag 5
Hoe waarborgt de gemeente dat zwangere vrouwen niet terechtkomen in opvangsituaties waar sprake kan zijn van intimidatie, geweld of seksueel grensoverschrijdend gedrag?
Antwoord van het college
Bij de opvanglocatie wordt zorgvuldig rekening gehouden met de kwetsbaarheid van deelnemers.
Zo zijn er aparte slaapvoorzieningen beschikbaar voor mannen, vrouwen en jongeren. Vrouwen – ook wanneer zij niet zwanger zijn – slapen nooit in een ruimte met mannen. Daarnaast zijn medewerkers van de opvang alert op en zullen ingrijpen bij situaties waarin sprake is van intimidatie, geweld of seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Vraag 6
Worden binnen de maatschappelijke opvang incidenten van geweld, intimidatie of seksueel grensoverschrijdend gedrag geregistreerd, in het bijzonder wanneer het gaat om vrouwen of zwangere vrouwen?
Antwoord van het college
Zo ja, hoeveel meldingen zijn de afgelopen jaren gedaan en welke maatregelen zijn genomen?
Wekelijks vinden binnen de maatschappelijke opvang incidenten plaats, die niet allemaal worden geregistreerd. De meer ernstige incidenten worden wel geregistreerd en doen zich gemiddeld tweemaal per maand voor. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om fysieke agressie tussen deelnemers, ernstige bedreigingen richting medewerkers of andere deelnemers, of situaties waarin sprake is van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Minder ernstige incidenten – zoals verbale escalaties, intimidatie in de vorm van schelden of duwen, of onveilig gedrag dat snel kan worden gestabiliseerd
– komen vaker voor, maar worden niet altijd formeel vastgelegd.
Alle ernstige incidenten worden besproken in een multidisciplinair team, waar passende maatregelen worden bepaald. Daarbij is er altijd expliciet aandacht voor slachtoffers, waaronder vrouwen en zwangere vrouwen, waarvoor zorg of hulpverlening wordt ingezet wanneer dit gewenst of nodig is. De maatregelen zijn gericht op het voorkomen van herhaling en verschillen per situatie.
Zo kan aangifte worden gedaan bij de politie, kan een deelnemer tijdelijk of voor langere tijd de toegang worden ontzegd, of kan extra begeleiding worden ingezet.
Vraag 7
Hoe beoordeelt het college de werking van het Housing First-beleid in Assen op dit moment, en is het college bekend met signalen van dakloze inwoners dat dit systeem in de praktijk niet altijd goed functioneert?
Antwoord van het college
Met het vaststellen van het Actieplan Dakloosheid heeft de raad ingestemd met de beweging van opvang naar wonen. Wonen Eerst staat voor een fundamentele verandering in de benadering van dakloosheid: niet opvang als startpunt, maar stabiele huisvesting als basis voor herstel, zelfredzaamheid en passende ondersteuning. Assen staat aan het begin van deze beweging en werkt op dit moment nog niet met een uitgewerkt Housing First-programma, dat kan worden gezien als een specifieke methodiek binnen deze bredere benadering. Ervaringen in andere gemeenten laten zien dat Housing First goede resultaten kan opleveren, maar dat de effectiviteit sterk afhankelijk is van randvoorwaarden zoals woningbeschikbaarheid, passende begeleiding en samenwerking met partners, en daardoor niet altijd en niet voor alle doelgroepen even goed functioneert.
Voor de komende periode ligt er een substantiële opgave, onder meer op het gebied van het realiseren van passende huisvesting, het versterken van de samenwerking met woningcorporaties en zorgpartners en het organiseren van voldoende begeleiding in de wijk om duurzame woonplekken mogelijk te maken. Deze inzet moet ertoe leiden dat kwetsbare inwoners sneller kunnen doorstromen naar een eigen woonplek. In 2026 wordt deze koers verder uitgewerkt in een plan van aanpak voor Wonen Eerst, waarbij ervaringen uit andere gemeenten en signalen uit de praktijk worden betrokken.
Vraag 8
Is het college bekend met signalen dat dakloze inwoners worden benaderd voor illegale of informele onderverhuurconstructies, waarbij mogelijk ook corporatiewoningen worden gebruikt?
Antwoord van het college
Het college is bekend met signalen dat kwetsbare inwoners incidenteel worden benaderd voor informele of illegale woonconstructies en houdt deze problematiek nauwlettend in het vizier.
Signalen afkomstig van bijvoorbeeld woningcorporaties worden onderzocht door ter plaatse een zorgvuldig beeld van de situatie te vormen en met betrokkenen in gesprek te gaan.
Waar nodig wordt passende hulpverlening, zoals die van Time2Connect, ingeschakeld om de betreffende inwoners te ondersteunen.
De gemeente beschikt tevens over een meldpunt ongewenst verhuurgedrag, waar huurders klachten over verhuurders kunnen melden. Met de handhavingsbevoegdheden die de gemeente hiervoor heeft gekregen, kunnen deze meldingen worden opgepakt. Er wordt gewerkt aan het
vergroten van de bekendheid van het meldpunt. Tot nu toe gaan de meldingen die binnenkomen niet over illegale of informele onderverhuurconstructies, maar bijvoorbeeld over het betalen van te veel huur. Indien deze meldingen wel gedaan worden, dan zal de gemeente haar bevoegdheden volledig benutten om dergelijke situaties aan te pakken.
Vraag 9
Welke afspraken bestaan er tussen de gemeente en Actium over het voorkomen en aanpakken van illegale onderverhuur of misbruik van corporatiewoningen, met name wanneer kwetsbare woningzoekenden of daklozen hierbij betrokken zijn?
Antwoord van het college
Woningcorporaties treden strikt op bij signalen van illegale onderverhuur en schakelen bij vermoedens de gemeente in. De gemeente heeft regelmatig overleg met woningcorporaties en hulpverleningsorganisaties, waarin actuele situaties worden besproken. Wanneer dat nodig is, volgt een gezamenlijke actie op locatie en wordt passende hulpverlening ingezet.
Vraag 10
Deelt het college de zorg dat wanneer opvang onvoldoende toegankelijk is, kwetsbare inwoners mogelijk worden gedwongen om gebruik te maken van onveilige of illegale woonconstructies?
Antwoord van het college
Het college deelt de zorg dat kwetsbare inwoners verleid worden om gebruik te maken van genoemde woonconstructies. De gemeente onderneemt actief stappen door signalen te onderzoeken, samen met ketenpartners op te treden en inwoners vroegtijdig te informeren en te ondersteunen om te voorkomen dat zij in risicovolle woonconstructies terechtkomen.
Vraag 11
Is het college bereid om de toegankelijkheid en veiligheid van opvang voor moeders met kinderen en zwangere vrouwen in Assen te evalueren, mede in het licht van deze signalen?
Antwoord van het college
Het college neemt dit mee in de verdere uitwerking en monitoring van de aanpak dakloosheid.
Bekijk de brief: Beantwoording schriftelijke vragen Van Brakel - dakloosheid
Bron: raadsinformatie van de gemeente Assen (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.