B06 College van B&W, beantwoording schriftelijke vragen PvdA Nieuwe wet integrale suicidepreventie
Een raadslid stelde op 5 maart 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Bronckhorst (5 vragen).
In het kort
5 vragen en wat het college antwoordt
- Kloppen de feiten in het genoemde artikel? → Beschikbare financiën voor uitvoering van de wet
- Is dit bedrag geoormerkt? → Samenwerking met partijen
- Zijn er cijfers bekend over suïcide binnen de gemeente Bronckhorst en binnen de regio? → Voortgang ontwikkeling beleid
- Kunt u ons een compact overzicht geven van de planning om binnen twee jaar tot een ‘Bronckhorster’ aanpak op dit thema te komen? → Informatie naar de Raad
- Kunt u ons halfjaarlijks informeren over de vorderingen, bijvoorbeeld via actieve informatie, een informerende tafel of in de Werkgroep Sociaal Domein? → Datum 3 februari 2026 Reactie op de Motie Nieuwe ‘Wet integrale suïcidepreventie’ Vragen over de ‘Wet integrale suïcide preventie’ Beschikbare financiën voor uitvoering van de wet…
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
SCHRIFTELIJKE VRAGEN (artikel 40 Reglement van Orde) Indiener PvdA (Luuk Preijde) Onderwerp Nieuwe ‘Wet integrale suïcidepreventie’ Inleiding Per januari 2026 is de ‘Wet integrale suïcidepreventie’ in werking getreden. Uiterlijk binnen twee jaar moeten alle gemeentes hier beleid op hebben ontwikkeld. Sommige gemeentes zijn al ver daarin, anderen nog niet. Het Rijk stelt hiervoor jaarlijks in totaal 10 miljoen euro beschikbaar.
Suïcide is doodsoorzaak nr. 1 onder jongeren tot 30 jaar; agrariërs vormen een risicogroep. Suïcide is een groot probleem, inclusief de pogingen en onderliggende mentale nood van mensen. Dit geldt ook voor onze inwoners.
Er is veel informatie te vinden, een goed overzicht: https://nos.nl/artikel/2588336-gemeenten-moeten-straks-zelfdodingen-voorkomenmet-hekken-en-een-zorgnetwerk Het college wordt verzocht de volgende vragen te beantwoorden:
Over de ‘Wet integrale suïcide preventie’
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Kloppen de feiten in het genoemde artikel?
Antwoord van het college
Beschikbare financiën voor uitvoering van de wet
Vraag 2
Is dit bedrag geoormerkt?
Antwoord van het college
Samenwerking met partijen
Vraag 3
Zijn er cijfers bekend over suïcide binnen de gemeente Bronckhorst en binnen de regio?
Antwoord van het college
Voortgang ontwikkeling beleid
Vraag 4
Kunt u ons een compact overzicht geven van de planning om binnen twee jaar tot een ‘Bronckhorster’ aanpak op dit thema te komen?
Antwoord van het college
Informatie naar de Raad
Vraag 5
Kunt u ons halfjaarlijks informeren over de vorderingen, bijvoorbeeld via actieve informatie, een informerende tafel of in de Werkgroep Sociaal Domein?
Antwoord van het college
Datum
3 februari 2026
Reactie op de Motie Nieuwe ‘Wet integrale suïcidepreventie’ Vragen over de ‘Wet integrale suïcide preventie’
Beschikbare financiën voor uitvoering van de wet
Samenwerking met partijen
1.Ja, deze wet is bij ons bekend 2.Ja, we delen de ernst van het probleem en daarmee de noodzaak van de wet.
3. De gegevens in het NOS-artikel kloppen. Het is een artikel van okt 2025. Deze cijfers gaan over 2024:
Afgelopen jaar waren er in Nederland 1849 zelfdodingen, gemiddeld vijf per dag, blijkt uit cijfers van het CBS. Dat klopt inderdaad. Zie:
Zelfmoordcijfers Nederland 2024 | 113 Doelgroepen
• Mannen van middelbare leeftijd (40-70 jaar) grootste risicogroep.
• Suïcide is doodsoorzaak nummer 1 onder jongeren; aantal suïcides onder jongeren tot 30 jaar stijgt.
• Andere risicogroepen: mensen die eerder een suïcidepoging hebben gedaan, LHBTQIA+doelgroep, agrariërs, nabestaanden.
4. Gemeentefonds Bronckhorst. Lokaal gezondheidsbeleid- suïcidepreventie: Euro 14.569,00.
5. Ja, die zijn beschikbaar.
6. Ja.
7. Ja, we werken hierbij samen met de GGD.
8. Ja, we werken hierbij samen met de Achterhoekse gemeenten (Alleen Montferland niet, zij sluiten aan in de Liemers).
9. De cijfers van de regio, zie bijlage.
De cijfers van de gemeente Bronckhorst:
Op het Kompas zijn cijfers gepubliceerd over het hebben van suïcidale gedachten Dashboard - Suïcidegedachten - Bronckhorst De gegevens over zelfdoding worden geregistreerd in Formatus, een registratiesysteem voor de forensische geneeskunde. In Formatus wordt de gemeente van overlijden geregistreerd en niet de woongemeente. De suïcide cijfers over Bronckhorst betreffen dus niet enkel de inwoners uit Bronckhorst. Dit kunnen bijvoorbeeld ook inwoners van een andere gemeente zijn die in de gemeente Bronckhorst zijn overleden aan zelfdoding.
Er is gekeken naar de cijfers voor de gemeente Bronckhorst tussen 1 januari 2018 en 31 december 2025. De volgende gegevens kunnen gedeeld worden met inachtneming van het voorkomen van herleidbaarheid:
• Er zijn 27 fatale suïcides geweest 2
•
•
•
•
De meest voorkomende leeftijdscategorie is 5160 jaar (komt overeen met landelijk) Het merendeel van de personen betreft een man (komt overeen met landelijk) In 2020 waren er geen overlijdens door zelfdoding In 2018 en 2021 waren de meest overlijdens door zelfdoding
De GGD is ook nog bezig met een uitgebreidere situatieschets. Deze wordt gedeeld binnen het samenwerkingsverband in de Achterhoek op het gebied van suïcidepreventie.
Voortgang ontwikkeling beleid
10. In de Nota lokaal gezondheidsbeleid 2023-2026 is suïcidepreventie opgenomen en is er de afgelopen jaren ook al enige aandacht besteed aan suïcidepreventie in Bronckhorst. Zo sloten we aan bij de landelijke campagne van 113 '1k Z1E J3’ en hebben 5 sociaal consulenten de gatekeeperstraining gevolgd van 113.
10. en 11. Vanaf januari 2026 werken wij regionaal en lokaal samen aan uitvoering van het Regionale plan suïcidepreventie van de GGD NOG.
De European Alliance Against Depression (EAADaanpak) met de vijf pijlers vormt de basis voor het Regioplan ‘Samen minder suïcide Achterhoek’;
1. Publiekscampagne/ doorbreken taboe
2. Voorlichting en training
3. Gerichte aandacht voor risico groepen
4. Opbouwen netwerk
5. Beperking van toegang dodelijke middelen;
Informatie naar de Raad
11. In de komende periode wordt gewerkt aan de Regionale/Lokale Nota Gezondheidsbeleid waarin suïcidepreventie wordt opgenomen.
12. In de nieuwe Regionale/Lokale Nota Gezondheidsbeleid wordt beleid voor suïcidepreventie ook opgenomen. Die Nota zal medio 2027 gereed zijn.
De nota wordt voorgelegd aan de Raad. Daarna zal een Lokale uitvoeringsagenda van de Regionale/Lokale Nota Gezondheidsbeleid worden voorgelegd aan het college, uiterlijk voor 2028.
3
Ondersteuningsprogramma Suïcidepreventie
Kerncijfers en trends in suïcidaliteit Regiobeeld 2025 Het regiobeeld ‘Kerncijfers en trends in suïcidaliteit’ is ontwikkeld binnen het ondersteuningsprogramma suïcidepreventie, een samenwerking tussen de VNG, GGD GHOR Nederland en 113 Zelfmoordpreventie.
In dit overzicht brengen we gegevens uit meerdere bronnen samen om een zo volledig mogelijk beeld te geven van suïcidaliteit per GGD-regio.
GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland
22 gemeenten 844.871 inwoners
In het kort In 2024 overleden in GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland 87 personen door zelfdoding. Naar schatting deden 1740 personen een poging tot zelfdoding, waarvan 167 in 2024 geregistreerd werden bij de Politie. 9% van de volwassenen rapporteerde gedachten aan zelfdoding in het afgelopen jaar.
Zelfdodingen In 2024 overleden er in GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland 87 personen door zelfdoding. Dit betreft 4.7% van het totaal aantal zelfdodingen dat in Nederland plaatsvond.
Ondersteuningsprogramma Suïcidepreventie
Figuur 1. Het aantal zelfdodingen per provincie per 100.000 inwoners. Bron: CBS microdata, 2025 1
Regiobeeld 2025 – GGD regio Noord- en Oost-Gelderland Kerncijfers en trends in suïcidaliteit
Relatief per inwoneraantal overleden in 2024 Nederland 10.3 per 100.000 inwoners door zelfdoding. In GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland overleden 10.3 per 100.000 inwoners door zelfdoding. 15,0 13,1
Prevalentie per 100.000 inwoners
10,9 10,6 10,0
11,0 9,7
11,1 10,5
11,2 11,0
2016
2017
12,6
10,6
10,4
11,5 10,5
2018
2019
2020
12,0 10,6
10,8 10,7
2021
2022
10,4 10,2
10,3 10,3
2023
2024
5,0
0,0 2014
2015
GGD-regio Noord en Oost Gelderland
Nederland
Figuur 2. Aantal zelfdodingen per 100.000 inwoners. Bron: CBS microdata, 2025
Kenmerken van mensen die zijn overleden door zelfdoding in de GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland tussen 2020 en 2024:
66% van de overledenen was man, vergeleken met 69% landelijk.
38% van de overledenen ontving geestelijke gezondheidszorg (ggz) in het kalenderjaar voor overlijden, vergeleken met 37% landelijk. 41% van de overledenen was alleenstaand zonder kinderen, vergeleken met 48% landelijk. 13% van de overledenen had een migratieachtergrond (1e of 2e generatie), vergeleken met 20% landelijk.
Ondersteuningsprogramma Suïcidepreventie
2
Regiobeeld 2025 – GGD regio Noord- en Oost-Gelderland Kerncijfers en trends in suïcidaliteit
Tabel 1. Kenmerken overledenen door zelfdodingen in GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland en landelijk
2024 GGD-regio Noorden OostGelderland (aantal) 87
2020-2024 GGD-regio Noorden OostGelderland (%) 458
2020-2024 Landelijk (%)
Man Vrouw
61 26
66% 34%
69% 31%
Jongere (<30 jaar) Middelbare man (40-70 jaar) Middelbare vrouw (40-70 jaar) Positie huishouden Alleenstaand zonder kinderen Alleenstaand met kinderen Koppel met kinderen Koppel zonder kinderen Thuiswonend kind Overig Migratieachtergrond Onderwijs volgend Inkomen in de laagste 10% Uitkering (enige, zonder AOW) Arbeidsongeschiktheidsuitkering Bijstand Werkloosheidsuitkering (WW) Ggz-zorg ontvangen in het kalenderjaar voor overlijden1 Locatie van suïcide In en om het huis Overig2 Methode Verhanging Intoxicatie Aanrijding met bewegend object Springen van hoogte Verdrinking Overig
12 33 15
15% 36% 20%
15% 36% 16%
46 * 11 19 * * 14 * 26 31 * * * 31
41% 3% 13% 26% 9% 8% 13% 7% 30% 34% 24% 9% 2% 38%
48% 3% 13% 22% 9% 5% 20% 7% 35% 31% 19% 10% 3% 37%
56 31
58% 42%
69% 31%
38 20 * * * *
46% 19% 19% 4% 4% 7%
47% 22% 10% 8% 5% 8%
Totaal aantal zelfdodingen (n) Gender
9312
Leeftijd
* Vanwege herleidbaarheid worden aantallen <10 en alle aantallen waaruit kleine waarden kunnen worden afgeleid, niet weergegeven. 1 Dit verwijst naar ggz-zorg in het kalenderjaar vóór het overlijden. Voor overlijdens in 2024 gaat het dus om het percentage dat ggz-zorg ontving in 2023. 2 Betreft scholen, andere instellingen en openbare ruimten, plaats voor sport en atletiek, straat en weg, plaats voor handel en dienstverlening, industrie- en bouwterrein, boerderij, en overige gespecificeerde en niet-gespecificeerde plaatsen.
Bron: CBS microdata, 2025.
Ondersteuningsprogramma Suïcidepreventie
3
Regiobeeld 2025 – GGD regio Noord- en Oost-Gelderland Kerncijfers en trends in suïcidaliteit
Psychosociale autopsie Met behulp van de ‘psychosociale autopsie’ (PSA)-studie onderzoekt 113 Zelfmoordpreventie via vragenlijsten en diepte-interviews de signalen en kenmerken van mensen die in de periode voorafgaand aan zelfdoding werden waargenomen door hun naasten en professionals. Sinds 2018 voert 113 Zelfmoordpreventie de PSA uit. Hoe meer nabestaanden meedoen, hoe nauwkeuriger per regio de kenmerken in kaart gebracht kunnen worden.
Meer informatie over de PSA en deelname is te vinden op 113.nl/samen-leren-minder-suicide.
Figuur 3 Het aantal PSA-casussen in verhouding tot het aantal zelfdodingen per regio in de periode 2020-2024. Bron: Psychosociale Autopsiestudie 113 Zelfmoordpreventie, 2025.
Ondersteuningsprogramma Suïcidepreventie
4
Regiobeeld 2025 – GGD regio Noord- en Oost-Gelderland Kerncijfers en trends in suïcidaliteit
Voor GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland beschikken we momenteel over de periode 2020-2025 over 35 ingevulde vragenlijsten van nabestaanden van zelfdoding. Daarnaast zijn er 8 interviews gehouden met nabestaanden van zelfdoding.
17% van de overledenen had niet kenbaar gemaakt aan de nabestaande dat ze dachten aan zelfdoding, vergeleken met 28% van alle onderzochte zelfdodingen in de PSA. 33% van de overledenen stond volgens de nabestaanden op een wachtlijst voor de ggz ten tijde van overlijden, vergeleken met 22% van alle onderzochte zelfdodingen in de PSA. 16% van de overledenen identificeerde zich anders dan heteroseksueel volgens de nabestaanden, vergeleken met 18% van alle onderzochte zelfdodingen in de PSA. 42% van de overledenen had volgens de nabestaanden een verslaving (alle verslavingen behalve roken) ten tijde van overlijden, vergeleken met 37% van alle onderzochte zelfdodingen in de PSA. 21% van de overledenen had volgens de nabestaanden moeite met rondkomen in het jaar van overlijden, vergeleken met 28% van alle onderzochte zelfdodingen in de PSA. 57% van de overledenen had volgens de nabestaanden voor de fatale poging een eerdere poging tot zelfdoding gedaan, vergeleken met 55% van alle onderzochte zelfdodingen in de PSA.
Bron: Psychosociale Autopsiestudie 113 Zelfmoordpreventie, 2025.
Pogingen tot zelfdoding Het exacte aantal pogingen tot zelfdoding in Nederland is niet bekend, omdat er geen centrale plek is waar dit geregistreerd wordt. Over het algemeen wordt het aantal pogingen tot zelfdoding geschat op circa twintig keer zoveel als het aantal zelfdodingen, oftewel 40.000 per jaar in Nederland. Zie voor meer informatie over de totstandkoming van dit cijfer de factsheet suïcidepogingen. Voor de GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland komt dit neer op een geschat aantal van ongeveer 1740 pogingen per jaar.
Naar schatting heeft de Politie gegevens over ongeveer 15% van alle pogingen tot zelfdoding. Omdat dit momenteel de enige bron is met regionale uitsplitsing, is deze data gebruikt voor de regiobeelden. Dit betreft dus slechts een deel van alle pogingen. Volgens data van de Politie werden in 2024 in GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland 167 pogingen tot zelfdoding geregistreerd.
Ondersteuningsprogramma Suïcidepreventie
5
Regiobeeld 2025 – GGD regio Noord- en Oost-Gelderland Kerncijfers en trends in suïcidaliteit
Voor de periode 2020–2024 registreerde de politie in GGD regio Noord- en Oost-Gelderland in totaal 910 pogingen tot zelfdoding. Op basis hiervan is de volgende informatie beschikbaar:
Tabel 2. Kenmerken van door de Politie geregistreerde pogingen tot zelfdoding in de GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland en landelijk
2024 GGD-regio Noorden OostGelderland (aantal) 167
2020-2024 GGD-regio Noorden OostGelderland (%) 910
2020-2024 Landelijk (%)
Man Vrouw
69 86
36% 53%
38% 50%
<30 jaar ≥30 jaar
69 86 12
40% 49% 11%
38% 50% 12%
Totaal aantal pogingen tot zelfdoding (n) Geslacht
30239
Leeftijd
Onbekend
Bron: Politie, 2025. Dit betreft meldingen over suïcidepogingen bij de Politie; één persoon kan in meerdere meldingen voorkomen.
Gedachten aan zelfdoding Volwassenen (18+ jaar) Volgens de Gezondheidsmonitor Volwassenen 2024, gaf 9% van de volwassenen in de GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland aan in het afgelopen jaar gedachten aan zelfdoding te hebben gehad.
Dit is ongeveer gelijk aan het landelijke percentage (10%).
Van de mensen met gedachten aan zelfdoding rapporteerde 1% (heel) vaak te hebben nagedacht een einde te maken aan het leven; dit is gelijk aan het landelijke percentage (1%).
Figuur 4. Percentage volwassenen (18+) met gedachten aan zelfdoding in het afgelopen jaar, per GGD-regio. Bron: GGD GHOR Nederland, 2024.
Ondersteuningsprogramma Suïcidepreventie
6
Regiobeeld 2025 – GGD regio Noord- en Oost-Gelderland Kerncijfers en trends in suïcidaliteit
Jongvolwassenen (16-25 jaar) Uit de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 blijkt dat in de GGD-regio Noord- en OostGelderland 30% van de jongvolwassenen in het afgelopen jaar gedachten aan zelfdoding had, waarvan 6% (heel) vaak. Landelijk is dit respectievelijk 29% en 5%. Van de mensen met gedachten aan zelfdoding heeft in uw regio 44% hier met iemand over gepraat, dit is lager dan het landelijke percentage (46%).
Jeugd (leerlingen uit klas twee en vier van het regulier voortgezet onderwijs) De Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 laat zien dat in de GGD-regio Noord- en Oost-Gelderland 21% van de jongeren in het afgelopen jaar gedachten aan zelfdoding had, waarvan 4% (heel) vaak. Landelijk is dit respectievelijk 20% en 4%.
Figuur 5. Percentage jongvolwassenen (16-25 jaar) met gedachten aan zelfdoding in het afgelopen jaar, per GGD-regio. Bron: GGD GHOR Nederland, 2024.
Over het ondersteuningsprogramma Met het ondersteuningsprogramma bieden we gemeenten en GGD’en een stevige basis bij de implementatie en uitvoering van de Wet integrale suïcidepreventie.
Disclaimer: Deze regiobeelden zijn met zorg samengesteld door 113 Zelfmoordpreventie, de VNG en GGD GHOR Nederland gebaseerd op verschillende databronnen. Er kunnen geen rechten aan de gepresenteerde informatie worden ontleend. Ondanks deze zorgvuldigheid kunnen onjuistheden of onvolledigheden voorkomen.
Ondersteuningsprogramma Suïcidepreventie
7
Bron: raadsinformatie van de gemeente Bronckhorst (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.