Schriftelijke vragen art. 33 CDA - Aanpassing van WBI-indeling Openbare CBS data
Een raadslid stelde op 22 augustus 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Culemborg (2 vragen).
In het kort
2 vragen en wat het college antwoordt
- Is het college bekend met de mogelijkheid om bij CBS een verzoek in te dienen voor een aanpassing van de Wijk- en Buurt Indeling (WBI) op basis waarvan het CBS haar… → (zie ook bijlage 1)
- Is het college bereid een verzoek tot aanpassing van de WBI-indeling aan te vragen? → Wij zien het antwoord op bovenstaande vragen gaarne tegemoet.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
SCHRIFTELIJKE VRAGEN (artikel 33)
Datum: 22 augustus 2025 Onderwerp: Aanpassing van WBI-indeling Openbare CBS data Aanleiding.
Het CDA heeft al langer de wens om openbare CBS data voor Culemborg meer zichtbaar te maken op wijkniveau. Op dit moment wordt bij CBS beschikbare openbare informatie over Culemborgse huishoudens verdeeld over twee wijken. Te weten Oost en West. Eind juni sprak ik daarover op een landelijke VNG kennisdag met werknemers van het CBS. Op basis van dat gesprek is gebleken dat de gemeente middels een collegebesluit zelf een gewenste herindeling op wijkniveau kan aanvragen (zie bijlage 1 en 2). De door de gemeenteraad vastgestelde omgevingsvisie, deelt Culemborg op in 11 herkenbare leef gebieden. Het CDA is van mening dat we er goed aan zouden doen deze ook als onderlegger te gebruiken voor de landelijke Wijk- en Buurtindeling (WBI), zodat de gemeenteraad in haar besluitvorming wijkgerichter kan gaan werken. Nu is het eigenlijk nml. niet mogelijk om beleid te maken dat gericht is op de sociaal economische kenmerken van een wijk.
De Wijk- en Buurtindeling (WBI) is een indeling op basis waarvan CBS haar openbare data deelt.
Op basis van de WBI worden diverse monitors in het sociaal domein gevoed. De WBI indeling wordt daarnaast door een breed scala aan andere partijen overgenomen en toegepast, waaronder planbureaus, politie, makelaars, journalisten, onderzoeksinstituten en diverse andere overheidsinstanties.
Een aanpassing van de WBI maakt wijken en buurten onderling beter vergelijkbaar. Ook wordt het mogelijk om meer wijkgerichte interventies toe te passen, omdat het dan duidelijker is waar welke maatregelen effectief kunnen zijn. Juist op de dossiers veiligheid, onderwijs en gezondheid zijn voordelen te halen als er meer wijkgericht beleid geformuleerd kan worden. Een wijk met een hogere sociaal economische score kan om andere maatregelen vragen dan een wijk met een lagere sociaal economische score. Voor een gemeente die zegt werk te maken van kansengelijkheid kan het wenselijk zijn deze informatie goed in beeld te hebben.
Het Centraal Bureau voor de statistiek (CBS) is verantwoordelijk voor de landelijke coördinatie en bijeenbrengen van informatiestromen per gemeenten. Het stelt in overleg met de gemeente ook de Wijk-en Buurtindeling (WBI) vast. Vanuit die rol geeft het ook adviezen aan gemeenten, provincies en Rijksoverheid. Het is aan gemeenten zelf om een aanpassing in gewenste wijkindeling bij het CBS bekend te maken.…
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Is het college bekend met de mogelijkheid om bij CBS een verzoek in te dienen voor een aanpassing van de Wijk- en Buurt Indeling (WBI) op basis waarvan het CBS haar openbare data voor onze stad ontsluit?
Antwoord van het college
(zie ook bijlage 1)
Vraag 2
Is het college bereid een verzoek tot aanpassing van de WBI-indeling aan te vragen?
Antwoord van het college
Wij zien het antwoord op bovenstaande vragen gaarne tegemoet.
Eventuele toelichting:Namens de fractie CDA, Marco van Zandwijk
Bijlage I:
Informatie over aanpassing WBI-indeling op website CBS - De gemeente zelf de regie voert op het beheer van hun Wijk- en Buurtindeling (WBI). Als er wijzigingen gewenst zijn in de manier waarop de CBS haar openbare informatie data deelt, dan is het de gemeente zelf die hiertoe een verzoek dient in te dienen.
- Het CBS coördineert de landelijke WBI en kan gemeenten adviseren bij het maken van een goede Wijk- en Buurtindeling.
- Vaststelling van de Wijk- en Buurtindeling dient plaats te vinden door Burgemeester en Wethouders of de gemeenteraad. De gemeente dient er zelf alert op te blijven dat de indeling actueel is.
- Met de door de gemeenteraad vastgestelde omgevingsvisie is besloten om in Culemborg uit te gaan van 11 wijken. Elke wijk heeft zijn eigen kenmerken.
- De gebiedsindeling zoals door ons vastgesteld in de omgevingsvisie sluit goed aan op de richtlijnen zoals de CBS deze op haar website stelt. Dit lijkt logisch omdat de omgevingsvisie haar basis kent vanuit de ruimtelijke ordening, als wel de historische dan wel stedenbouwkundige opbouw van onze stad.
- Op basis van de door de gemeente doorgegeven wijk-indeling publiceert het CBS zijn statistieken op wijk- en buurtniveau.
- De aanpassing brengt geen kosten met zich mee. Waar gewenst kan bij het CBS ook om advies worden gevraagd.
- Aanpassingen worden bij voorkeur doorgevoerd voor 1 januari van het volgende kalenderjaar. (Bron: Gemeenten en regionale indelingen | CBS )
BIJLAGE 2: Mailwisseling met contactpersoon CBS (geanonimiseerd)
Van:
Datum: 24 juli 2025 om 11:18:45 CEST Aan: Marco van Zandwijk <[email protected]> Kopie:
Onderwerp: RE: Vraag mbt andere indeling CBS informatie op wijkniveau Culemborg
Beste Marco van Zandwijk, Via mijn collega kreeg ik uw vraag over het toevoegen van wijken. De gemeente mag altijd zelf bepalen welke wijk en buurten er nodig zijn. Wel heeft het CBS hier een coördinerende rol om voor alle Nederlandse gemeenten vergelijkbare gebieden te verkrijgen. Daarmee kunnen de statische gegevens tussen gemeenten en hun wijken en buurten beter vergeleken worden.
Onderaan deze webpagina zijn de richtlijnen terug te vinden.
Het CBS gebruikt voor de wijk- en buurtkaart (en daaraan gekoppelde statistieken) altijd officieel vastgestelde wijk- en buurtgrenzen. De vaststelling van gewijzigde wijk of buurtgrenzen verloopt in de gemeente meestal via een collegebesluit. Graag ontvangen we altijd even een bevestiging van het besluit voor we definitief mutaties overnemen. Dit is belangrijk omdat we na publicatie namelijk de buurtkaart niet meer kunnen corrigeren (deze is op heel veel plekken dan al overgenomen).
In de richtlijnen zijn naast informatie over de afbakening ook info opgenomen over wat voor soort bestanden er nodig zijn. Uw en uw collega’s kunnen voor de communicatie altijd het emailadres [email protected] gebruiken.
Ik zal nog even iets verder ingaan op de gewenste situatie die ik in uw mail las. 1 hele belangrijke richtlijn is dat wijken zijn opgebouwd uit buurten. Ik kan niet exact de grenzen van onze administratie en die uit de omgevingsvisie vergelijken, maar het lijkt erop dat de wijken uit de omgevingsvisie zijn opgebouwd uit de buurten die reeds bij ons bekend zijn. Als dat inderdaad het geval is, is de verandering van de 2 wijken die we nu kennen naar de 11 gewenste wijken en relatief makkelijk verandering (de buurtgrenzen zouden dan hetzelfde kunnen blijven en buurten hoeven dan alleen maar aan een juiste nieuwe wijkcode/wijknaam gekoppeld te worden). Een koppeltabel of aanpassing van onderstaand tabelletje zou dan kunnen volstaan samen met een officiële bevestiging van de overgang van 2 wijken naar 11 wijken. Indien de buurtgrenzen niet overeenkomen met grenzen die binnen de gemeente worden gehanteerd (om uiteindelijk bij elkaar opgeteld tot de juiste wijken te komen) en de gemeente wil die buurtgrenzen dan inderdaad ook wijzigen, dan hebben we nieuwe geografische bestanden nodig. Dat proces zal ongetwijfeld iets ingrijpender zijn (bv. omdat buurtbewoners belang hechten aan de naam van de buurt waarin ze wonen.) Onderstaand een overzicht van de buurten en wijken uit onze huidige administratie. Een geobestand met de gebiedsindelingen voor de geospecialist kunt u hier vinden: https://www.cbs.nl/nlnl/dossier/nederland-regionaal/geografische-data/cbs-gebiedsindelingen
BUURT_CODE BUURT_NAAM WIJK_CODE WIJK_NAAM BU02160100 Achter de Poort WK021601 Culemborg West BU02160000 Binnenstad WK021600 Culemborg Oost BU02160002 Bloemen/Oranjebuurt WK021600 Culemborg Oost BU02160010 Buitengebied Redichem WK021600 Culemborg Oost BU02160108 Buitengebied Vretstrooij WK021601 Culemborg West BU02160107 Buitengebied Waterlinie WK021601 Culemborg West BU02160003 De Hond WK021600 Culemborg Oost BU02160001 Dreven WK021600 Culemborg Oost BU02160101 Goilberdingen Oost WK021601 Culemborg West BU02160102 Goilberdingen West WK021601 Culemborg West BU02160106 Industrieterrein Pavijen WK021601 Culemborg West BU02160009 Lanxmeer WK021600 Culemborg Oost BU02160103 Parijsch Landzicht WK021601 Culemborg West BU02160105 Parijsch Lokkershoek WK021601 Culemborg West BU02160104 Parijsch Vlinderbuurt WK021601 Culemborg West BU02160004 Ter Weijde Componistenbuurt WK021600 Culemborg Oost BU02160005 Ter Weijde Statenliedenbuurt WK021600 Culemborg Oost BU02160006 Voorkoop Noord WK021600 Culemborg Oost BU02160007 Voorkoop Zuid WK021600 Culemborg Oost BU02160008 Westerkwartier WK021600 Culemborg Oost
Mochten er meer vragen zijn dan horen we dit natuurlijk graag,
Bekijk de brief: Schriftelijke vragen art. 33 CDA - Aanpassing van WBI-indeling Openbare CBS data
Bron: raadsinformatie van de gemeente Culemborg (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.