te verwachten kostenoverschrijdingen door verouderde ramingen bij investeringsprojecten totaal

Vraag 1

Is het college bereid om vóór de Kadernota 2025 een overzicht te verstrekken van projecten waarbij herijking van het krediet waarschijnlijk of wenselijk is, inclusief een indicatie van de financiële impact? Toelichting: Uit de beantwoording van eerdere schriftelijke vragen van fractie SAMEN over de herinrichting van de Bekelaar blijkt dat bij investeringsprojecten van de gemeente wordt gewerkt met ramingen op basis van constante prijzen, vaak afkomstig uit eerdere jaren. Prijsontwikkelingen en inflatie worden pas bij aanbesteding zichtbaar. Dit leidde in het geval van de Bekelaar tot een onverwachte overschrijding van € 325.000 op een project van € 1,9 miljoen. Het college geeft aan dat deze begrotingssystematiek structureel is toegepast bij eerdere ramingen in de meerjarenbegroting. Fractie SAMEN maakt zich zorgen dat deze werkwijze ook bij andere projecten kan leiden tot vergelijkbare verrassingen voor de raad. Om het budgetrecht van de raad goed te kunnen uitoefenen, is meer inzicht nodig in de reikwijdte van deze problematiek en de aanpak van het college. Datum beantwoording:

Antwoord van het college

1. Bij hoeveel en welke investeringsprojecten in de begroting 2025-2028 is uitgegaan van een raming op basis van prijspeilen die afwijken van het verwachte uitvoeringsjaar?

Bij het opstellen van de begroting wordt het prijspeil van het begrotingsjaar gebruikt. Dit betekent dat

Pagina 1 van 3

 als het gaat over uitvoering in latere jaren, er een verschil is tussen het prijspeil opgenomen in de begroting en het prijspeil dat uiteindelijk van toepassing is.

2. Welke inschatting maakt het college van het risico op kredietoverschrijdingen bij deze projecten, mede gezien de huidige marktontwikkelingen en inflatie?

In de auditcommissie van 25 februari 2025 is gesproken over de wijze waarop wij budgetten in de exploitatie en investeringen meerjarig begroten in relatie tot een stelpost loon- en prijsontwikkelingen.

In de begroting (volgend jaar) worden de budgetten geïndexeerd met het van toepassing zijn indexcijfers, de budgetten voor de volgende jaren, zijn gelijk aan die van het begrotingsjaar.

Daarnaast wordt er een stelpost gevormd, ter dekking van de hogere budgetten als gevolg van loonen prijsindex. Voeding van deze stelpost vindt plaats vanuit de algemene uitkering uit het gemeentefonds alsook uit de hogere opbrengsten van gemeentelijke belastingen als gevolg van indexen die daarop zijn toegepast.

Op het moment dat de voeding gelijk is aan de daadwerkelijke kostenstijgingen, wat een van de uitgangspunten is van de financiele relatie tussen Rijk en Gemeenten, zijn er geen risico’s.

In de afgelopen jaren is helaas gebleken dat de voeding uit het gemeentefonds onvoldoende hoog is geweest om de hogere kosten uit loon- en prijsstijgingen te dekken. Dit onderwerp maakt nadrukkelijk onderdeel uit van de gesprekken tussen de VNG en het Rijk.

3. Hoe en wanneer worden deze risico’s momenteel gemonitord en gecommuniceerd richting raad?

Dit maakt onderdeel uit van het opstellen van de begroting en de meerjarenramingen. Hierbij wordt inzicht gegeven in de ontwikkelingen en of er voldoende budget beschikbaar is.

4. Welke stappen zet het college structureel om ramingen tijdig te herijken op basis van het actuele prijspeil en om de raad eerder te informeren bij dreigende overschrijdingen?

Tot op heden zijn er geen bijzondere acties ondernomen. Dit omdat het college het standpunt heeft dat de wijze waarop wij onze begroting en meerjarenramingen opstellen recht doet aan een goede wijze van begrotingsbeheer en voldoende inzicht geeft.

5. Is het college bereid om vóór de Kadernota 2025 een overzicht te verstrekken van projecten waarbij herijking van het krediet waarschijnlijk of wenselijk is, inclusief een indicatie van de financiële impact?

Het college ziet op dit moment onvoldoende aanleiding om tot een andere begrotingssystematiek te komen. De wijze van begroten door middel van de stelpost loon- en prijsindex geeft voldoende houvast om te komen tot een betrouwbare begroting.

Tijdens de auditcommissie van 25 februari 2025 is een presentatie gegeven over de methodiek hoe wij begrotingstechnisch omgaan met loon- en prijsmutaties. De presentatie is opgenomen bij deze beantwoording.

Tijdens de auditcommissie is afgesproken om de presentatie over de stelpost loon- en prijsindex ook aan de raads-/commissieleden te geven tijdens een extra informatiebijeenkomst/ commissie algemene zaken. In overleg met de agendacommissie zal deze gepland worden in de cyclus van september 2025.

Pagina 2 van 3

 Pagina 3 van 3

 Stelpost indexatie Auditcommissie 25 februari 2025

 Indexatie uitgaven

• Loon- en prijsindex wisselt jaarlijks

• Meerjarenbegroting alleen 1e jaar met geïndexeerde prijzen geraamd

 Raming uitgaven

2024

2025

2026

2027

2028

• 2e t/m 4e jaar in constante prijzen

• Tegenhanger is raming op (uitgaven)stelpost indexatie

 Indexatie inkomsten

• Meerjarenraming inkomsten lopende prijzen:

• Algemene uitkering (accres inclusief index)

• OZB (inclusief gewogen index)

• Inzicht in verloop meerjarig begrotingssaldo

 Raming inkomsten Stelpost indexatie

2024

2025

2026

2027

2028

Beide indexen voor 2e t/m 4e jaar worden toegevoegd aan stelpost indexatie

 Huidige stand van zaken Stelpost indexatie

2024

2025

2026

2027

2028

Restant index voor 2027 en 2028 is toegevoegd aan stelpost indexatie

 Toezicht provincie Prijscompensatie “In het kader van reëel ramen moet, als een gemeente de algemene uitkering op basis van lopende prijzen heeft geraamd, aan de lastenkant van de meerjarenraming rekening worden gehouden met een mutatie van de prijsontwikkeling”

 Accres lager dan indexatie Binnenlands Bestuur van augustus 2024

Laatste meicirculaire is het accres naar beneden bijgesteld

 Tekorten stelpost indexatie

• Begroting 2024:

• 2024: € 538.000

• Begroting 2025:

• 2025: € 2.333.000

• 2026: € 1.571.000

Ten laste van begrotingsresultaat gebracht

 Inzet stelpost 2025

• Salariskosten

• Budget Sociaal domein

• Index GR-en Totaal

€ 1,5 miljoen € 1,3 miljoen € 0,6 miljoen € 3,4 miljoen

Geen budget voor indexering overige budgetten

 Inzet stelpost 2025

• Stelpost bedroeg € 1,1 miljoen

• Tekort op de stelpost daardoor € 2,3 miljoen ten laste van begrotingsresultaat Stelpost loon- en prijsontwikkeling Verloop saldo Meerjarenbegroting 2025-2028

Vastgesteld in gemeenteraad 11-11-2024

2025

2026

2027

2028

0

0

874.377

3.809.526

 Stelpost indexatie 2025 Begrotingsjaar 2025:

• Meerjarenbegroting 2025-2028

• Septembercirculaire

• Decembercirculaire

€0 € 472.000 € 175.000 € 647.000 Beschikbaar voor loon- en prijsstijgingen 2025

 Stelpost indexatie 2026 Begrotingsjaar 2026:

• Meerjarenbegroting 2025-2028

• Septembercirculaire

• Decembercirculaire

€0 € 314.000 € 171.000 € 485.000 Beschikbaar voor loon- en prijsstijgingen 2026

 Stelpost meerjarig Stelpost loon- en prijsontwikkeling Verloop saldo Meerjarenbegroting 2025-2028 1e begrotingswijziging 2025: Septembercirculaire 2024 3e begrotingswijziging 2025: Decembercirculaire 2024 Totaal na raadsbesluiten

Vastgesteld in gemeenteraad 11-11-2024 11-11-2024 24-2-2025

2025

2026

2027

2028

0 472.058 174.658

0 313.911 171.169

874.377 298.156 288.319

3.809.526 270.972 407.217

646.716

485.080

1.460.852

4.487.715