vragen fracties ap 9 RIB rapportages Spoorzone

Vraag 1

Welke acties heeft het college sinds het verschijnen van deze RIB ondernomen om met de partners tot een solide financiering van het project te komen? Welke overleggen hebben daarover plaatsgevonden, zowel ambtelijk als bestuurlijk.

Antwoord van het college

Na het laatste bestuurlijk overleg op 25 februari 2022, zijn partijen tot de conclusie gekomen dat de financiering van het project niet voor de raadsvergadering van 7 maart 2022 (vaststellen bestemmingsplan) rond zou komen. Daaropvolgend hebben enkele overleggen op ambtelijk niveau plaatsgevonden om de vervolgsituatie te bespreken. Er is bepaald dat eerst een second opinion van een onafhankelijk expertteam noodzakelijk is om een aantal belangrijke vragen over kosten, risico, scope en governance te beantwoorden. Dit heeft geleid tot het formuleren van een opdracht en het aantrekken van een onafhankelijke partij die een second opinion op kosten, risico en scopetoedeling gaat uitvoeren. Het onafhankelijke bureau zal na het hemelvaartweekend beginnen met de opdracht.

Vraag 2

In de raad van 25 april is toegezegd dat er een zorgvuldige besluitvorming komt over dit project en eventueel andere kaderstelling hiervoor. Welk tijdspad heeft u voor ogen om de raad eventueel te verzoeken om de kaderstelling te wijzigen?

Antwoord van het college

een gedetailleerd tijdpad is in voorbereiding. Zodra het college deze heeft vastgesteld, delen we deze met uw gemeenteraad. We zetten in op het in het laatste kwartaal (en zo mogelijk eerder) van 2022 laten nemen van een raadsbesluit ten behoeve van een nieuwe kaderstelling en het vaststellen van het bestemmingsplan. Daarbij staat zorgvuldigheid in het nemen van opeenvolgende stappen die leiden tot deze besluiten voorop.

D66

Vraag 3

Aanvankelijk zou het bestemmingsplan op 7 maart jl in de raad behandeld worden. De vaststelling is nu in Q4 gepland. Wat zijn de extra kosten van deze vertraging van max 9 maanden? En welke van de drie partijen in de BOK is verantwoordelijk voor deze extra kosten?

Antwoord van het college

De vertraging van het project proberen we met zo min mogelijk extra kosten (dat zijn kosten die anders niet gemaakt zouden worden) op te vangen. In de eerste Turap van 2022 wordt een krediet voor alle werkzaamheden tot eind 2022 aangevraagd. Daarmee worden de kosten gedekt. De verantwoordelijkheid voor de extra kosten zal uiteindelijk worden verdeeld over de partijen in het kader van nader overeen te komen financiering, risico en scopetoedeling.

Vraag 4

Wat is nu de status van de gesprekken over de BOK?

Antwoord van het college

Er is bepaald dat eerst een second opinion van een onafhankelijk expertteam noodzakelijk is om een aantal belangrijke vragen over kosten, risico, scope en governance te beantwoorden. Dit heeft geleid tot het formuleren van een opdracht en het aantrekken van een onafhankelijke partij die een second opinion op kosten, risico en scopetoedeling gaat uitvoeren. In Q3 2022 is de 2nd opinion afgerond en kunnen Rijk, provincie en gemeente de resultaten bespreken en het overleg over kosten, risico en scope vervolgen met de intentie om tot hernieuwde afspraken te komen.

Vraag 5

Kunt u aangeven wat de tijdslijn is om te komen tot een nieuwe of vernieuwde BOK?

Antwoord van het college

Een gedetailleerd tijdpad is in voorbereiding. Zodra het college deze heeft vastgesteld, delen we deze met uw gemeenteraad. We zetten in op het in het laatste kwartaal (en zo mogelijk eerder) van 2022 laten nemen van een raadsbesluit ten behoeve van een nieuwe kaderstelling en het vaststellen van het bestemmingsplan. Daarbij staat zorgvuldigheid in het nemen van opeenvolgende stappen die leiden tot deze besluiten voorop.

Vraag 6

In de kwartaalrapportage noemt u “doorstart BOK” en dat er eerst een second opinion van een expertteam noodzakelijk is om een aantal belangrijke vragen over kosten, risico, scope en gouvernante te beantwoorden. a. Kunt u aangeven welke kaders/scenario’s dit expertteam gaat meekrijgen of meegekregen heeft. b. Gaat dit team meerdere mogelijke scenario’s van een type tunnel uitwerken?

Antwoord van het college

Het expert team heeft een set vragen meegekregen die betrekking hebben op de validiteit van de kostenraming van het aangepaste voorkeursalternatief, De risico’s zoals in het risico dossier zijn benoemd en gekwantificeerd, de toedeling van scope naar de partijen in de BOK. Ook wordt het expert team gevraagd om een oordeel te geven over de opties die uit de Value Engineering (kostenbesparing door versoberingen versus gebruikswaarde wijziging als gevolg van de versoberingen) zijn gekomen. Hieronder valt ook de optie langzaam verkeer onderdoorgang.

7. In de BOK onder de overwegingen punt 7 staat dat de gemeente nadere afspraken gaat maken met ProRail. Graag ontvangen wij deze vastgelegde afspraken. Zowel de financiële alsmede de niet financiële afspraken.

Antwoord:

De nadere afspraken die gemaakt zijn tussen ProRail en gemeente zijn vastgelegd in een projectplan dat ProRail heeft opgesteld voor de werkzaamheden tot aan het vaststellen van een uitvoeringsbesluit. Door ProRail worden – in opdracht van de gemeente – station, spoorwerken en

 onderdoorgang nader uitgewerkt. De financiële kaders hierbij zijn vastgelegd. Aanvankelijk waren de geraamde kosten voor deze opdracht ca.€ 2 mln. Ook deze afspraken zullen in het kader van de hernieuwde afspraken voor de toekomst moeten worden herzien.

8. In de spoorzone rijen Kwartaalrapportage periode januari – maart 2022 geeft u op pagina 9 een overzicht onder het kopje “geld”. U geeft daaronder aan dat er een geraamd tekort is van ongeveer 17 miljoen euro.

a. Kunt u aangeven of dit tekort op het in het BOK aangegeven tunnelproject Julianastraat van toepassing is of ook op andere (aanverwante projecten in de spoorzone)?

Antwoord:

Dit tekort is van toepassing op de gehele scope van het project. Dit betreft op hoofdlijnen de aanpassingen van het station (perrons, sporen etc.) de onderdoorgang (interwijkverbinding) een transfer voor reizigers (voetgangers tussen noord en zuid, met liften voor minder validen) aanpassing van de omliggende openbare ruimte, uitbreiding fietsenstalling en bouw nieuwe fietsenstalling aan de zuidzijde, herindeling Julianastraat, alle voorbereidende, conditionerende en managementkosten, alsmede de aankoop van woningen en percelen in het projectgebied.

b. het tekort is 2 miljoen hoger dan gemeld in de Q2 rapportage van 2021. Kunt u aangeven waar het verschil van 2 miljoen uit te verklaren is?

Antwoord:

In februari 2022 werd duidelijk dat de planning zoals eerder was voorzien, door alle omstandigheden en tijdseffecten, moest worden bijgesteld. Dit heeft effect gehad op de tijdgebonden kosten van project.

c. 5 miljoen voor “verwerven vastgoed” rubriceert u onder “gemeentelijk deel”. Waarom, niet onder de ”P85 waarde kostenraming”? Aangezien dit in het raadsvoorstel behorend bij het raadsbesluit van 30 sept. 2019 ook zo was.

Antwoord:

De kosten voor vastgoed zijn op dit moment buiten de P85 raming gehouden omdat deze raming met een door CROW vastgestelde methodiek (SSK-methode) tot stand komt. Omdat het overgrote deel van de vastgoed aankopen al heeft plaatsgevonden, en het daarmee historische kosten zijn, heeft het geen zin om deze kosten in een probabilistische kostenraming op te nemen. De kosten voor verwerving vastgoed zijn echter wel een onderdeel van de in de BOK overeen gekomen kosten.

9. Is het vernieuwen van de perrons een onderdeel van de BOK?

Antwoord:

Ja, het vernieuwen van de perrons is onderdeel van de BOK.

10. Is het vernieuwen van de perrons een onderdeel van het Project Spoorzone Rijen en maakt dat derhalve deel uit van deze kwartaalrapportages?

Antwoord:

Ja, dat klopt.

11. Wij hebben de kwartaalrapportages Spoorzone Rijen ontvangen.

a. Kunt u aangeven welke verschillende te benoemen (deel)projecten hier een onderdeel van uitmaken en wat de samenhangende projecten zijn?

Antwoord:

 Het project spoorzone bestaat uit verschillende samenstellende onderdelen: Dit betreft op hoofdlijnen de aanpassingen van het station (perrons, sporen etc.) de onderdoorgang (interwijkverbinding) een transfer voor reizigers (voetgangers tussen noord en zuid, met liften voor minder validen) aanpassing van de omliggende openbare ruimte, uitbreiding fietsenstalling en bouw nieuwe fietsenstalling aan de zuidzijde, herindeling Julianastraat, alle voorbereidende, conditionerende en managementkosten, alsmede de aankoop van woningen en percelen in het projectgebied.

Samenhangende projecten zijn: onderdoorgang N631 (o.l.v. provincie), de snelfietsroute, N282, de renovatie van Rijen Zuid (Leystromen) etc. Deze projecten hebben op één of andere wijze een relatie met het project Spoorzone en worden daarom regelmatig op raakvlakken en interactie getoetst.

b. Kunt u op de hierboven (door u aangegeven) samenhangende projecten aangeven wat impact is in tijd en geld is nu het bestemmingsplan aangehouden is?

Antwoord:

De belangrijkste samenhangende projecten zijn Rijen Zuid en de snelfietsroute. Voor de Militaire wijk geldt dat de projecten verbonden zijn door voorbereidende werken als kabels en leidingen en ook de relatie met de aanpassing van de Julianastraat. Het technisch management van het project team heeft een directe relatie met Leystromen als het om deze zaken gaat. Voor de snelfietsroute geldt dat het gedeelte tussen het station Rijen en de Vincent van Goghstraat afhankelijk is van de voortgang van het project Spoorzone Rijen. Met de projectleider Snelfietsroute is over deze situatie overleg en wordt de voortgang besproken en geoptimaliseerd.

Er is nog geen sprake van financiële implicaties voor de samenhangende projecten. Mochten er tijdsconsequenties voor samenhangende projecten zijn, dan zal gezocht worden naar mitigerende maatregelen om projecten toch door te laten gaan.

12. Welke vertraging loopt de herinrichting van Rijen Zuid (militaire wijk) door het aanhouden van het bestemmingsplan op?

Antwoord:

Op dit moment geen.

13. Wat zijn de gevolgen voor het voortbestaan/volledig in dienstregeling houden als de overgang in de Julianastraat niet weggehaald wordt? Welke partijen hebben hierover wanneer gesproken en wat is hierover vastgelegd? Graag de gespreksverslagen en/of vastgelegde afspraken hierover met ons delen.

Antwoord:

Over deze vraagstelling zijn rijk, provincie en gemeente in overleg in het kader van de BOK financiering. De kern van het project is het halen van ambities en doelstellingen voor alle drie partijen.

Het niet weghalen van de overweg heeft gevolgen voor de overwegveiligheid en het niet aanpassen van de perrons heeft gevolgen voor het programma hoogfrequent spoor. Alle partijen realiseren zich terdege dat dit belangrijke aspecten zijn van de komende besprekingen.

14. Op pagina 5 van de kwartaalrapportage jan-mrt 2022 spreekt u over dat er verder gewerkt is aan de variantenbeslissing. Graag ontvangen wij de laatste versie van deze variantenbeslissing.

Antwoord:

 In de rapportage Q1-2022 staat de volgende tekst: “Er is verder gewerkt aan de variantenbeslissing die inzicht moet geven in het meest optimale ontwerp (zowel fysiek als financieel) passend binnen het bestemmingsplan, budget en de uitgangspunten van de project partners.” Op 10 januari j.l. is de raad geïnformeerd over de stand van zaken van het ontwerp. De tekst suggereert dat we al verder ontwerpen op weg naar een variantbeslissing. Dat is een verkeerde woordkeuze geweest in het kwartaalrapport. Met de wetenschap dat er een geraamd tekort is voor het project en ook de collegevorming na 16 maart een ander licht werpen op het ontwerp heeft nog geen verdere verdieping van het ontwerp plaatsgevonden. Wel is voorbereidend werk gedaan aan het formuleren van noodzakelijke onderzoeken, zoals bodemonderzoek, grondwateronderzoek, Onontplofte Oorlogsresten (OO) etc. Ook heeft een Value Engineering traject plaatsgevonden waarin diverse opties voor versobering zijn onderzocht.

15. Op pagina 5 van de kwartaalrapportage jan - mrt 2022 wordt gesproken over de het omleiden van de riolering. Waren de kosten voor deze omlegging in het aanvankelijke plan (sept. 2019) meegenomen? Indien niet, tot welke kostenverhoging leidt dit?

Antwoord:

Deze kosten waren aanvankelijk niet meegenomen in het plan van september 2019. Wel was in die fase een algemene kostentoeslag voor “kabels en leidingen” opgenomen, maar die was ontoereikend voor de te verleggen hoofdriolering. De kostenraming voor deze verlegging zit nu wel in de kostenraming. De kostenvermeerdering als gevolg hiervan bedraagt circa € 550.000,(deterministische kosten zonder risicobeschouwing).

16. Op pagina 10 van de kwartaalrapportage jan-mrt 2022 spreekt u over een nieuw integraal ontwerp dat de basis is voor het voeren van scopebeheersing. Graag ontvangen wij de laatste versie.

Antwoord:

In de kwartaalrapportage staat: “ Scopebeheersing is een belangrijk aspect van kwaliteitsmanagement. In het afgelopen kwartaal is er een nieuw integraal ontwerp opgesteld dat de basis is voor het voeren van scopebeheersing”. Met het nieuwe integraal ontwerp wordt bedoeld het aangepaste voorkeursontwerp. In dit ontwerp zijn – ten opzichte van het voorkeursontwerp van september 2019 – de volgende aanpassingen gedaan:  Aanpassing hellingpercentage onderdoorgang tot maximaal gemiddeld 4%;  Optimaliseren van het spoorviaduct tot trogligger om zoveel mogelijk hoogte te winnen;  Verbeteren van het stations ontwerp om aan de eisen van de spoorbouwmeester (www.Spoorbeeld.nl) te voldoen;  Logisch maken van looproutes en aanpassing trappenlandschap;  Toevoegen van een voetgangersoversteek over de onderdoorgang aan de zuidzijde;  Integreren van geluidwerende maatregelen in het ontwerp.

Deze aanpassingen zijn vervolgens in het concept Beeldkwaliteitsplan van ZJA architecten weergegeven. Daarvan zijn beelden op 10 januari j.l. aan de raad gepresenteerd. Ondertussen is er sprake van een gewijzigd inzicht in de functionaliteit van de onderdoorgang (coalitie akkoord) dus zijn delen van dit aangepaste voorkeursalternatief niet meer actueel. Wij kiezen er daarvoor voor om ontwerpvoortgang met de raad te delen op grond van de gewijzigde scope van het project, om te voorkomen dat er onnodig verwarring ontstaat over de stand van het ontwerp.

17. Graag ontvangen wij het op pagina 11 genoemde integraal risicodossier.

Antwoord:

 Als onderdeel van onze kwartaalrapportage delen wij de toprisico’s uit het risico dossier. Daarmee bent u qua risico’s op de hoofdlijnen van het project geïnformeerd. In het kader van het overleg tussen rijk, provincie en gemeente wordt het gehele risico dossier bijgewerkt en van een update voorzien en dit is onderwerp van onderzoek in het kader van de 2nd opinion. Over het resultaat hiervan – eindrapportage 2nd opinion – wordt u geïnformeerd.

GB Het coalitieakkoord tussen Kern 75, GGR en de PvdA is in strijd met de uitspraak van de raad waar het gaat om het ontwerp van de tunnel. Tegelijkertijd is er nog geen duidelijkheid over de benodigde financiën voor het project spoorzone.

Gemeentebelang wil graag het volgende van het college weten:

18. Is er al contact geweest met de partners het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de provincie Noord- Brabant, Nederlandse Spoorwegen en ProRail over de wens van het college om een tunnel van 2,50m te realiseren?

a. Zo ja, wat is hiervan (per partner) de uitkomst?

Antwoord:

In het BOK-overleg, waaraan rijk, provincie, gemeente en ProRail deelnemen is gesproken over de wens van het college om de onderdoorgang geschikt te maken voor langzaam verkeer en daarmee de doorrijdhoogte te reduceren tot ca. 2,50 m. Partijen verklaren dat zij hierin geen bezwaar zien, mits het de doelstellingen van de partijen in dit project niet nadelig beïnvloeden. Hierover is voor het programma LVO (saneren overwegen) nog gekeken of door deze wijziging niet andere overwegen overmatig belast worden. Nadere analyse leert dat dit niet zo is. Voorts is bekend bij partijen dat met deze keuze nog sprake is van nader onderzoek met betrekking tot hulpdiensten (Brandweer). Partijen stellen zicht op het standpunt dat als de gemeente Gilze en Rijen dit zo wil, het voor hen akkoord is.

Met NS is niet gesproken. Er wordt geen verband gezien tussen de belangen van NS en de wens van het college om een langzaam verkeer onderdoorgang te realiseren.

b. Zo nee, wanneer zal dit overleg (per partner) plaatsvinden?

Antwoord:

Zie hierboven.

19. Hoe ziet de actuele tijdlijn eruit om te komen tot een bestemmingsplan voor de spoorzone?

Antwoord:

Een geactualiseerd tijdpad is in voorbereiding. Zodra het college deze heeft vastgesteld, delen we deze met uw gemeenteraad. We zetten in op het in het laatste kwartaal (en zo mogelijk eerder) van 2022 laten nemen van een raadsbesluit ten behoeve van een nieuwe kaderstelling en het vaststellen van het bestemmingsplan. Daarbij staat zorgvuldigheid in het nemen van opeenvolgende stappen die leiden tot deze besluiten voorop.

20. Is er al contact geweest met de vliegbasis over het veranderen van de brandweerzorg aan de vliegbasis als gevolg van de koerswijziging van het huidige college?

a. Zo ja, wat is de uitkomst van dit overleg?

Antwoord:

Zie hieronder. b.

Zo nee, wanneer zal dit overleg plaatsvinden?

 Antwoord:

Er is nog geen contact geweest met de vliegbasis. De projectorganisatie werkt nu een plan uit om de opties voor hulpdiensten verder uit te werken ten behoeve van besluitvorming. Een overleg met de vliegbasis zal daarin worden opgenomen.

21. Welke eerder geplande activiteiten in het project Spoorzone zijn de afgelopen weken stilgelegd en welke activiteiten vinden op dit moment wel nog steeds plaats? Graag een specificatie van de activiteiten.

Antwoord:

Activiteiten die nu doorlopen:  2nd opinion over kosten, scope en risico’s;  Update en upgrade van het risico dossier;  Uitwerken tijdpad met vervolgstappen gemeente tot eind 2022  Doorlopend overleg met rijk en provincie;  Conditionerende onderzoeken t.a.v. bodem, grondwater en Onontplofte Oorlogsresten;  Voorbereiden voor het herstarten van het bestemmingplanproces;  Onderzoek opties hulpdiensten.

Alle overige werkzaamheden zijn voorlopig stilgelegd om ervoor te zorgen dat geen werk dubbel hoeft te worden gedaan.

22. Wat zijn de financiële consequenties van het antwoord op vraag 20 en22 genoemde punten?

Antwoord:

In de eerste Turap van 2022 wordt een krediet voor alle werkzaamheden tot eind 2022 aangevraagd.

Daarmee worden de kosten gedekt. De verantwoordelijkheid voor de extra kosten zal uiteindelijk worden verdeeld over de partijen in het kader van nader overeen te komen financiering, risico en scopetoedeling. Het is de bedoeling om zo zuinig mogelijk te zijn met de inzet van interne en externe medewerkers binnen het project.