opvang asielzoekers
Een raadslid stelde op 14 september 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Maashorst (8 vragen).
In het kort
8 vragen en wat het college antwoordt
- Waarop baseren het college en de burgemeester dat het college/de burgemeester de bevoegdheid heeft te beslissen over de komst van het azc? → Wat is de juridische grondslag?
- Wat is de reactie van het college en de burgemeester op het voorgaande? → Waarom zou het voorgaande niet kloppen en toch de burgemeester of het college bevoegd zijn een besluit te nemen over het vestigen van een azc in de gemeente Maashorst?
- Waarom heeft het college het principebesluit om mee te werken aan de vestiging van een azc genomen zonder dit af te stemmen met de gemeenteraad? → Waarom kiest het college ervoor te handelen in strijd met de handreiking van de VNG en het COA?
- Is het verzoek in december 2022 voor het college aanleiding geweest om te onderzoeken of er andere, wellicht geschiktere, locaties zijn voor het vestigen van een azc, in… → Zo nee, waarom niet?
- Heeft de gemeente al overeenkomsten gesloten die te maken hebben met de komst van het azc? → Zo ja, welke zijn dat?
- Als het sluiten van (privaatrechtelijke) overeenkomsten ingrijpende gevolgen heeft voor de gemeente, dan mag het college dit niet doen voordat de raad de gelegenheid… → Zo nee, waarom niet?
- Waarom zou de raad via het budgetrecht niet kunnen/moeten beslissen over de komst van het azc? → De extra inkomsten en uitgaven in verband met het azc moeten immers op de begroting worden opgenomen, waarover de raad beslist.
- Wat is hierop de reactie van het college en de burgemeester? → 1.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Schriftelijke vraag Artikel 54 Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de Raad Zaaknummer: 58949-2023 Schriftelijke vraag aan
☒ het college van burgemeester en wethouders
☒ de burgemeester
Onderwerp: Asielzoekerscentrum in Van der Valk-hotel Tijdens de raadsvergadering van 6 juli 2023 heeft de burgemeester aangegeven dat het college wil meewerken aan de komst van een asielzoekerscentrum (azc) in het Van der Valk-hotel in Uden. Hierbij heeft de burgemeester aangegeven dat de raad geen (formele) rol heeft in de besluitvorming over de vestiging van het azc en dat ze technisch gezien hierover zelf kan besluiten.
Het standpunt van het college/de burgemeester verbaast UdenPlusLanderd. Het gaat om een enorm ingrijpend besluit voor de gemeente Maashorst. Alleen daarom al zou de gemeenteraad, als hoogste bestuursorgaan van de gemeente, moeten beslissen over de komst van het azc. Nu staat de raad buitenspel. UdenPlusLanderd heeft daarom de volgende vragen. 1.
Waarop baseren het college en de burgemeester dat het college/de burgemeester de bevoegdheid heeft te beslissen over de komst van het azc? Wat is de juridische grondslag?
De regering wil de Spreidingswet invoeren. Deze wet is bedoeld om gemeenten een wettelijke taak te geven om asielzoekers op te vangen. De wet geldt nu nog niet. In de toelichting op het voorstel voor de Spreidingswet geeft de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid aan dat op dit moment geen wettelijke taak voor gemeenten geldt om mee te werken aan de opvang van asielzoekers. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) is afhankelijk van de vrijwillige medewerking van gemeenten om opvang voor asielzoekers mogelijk te maken, aldus de Staatssecretaris.1 Er is nu nog geen wet die regelt dat de burgemeester of het college verplicht of bevoegd is om besluiten te nemen over de opvang van asielzoekers. Het opvangen van asielzoekers is daarom een bevoegdheid die aan het gemeentebestuur in het algemeen is overgelaten.2 Omdat de gemeenteraad aan het hoofd van de gemeente staat3, is de conclusie van UdenPlusLanderd dat de raad beslist over de opvang van asielzoekers en niet het college of de burgemeester. Weliswaar is het college bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren4, maar de raad bepaalt wat er tot het dagelijks bestuur van de gemeente hoort en wat niet.5 De raad van Maashorst heeft nooit bepaald dat het vestigen van een azc tot het dagelijks bestuur van de gemeente hoort.…
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Waarop baseren het college en de burgemeester dat het college/de burgemeester de bevoegdheid heeft te beslissen over de komst van het azc?
Antwoord van het college
Wat is de juridische grondslag?
Vraag 2
Wat is de reactie van het college en de burgemeester op het voorgaande?
Antwoord van het college
Waarom zou het voorgaande niet kloppen en toch de burgemeester of het college bevoegd zijn een besluit te nemen over het vestigen van een azc in de gemeente Maashorst?
Vraag 3
Waarom heeft het college het principebesluit om mee te werken aan de vestiging van een azc genomen zonder dit af te stemmen met de gemeenteraad?
Antwoord van het college
Waarom kiest het college ervoor te handelen in strijd met de handreiking van de VNG en het COA?
Vraag 4
Is het verzoek in december 2022 voor het college aanleiding geweest om te onderzoeken of er andere, wellicht geschiktere, locaties zijn voor het vestigen van een azc, in plaats van het Van der Valk-hotel?
Antwoord van het college
Zo nee, waarom niet?
Vraag 5
Heeft de gemeente al overeenkomsten gesloten die te maken hebben met de komst van het azc?
Antwoord van het college
Zo ja, welke zijn dat?
Vraag 6
Als het sluiten van (privaatrechtelijke) overeenkomsten ingrijpende gevolgen heeft voor de gemeente, dan mag het college dit niet doen voordat de raad de gelegenheid heeft gehad wensen en bedenkingen te uiten.9 De raad is (nog) niet om wensen en bedenkingen gevraagd over de gesloten/nog te sluiten overeenkomsten. Gaat dit nog gebeuren?
Antwoord van het college
Zo nee, waarom niet?
Vraag 7
Waarom zou de raad via het budgetrecht niet kunnen/moeten beslissen over de komst van het azc?
Antwoord van het college
De extra inkomsten en uitgaven in verband met het azc moeten immers op de begroting worden opgenomen, waarover de raad beslist.
Vraag 8
Wat is hierop de reactie van het college en de burgemeester? Op basis waarvan kan de burgemeester of het college in overleg treden met het COA om vast te stellen voor hoeveel asielzoekers er plek is in het azc in het Van der Valk-hotel, zonder dat de raad hierbij is betrokken?
Antwoord van het college
1. Het proces van vestiging van een opvanglocatie is altijd een samenspel tussen het college, de gemeenteraad, de ambtelijke organisatie en het COA. Het is ook een voortdurend 9
Zie artikel 169, vierde lid, van de Gemeentewet.
4/5
2. 3.
4. 5. 6. 7. 8.
9.
communicatieproces met burgers, ondernemers en andere betrokken organisaties. Formeel beslist het college als dagelijks bestuur over de opvang van asielzoekers. Zij hebben de (uitvoerings-)verantwoordelijkheid hiervoor. Maar gezien de voorzienbare maatschappelijke impact die dit besluit in een gemeente kan hebben, is artikel 169.4 van de gemeentewet relevant zoals u ook aangeeft in uw vragen. Dit maakt betrokkenheid van de gemeenteraad vaak wenselijk (zie ook pagina 8 van de VNG-handreiking ‘Besluitvorming opvang asielzoekers’).
Zie antwoord vraag 1.
Zie antwoord vraag 1. Als toevoeging: Formeel is er geen principebesluit genomen door het college. In het laatste kwartaal vorig jaar heeft het Van der Valk Hotel vertrouwelijk een sonderende vraag gesteld aan het college. Daarop heeft het college een positieve grondhouding aangenomen en zijn de gesprekken tussen COA en Van der Valk gestart. Het COA heeft de gemeente vervolgens op 30 juni 2023 per brief gevraagd om medewerking aan deze vorm van noodopvang te verlenen. Het college heeft daarop een positieve grondhouding onder voorwaarden uitgesproken: vastlegging van werkafspraken met het COA in de vorm van een bestuursovereenkomst en vastlegging van afspraken met het Van der Valk Hotel over voortzetting van het hotel na de opvangperiode van 3 jaar Het gemeentelijk vastgoed is in kaart gebracht. Daarbij is gekeken in hoeverre opvang van minimaal 225 asielzoekers mogelijk is of mogelijk gemaakt zou kunnen worden. Daar kwam geen alternatieve locatie uit voort. Een overzicht van het gemeentelijk vastgoed is beschikbaar.
Zie antwoord vraag 1.
Nee, er zijn nog geen overeenkomsten gesloten. Wel lopen daarover constructieve gesprekken met het COA en met Van der Valk Hotel.
Het college komt binnenkort met een procesaanpak naar de raad.
Het college is op de hoogte van het budgetrecht van de raad. Uitgangspunt is dat de kosten die de gemeente maakt met betrekking tot de opvang van asielzoekers worden vergoed door het COA.
De gesprekken hierover met het COA lopen momenteel. De gemeente mag uitgaan van budgetneutraliteit.
Zie antwoord vraag 1.
Artikel 169.4 luidt: “Zij (de leden van het college te zamen en ieder afzonderlijk) geven de raad vooraf inlichtingen over de uitoefening van de bevoegdheden, genoemd in artikel 160, eerste lid, onder e, f, g en h, indien de raad daarom verzoekt of indien de uitoefening ingrijpende gevolgen kan hebben voor de gemeente.”
5/5
Bekijk de brief: Antwoorden op schriftelijke vragen UdenPlusLanderd over opvang asielzoekers
Bron: raadsinformatie van de gemeente Maashorst (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.