schriftelijke vraag SP 'Geef kinderen zicht op een goede toekomst'

Vraag 1

Heeft u er zicht op in welke mate de problematiek van slecht zien en/of het dragen van een niet adequate bril speelt bij basisschoolleerlingen in de gemeente Maashorst?

Antwoord van het college

Uitgaande van landelijke cijfers zou het in Maashorst ook om honderden basisschoolkinderen gaan. Acht u deze aantallen voor Maashorst aannemelijk?

Vraag 2

Voor zover u geen zicht op deze problematiek, bent u bereid dit uit te zoeken?

Antwoord van het college

Zo ja, wanneer?

Zo nee, waarom niet?

Vraag 3

Bent u bereid samen met de GGD, scholen en/of consultatiebureaus te kijken hoe het preventief onderzoek naar slechtziendheid bij basisschoolkinderen kan worden verbeterd?

Antwoord van het college

En hoe kan worden bevorderd dat kinderen die slecht zien een adequate bril gaan dragen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Op welke wijze kan in Maashorst een regeling worden getroffen zodat alle kinderen waarvan de ouders een laag inkomen hebben (tot 140% van het sociaal minimum) een bril volledig vergoed kunnen krijgen?

Antwoord van het college

Welke mogelijkheden ziet u daarvoor en welke kosten zouden daar bij benadering mee gemoeid zijn?

Vraag 5

Bent u bereid een regeling uit te werken zodat alle basisschoolkinderen waarvan de ouders een laag inkomen hebben (tot 140% van het sociaal minimum) een bril volledig vergoed kunnen krijgen? Zo ja, wanneer kunnen we die verwachten? Zo nee, waarom niet? 1/6 Ondertekening: Datum indiening : 22-1-2026 Fractie : SP Naam indiener : Werner Snoeks Einddatum : 21-2-2026 Id. Nr. Ibabs : 160 2/6 Antwoord op schriftelijke vraag Artikel 54 Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de Raad Antwoord door: ☒ college van burgemeester en wethouders ☐ burgemeester Datum: 24 februari 2026 Vraag 1: Heeft u er zicht op in welke mate de problematiek van slecht zien en/of het dragen van een niet adequate bril speelt bij basisschoolleerlingen in de gemeente Maashorst? Uitgaande van landelijke cijfers zou het in Maashorst ook om honderden basisschoolkinderen gaan. Acht u deze aantallen voor Maashorst aannemelijk?

Antwoord van het college

De gemeente Maashorst beschikt niet over specifieke gegevens over de mate waarin slecht zien of het dragen van een niet-adequate bril voorkomt onder basisschoolleerlingen. We zijn hierbij afhankelijk van de signalen van scholen, de GGD, consulenten en andere partners in het sociaal domein. Bij navraag geven deze partijen aan geen structurele signalen te hebben die wijzen op een omvangrijk probleem.

Stichting Leergeld Maashorst geeft aan dat zij in 2025 voor drie kinderen via het Nationaal Fonds Kinderhulp een vergoeding hebben aangevraagd voor de aanschaf van een bril. Dit fonds is een laatste vangnet als andere fondsen of de gemeente geen ondersteuning kan bieden. In verhouding tot het totale aantal van 686 unieke kinderen dat Stichting Leergeld afgelopen jaar heeft ondersteund, is het aantal aanvragen voor een bril zeer beperkt. Dit vormt geen concrete aanwijzing voor een breed of urgent probleem in Maashorst.

Vraag 2:

Voor zover u geen zicht heeft op deze problematiek, bent u bereid dit uit te zoeken? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:

De signalen van onze partners wijzen nog niet op een structureel probleem. In situaties waarin een bril noodzakelijk was en er onvoldoende financiële middelen beschikbaar waren, zijn gezinnen geholpen via een vergoeding van het Nationaal Fonds Kinderhulp.

Het ontbreken van signalen betekent echter niet dat de problematiek niet kan spelen in Maashorst. Daarom zullen wij onze consulenten en externe partners, zoals de scholen, de GGD, consultatiebureaus en Stichting Leergeld, vragen om alert te zijn op mogelijke signalen en deze met de gemeente te delen. Op basis daarvan kunnen wij, indien nodig, vervolgstappen bepalen.

Vraag 3:

3/6

 Bent u bereid samen met de GGD, scholen en/of consultatiebureaus te kijken hoe het preventief onderzoek naar slechtziendheid bij basisschoolkinderen kan worden verbeterd? En hoe kan worden bevorderd dat kinderen die slecht zien een adequate bril gaan dragen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:

Vanuit de jeugdgezondheidszorg (JGZ) gelden landelijke richtlijnen voor oogmetingen, die ook binnen Maashorst worden gevolgd. In dit kader vinden tussen de leeftijd van circa 4 weken en 5 jaar, zeven vaste visusmetingen plaats. Indien daar aanleiding toe is, kan aanvullend onderzoek plaatsvinden, worden extra controles afgesproken of wordt doorverwezen naar een oogarts of orthoptist. Door deze systematische en herhaalde screening is de kans groot dat oogafwijkingen tijdig worden gesignaleerd.

De problematiek zit naar ons oordeel met name in de financiële mogelijkheden van ouders om, nadat een oogafwijking is vastgesteld, daadwerkelijk een bril aan te schaffen. De GGD bespreekt eventuele financiële zorgen al met ouders en wijst hen waar nodig op ondersteuningsmogelijkheden, zoals hulp via de gemeente of maatschappelijke organisaties.

Vraag 4:

Wat zijn de huidige regelingen voor vergoeding van een bril?

Antwoord:

Er zijn geen specifieke gemeentelijke regelingen voor de vergoeding van brillen. Ook vanuit de bijzondere bijstand worden geen medische kosten vergoed, waaronder brillen of lenzen. De reden hiervoor is dat de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz) worden gezien als voorliggende en toereikende voorzieningen, ook wanneer zij bepaalde kosten niet of slechts gedeeltelijk vergoeden. Indien nodig kan een maatschappelijke organisatie wel individuele aanvragen indienen bij het Nationaal Fonds Kinderhulp, dat fungeert als laatste vangnet.

Voor inwoners met een laag inkomen (tot 120% van de bijstandsnorm) biedt de gemeente wel een aanvullende collectieve zorgverzekering via CZ en VGZ. De gemeente betaalt hierbij een deel van de premie voor de uitgebreide pakketten. De aanvullende verzekeringen bevatten een brilvergoeding, waar kinderen tot 18 jaar automatisch in zijn meeverzekerd via het pakket van hun ouder(s).

• CZ: € 150 vergoeding per twee jaar;

• VGZ: € 150 of een complete bril (enkelvoudig of multifocaal) zonder bijbetaling bij Hans Anders of Specsavers per drie jaar.

Vraag 5:

4/6

 Op welke wijze kan in Maashorst een regeling worden getroffen zodat alle kinderen waarvan de ouders een laag inkomen hebben (tot 140% van het sociaal minimum) een bril volledig vergoed kunnen krijgen? Welke mogelijkheden ziet u daarvoor en welke kosten zouden daar bij benadering mee gemoeid zijn?

Antwoord:

Hoewel medische kosten, waaronder brillen of lenzen, niet via de bijzondere bijstand worden vergoed omdat de Zorgverzekeringswet en de Wet langdurige zorg als voorliggende voorzieningen worden beschouwd, kan de gemeente via het armoedebeleid mogelijk bijdragen aan het wegnemen van belemmeringen voor participatie en ontwikkeling. Dit gebeurt niet vanuit een individueel afdwingbaar recht, maar op basis van beleidsmatige keuzes en in samenwerking met maatschappelijke organisaties, zoals Stichting Leergeld.

Naast het feit dat een dergelijke inzet juridisch en beleidsmatig moet worden getoetst op haalbaarheid en urgentie, speelt ook de financiële consequentie een rol. In de Kamerbrief naar aanleiding van het bericht ‘Eén op de drie armere kinderen gaat naar school zonder goede bril’ heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een financiële inschatting gemaakt op basis van landelijke cijfers. Wanneer deze cijfers worden doorvertaald naar de gemeente Maashorst, gaat het naar schatting om circa 340 kinderen met een brilbehoefte waarvan de ouders aangeven moeite te hebben met het betalen van de kosten. Uitgaande van een minimale gemiddelde kostprijs van € 274 per kinderbril zou dit neerkomen op een potentiële jaarlijkse kostenpost van ruim € 90.000, waarbij is aangenomen dat kinderen jaarlijks een nieuwe bril nodig hebben.

Momenteel is er geen financiële ruimte in het armoedebeleid om deze kosten incidenteel of structureel te borgen. Daarnaast wijken de beperkte signalen uit de lokale praktijk vooralsnog af van deze theoretische aantallen.

Vraag 6:

Bent u bereid een regeling uit te werken zodat alle basisschoolkinderen waarvan de ouders een laag inkomen hebben (tot 140% van het sociaal minimum) een bril volledig vergoed kunnen krijgen? Zo ja, wanneer kunnen we die verwachten? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:

Het signaal dat kinderen die opgroeien in armoede soms naar school gaan zonder een passende bril heeft landelijk aandacht gekregen. In de eerdergenoemde Kamerbrief is aangegeven dat de minister van VWS Zorginstituut Nederland heeft gevraagd te adviseren over de mogelijkheden om kinderbrillen op te nemen in het basispakket van de Zorgverzekeringswet. Dit advies wordt in de tweede helft van 2026 verwacht, waarna het nieuwe kabinet een besluit zal nemen over eventuele vervolgstappen en financiële dekking.

5/6

 Gelet op deze landelijke ontwikkelingen kiest de gemeente Maashorst er op dit moment voor deze uitkomsten af te wachten. Daarmee willen wij voorkomen dat er vooruitlopend op mogelijk rijksbeleid een afzonderlijke gemeentelijke regeling ontstaat.

In de tussentijd blijft het mogelijk om in individuele gevallen ondersteuning te krijgen via bestaande voorzieningen en samenwerkingen, zoals het Jeugdeducatiefonds en het Nationaal Fonds Kinderhulp. Stichting Leergeld kan hierbij, zoals eerder is gebeurd, een rol vervullen in het aanvragen en coördineren van deze ondersteuning.

6/6