onderzoek naar onteigende en verhandelde Joodse huizen in WO2 - Caroline Diepeveen (GroenLinks-PvdA)
Een raadslid stelde op 24 januari 2021 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Middelburg.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Commissie
Algemeen Bestuur – 6 december 2022
Agendapunt
7a
Onderwerp
Vragen aan het college over Onderzoek naar onteigende en verhandelde Joodse huizen in WO2
Vragensteller
Caroline Diepeveen (GroenLinks/PvdA)
Datum ingediend
29 november 2022
Datum beantwoording
6 december 2022
Inleiding Op 24 januari 2021 zijn door de fractie van de PvdA schriftelijke vragen gesteld over in Middelburg onteigende en verhandelde huizen in Joods bezit in de Tweede Wereldoorlog. In de beantwoording van deze vragen, op 23 februari 2021, heeft het college destijds aangegeven dat een intern vooronderzoek zou worden uitgevoerd naar de transacties met deze huizen en dat op basis van de resultaten daarvan een eventueel vervolgtraject zou worden bepaald.
De daarop volgende een motie van de PvdA om meteen over te gaan tot een extern onderzoek, behaalde net geen meerderheid (15 tegen en 14 voor). Daarna bleef het lang stil. In de vergadering van de commissie AB van 5 juli 2022 heeft de fractie GL/PvdA vragen gesteld over het uitblijven van een rapport over dit vooronderzoek In de beantwoording werd aangegeven dat het college ernaar streefde om het onderzoek in augustus 2022 afgerond te hebben. Het is nu bijna 2 jaar geleden dat de schriftelijke vragen werden gesteld, maar helaas is er nog steeds geen rapport verschenen van het interne vooronderzoek. Dit geeft ons aanleiding tot de volgende 2 vragen:
Vraag 1
Wat is inmiddels de huidige planning voor het afronden van het interne vooronderzoek naar de Middelburgse Joodse huizen in de Tweede Wereldoorlog en de rapportage daarover naar de raad?
Antwoord
De planning die afgelopen zomer aan de gemeenteraad is gecommuniceerd voor afronding van het onderzoek is zoals u terecht concludeert, helaas niet gehaald. Het college heeft de prioriteit voor afronding van dit onderzoek verhoogd en verwacht nu dat het in het eerste kwartaal van 2023 aan u kan worden aangeboden.
Vraag 2
Het NIOD is zeer gespecialiseerd in dit soort onderzoek naar Joods onroerend goed in de 2e Wereldoorlog.
Uit de beantwoording van onze vorige vragen bleek dat een flink deel van het nog resterende onderzoek bij het NIOD zelf moet plaatsvinden. Daarnaast werd dus de motie voor een extern onderzoek destijds met de kleinst mogelijke raadsmeerderheid verworpen. Gezien deze feiten, is het college het dan met ons eens dat het in het belang van het onderzoek en de nabestaanden zou zijn, om het onderzoek per direct over te dragen aan het NIOD, met een tussenrapportage naar de raad?
Antwoord
Contact met het NIOD heeft opgeleverd dat zich daar alleen de lijst met 35 adressen van Joodse gezinnen in het archief van de Höhere SS- und Polizeiführer Nord-West bevindt. Deze bevindt zich echter ook in het Zeeuws Archief. In het ZA is tevens lijst is aangetroffen waarop nog 6 andere adressen voorkomen.
In het Zeeuws Archief zijn 43 inventarisatieformulieren dd. 24 maart 1942 van woonadressen van Joodse inwoners aanwezig welke de basis vormen van het lopende onderzoek. Daar het niet gaat om woonadressen maar om woningen/vastgoed wat in Joods eigendom was, is onderzoek in het kadaster noodzakelijk. Dit is echter zeer tijdrovend omdat op de kadastrale stukken niet altijd de huisnummers worden vermeld en kadastrale percelen, maar ook huisnummers, in het verleden zijn vernummerd. Het adres Korte Delft 23 is daar een goed voorbeeld van. Het heeft veel moeite gekost om dit, inmiddels verdwenen adres, in het kadaster te achterhalen. Illustratief daarbij is de vaststelling dat de struikelsteen van de bewoonster, Elisabeth Barkelau, op het Damplein (tegenover nr 18) niet op de juiste locatie ligt. Een gevolg van niet diep genoeg gaand onderzoek. Het college is van mening dat het lopende onderzoek niet gebaat is met directe overdracht aan het NIOD. Aan de afronding van het vooronderzoek zal de hoogste prioriteit worden gegeven door de medewerker erfgoed in januari 2023 gedurende twee weken hiervoor volledig vrij te maken. Indien het vooronderzoek uitwijst dat vervolgonderzoek nodig is, zal dit aan het NIOD worden uitbesteed. Daarbij is het voorstelbaar dat ook een toets op het vooronderzoek wordt gevraagd.
Bron: raadsinformatie van de gemeente Middelburg (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.