Uitvoering Smart Grid Arnestein (25-023 RM) - Harry van den Dool (FvD)
Een raadslid stelde op 24 februari 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Middelburg.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Commissie
Ruimte – 24 februari 2025
Agendapunt
6
Onderwerp
Uitvoering Smart Grid Arnestein (25-023 RM)
Vragensteller
Harry van den Dool (FvD)
Datum ingediend
17 februari 2025
Datum beantwoording
19 februari 2025
Toelichting
Dit besluit vraagt aan de raad:
- een budget van €70.000 beschikbaar te stellen voor coördinatie, juridisch advies, het oprichten van een rechtspersoon en het opstellen van overeenkomsten voor het tot stand brengen van een Smart Grid op Arnestein
- dit budget te dekken uit het Investeringsfonds Met een Smart Grid kunnen ondernemers duurzaam opgewekte elektriciteit uitwisselen. Daarnaast kunnen ondernemers gebruik maken van een grotere transportcapaciteit en ontstaan er mogelijkheden voor een laadplein voor elektrische vrachtwagens en bestelbussen. Met deze memo brengt het college u op de hoogte van de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek.
Vanuit een aantal bedrijven is er de ambitie om lokaal duurzame energie op te wekken, deze onderling te verdelen om de productieprocessen te elektrificeren en, al dan niet binnen een collectief, laadvoorzieningen voor elektrische vrachtwagens te realiseren. In totaal hebben er ongeveer 25 geïnteresseerde bedrijven meegewerkt aan het onderzoek. Er zijn 10 bedrijven die willen participeren in een vorm van samenwerking waar energie en vermogens onderling worden uitgewisseld.
In totaal hebben er ongeveer 25 geïnteresseerde bedrijven meegewerkt aan het onderzoek. Er zijn 10 bedrijven die willen participeren in een vorm van samenwerking waar energie en vermogens onderling worden uitgewisseld. Volgens het haalbaarheidsonderzoek zijn er 3 interessante scenario's: een energiehandelsplatform, een groepstransportovereenkomst en de realisatie van een collectief laadplein voor elektrische vrachtauto's en bestelbussen. In de memo werd een raadsvoorstel aangekondigd voor de uitvoering van deze maatregelen.
De volgende argumenten worden aangevoerd:
- Verminderen kwetsbaarheid van bedrijven voor schommelingen energieprijs
- Noodzaak transitie naar niet-fossiele energiebronnen
- Juridische mogelijkheden voor lokale energie-uitwisseling
- Netcongestie
- Elektrisch transport wordt financieel interessant
- Collectieve aanpak noodzakelijk Duurzaamheid:
Een Smart Grid Arnestein biedt bedrijven de kans om hun productie en transport te elektrificeren en het duurzaam opwekken van elektriciteit wordt extra interessant. Dit leidt tot reductie van CO2 uitstoot.
Financiën:
De kosten bedragen € 70.000. Dit zijn kosten voor coördinatie, juridisch advies, het oprichten van een rechtspersoon en het opstellen van overeenkomsten.
De kosten kunnen worden gedekt uit het Investeringsfonds. In dat fonds waren middelen gereserveerd voor dit project. Als de raad besluit om het gevraagde budget beschikbaar te stellen en te dekken uit het Investeringsfonds, resteert er € 26.6 miljoen in het fonds.
Er zijn geen significante gevolgen voor het weerstandsvermogen.
Opmerkingen:
Forum voor Democratie heeft met belangstelling kennisgenomen van dit agendapunt. Het mag duidelijk zijn dat deze materie geen ‘lovebaby’ is van Forum.
Vraag 1
In het kader van de door het college af te leggen rechtmatigheidsverantwoording conform artikel
75, lid 2 BBV vragen wij dan ook een rechtmatigheidsverantwoording en daarbij de Mededingingswet expliciet te betrekken.
Antwoord
Dit lid gaat over de taken van de commissie voor het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Deze vraag is onduidelijk en kunnen wij daarom niet beantwoorden.
Vraag 2
De vraag doet zich voor of de kosten ad € 70.000, de kosten voor coördinatie, juridisch advies, het oprichten van een rechtspersoon en het opstellen van overeenkomsten geheel ten laste van de gemeente komen? Het lijkt er sterk op daar er te lezen valt dat deze gedekt worden uit het Investeringsfonds.
Antwoord
Dat is correct.
Vraag 3
Wordt hier niet feitelijk € 70.000 a fond perdu ter beschikking gesteld om te komen tot een Smart grid voor bedrijven Arnestein om die bedrijven kostenvoordelen toe te doen komen?
Antwoord
Het college stelt voor om deze middelen beschikbaar te stellen omdat dit project bijdraagt aan beleidsdoelen uit de Regionale Energie Strategie en uit het Actieprogramma Klimaat Energie en Circulariteit. Beide zijn vastgesteld door de gemeenteraad.
Vraag 4
Wanneer komt Sinterklaas in de gemeente Middelburg in 2025? Of is hij in 2024 in het geheel niet vertrokken?
Antwoord
Het college verwacht Sinterklaas net als voorgaande jaren op 5 december.
Vraag 5
Is het een (kern)taak voor de gemeente om te zorgen voor:
- Verminderen kwetsbaarheid van bedrijven voor schommelingen energieprijs
- Noodzaak transitie naar niet-fossiele energiebronnen
- Juridische mogelijkheden voor lokale energie-uitwisseling
- Netcongestie
- Financieel interessant elektrisch transport?
Antwoord
Zie antwoord op vraag 6.
Vraag 6
Er wordt gesteld dat een collectieve aanpak noodzakelijk is in dit dossier. Is daar enig grond waarom daarbij de gemeentelijk overheid als kwartiermaker en financier moet optreden? Is dit niet iets dat aan de collectiviteit van bedrijven op Arnestein moet worden overgelaten?
Antwoord
In mei 2023 heeft de gemeenteraad een besluit genomen om onderzoek te doen naar een Smart Grid op Arnestein. In het betreffende raadsvoorstel is uitgebreid ingegaan op de argumenten voor ondersteuning door de gemeente. In het voorstel van februari 2025 zijn deze argumenten nogmaals kort samengevat. Het college brengt graag nog 2 argumenten uit het voorstel van mei 2023 in herinnering:
Noodzaak transitie niet-fossiele bronnen Op bedrijventerreinen wordt veel energie verbruikt. Bedrijventerreinen bieden ook veel kansen voor zon op dak en vraagsturing (elektriciteitsverbruik afstemmen op het aanbod van goedkope duurzaam opgewekte elektriciteit). Bedrijventerreinen spelen een cruciale rol in de energietransitie. De Middelburgse raad heeft de doelstelling van de Regionale Energie Strategie (RES) Zeeland onderschreven. Een smart grid op Arnestein kan een belangrijke bijdrage leveren aan het halen van de doelen uit de RES.
Collectieve aanpak noodzakelijk Er is een kopgroep van ondernemers op Arnestein die intrinsiek gemotiveerd is om hun bedrijf te verduurzamen. Ondernemers lopen aan tegen hoge kosten voor het verzwaren van hun aansluiting als ze veel zonnepanelen hun bedrijfsdak leggen. Als ze deze kosten zouden delen, zouden meer ondernemers kiezen voor een investering in zon op dak. Om zoveel mogelijk duurzaam opgewekte elektriciteit lokaal te benutten, is uitwisseling van elektriciteit nodig. Daar is een collectiviteit met een energiemanagementsysteem en een collectieve batterij voor nodig. Dit geldt ook
voor een elektrisch laadplein voor elektrische vrachtwagens. Daar is een zeer grote aansluiting voor nodig.
Het is technisch niet mogelijk om elk bedrijf met vrachtwagens te voorzien van een dergelijke aansluiting.
Een gezamenlijk te gebruiken laadplein biedt meerdere ondernemers de kans om over te stappen op een elektrisch wagenpark. Ondernemers hebben de gemeente gevraagd om de regie te nemen om ondernemers bij elkaar te brengen, deskundigheid in te huren en dit project voor te bereiden. Op basis van ervaringen met soortgelijke projecten blijkt een smart grid al mogelijk als er ongeveer 10 bedrijven meedoen.
Voorts is gebleken dat het tot stand brengen van een groepstransportovereenkomst complex is. Ook voor de netbeheerder is dit nieuw. De ondernemers op Arnestein verrichten dus echt pionierswerk waarbij ondersteuning essentieel is.
Vraag 7
Is hier geen sprake van ongeoorloofde staatssteun. Deze staatssteunregels zijn neergelegd in de artikelen 107, 108 en 109 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). Er is sprake van staatssteun in de zin van het Europees recht wanneer voldaan wordt aan de vijf cumulatieve staatssteuncriteria, zoals genoemd in artikel 107, lid 1 van het VWEU:
• de steun wordt verleend aan een onderneming die een economische activiteit verricht;
• de steun wordt door staatsmiddelen bekostigd;
• deze staatsmiddelen verschaffen een economisch voordeel dat niet via normale commerciële weg zou zijn verkregen (non-marktconformiteit);
• de maatregel is selectief: het geldt voor één of enkele ondernemingen, een specifieke sector/regio;
• de maatregel vervalst de mededinging (in potentie) en (dreigt te) leiden tot een ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer in de EU.
NB: De Europese regelgeving staatssteun staat immers in het Normenkader 2024
Antwoord
Er is hier geen sprake van staatssteun. De vraag of er sprake is van staatssteun is afhankelijk van vijf cumulatieve criteria zoals benoemd in artikel 107 lid 1 VWEU. Dat wil zeggen dat aan alle voorwaarden moet worden voldaan alvorens er sprake is van staatssteun. Decentrale overheden dienen elke steunverlening te toetsen aan deze criteria. Een steunverlening van de overheid die voldoet aan alle criteria kwalificeert als staatssteun.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Middelburg (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.