250210 Beantwoording schriftelijke vragen Pam van de Weijer-Feuerstein (CDA) en Lukas Rahorst (CDA) - Eenzaamheid onder jongeren

Vraag 1

Waar kunnen jongeren en jongvolwassenen in onze gemeente terecht wanneer zij zich emotioneel en/of sociaal eenzaam voelen?

Antwoord van het college

Binnen de gemeente Nijkerk is een breed netwerk actief om eenzaamheid onder jongeren en jongvolwassenen te voorkomen en te verminderen. Graag lichten wij enkele partijen in dit netwerk uit:

Voor jongeren onder de 18 jaar speelt het Jeugd- en Jongerenwerk (JJW) een belangrijke rol.

Jongerenwerkers stimuleren ontmoeting, ondersteunen jongeren bij het vinden van aansluiting bij sport- en cultuurverenigingen en bieden laagdrempelige ontmoetingsplekken, zoals Blitz en Chill Out.

Daarnaast organiseert JJW buddytrajecten, waarbij jongeren gekoppeld worden aan een buddy met wie zij werken aan persoonlijke doelen, waaronder het verminderen van eenzaamheid.

De GGD monitort om het jaar het welzijn van jongeren via een vragenlijst, waarin ook gevoelens van eenzaamheid worden meegenomen. Wanneer hieruit zorgelijke signalen naar voren komen, volgt een gesprek tussen de jeugdverpleegkundige, de jongere en vaak ook de zorgcoördinator van school. De GGD werkt intensief samen met partners zoals huisartsen, ggz-instellingen, scholen en het sociale team om tijdig passende ondersteuning te bieden.

Jongvolwassenen vanaf 18 jaar kunnen terecht bij welzijnsorganisatie Sigma. De medewerkers bieden een luisterend oor, verkennen samen met de jongvolwassene de ondersteuningsbehoefte en kijken

1/5

 2056409

welke activiteiten of vormen van ondersteuning passend zijn. Sigma biedt onder andere een maatjesproject voor jongeren die te maken hebben met gevoelens van eenzaamheid. Daarnaast kunnen huisartsen en andere paramedici via Welzijn op Recept jongeren doorverwijzen naar een welzijnscoach, die hen warm toeleidt naar geschikte activiteiten of ondersteuning.

Ook het WelKOM-huis speelt een belangrijke rol. Dit is een laagdrempelige ontmoetingsplek voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid. Zij bieden een breed activiteitenaanbod op het gebied van creativiteit, sport, ontspanning en sociale ontmoeting, zoals schildergroepen, wandelactiviteiten en kook- en bakworkshops. Daarnaast ondersteunen zij jongeren bij hun persoonlijke ontwikkeling door middel van trainingen en cursussen, zoals sociale vaardigheidstrainingen, computervaardigheden en herstelactiviteiten (ondersteunende programma's, geleid door ervaringsdeskundigen, die mensen helpen bij psychische problemen om weer grip te krijgen op hun leven). Wanneer bestaand aanbod niet aansluit, zoeken zij samen naar passend alternatief en stellen zij een persoonlijk plan op.

Tot slot kunnen inwoners van alle leeftijden, wanneer er behoefte is aan meer begeleiding, terecht bij het sociaal team jeugd of volwassenen. Deze teams kennen het lokale aanbod goed en denken met inwoners mee bij vragen over sociale of emotionele eenzaamheid, zodat tijdig passende ondersteuning ingezet kan worden. 2.

Wat doet de gemeente om eenzaamheid bij jongeren en jongvolwassenen te voorkomen en te bestrijden?

We vinden het belangrijk dat onze inwoners zoveel mogelijk zelf de regie houden over hun eigen leven.

Dit is een belangrijk uitgangspunt in het overkoepelend beleidsplan sociaal domein (OB-SD). Het uitgangspunt is om eerst uit te gaan van wat inwoners zelf kunnen doen (zelfzorg), eventueel ondersteund door hun sociale netwerk (samenzorg). Professionele hulp wordt pas ingeschakeld wanneer dit noodzakelijk is (formele zorg).

Zelfzorg en samenzorg Het bestrijden en voorkomen van eenzaamheid begint bij het versterken van de veerkracht van jongeren en hun gezinnen. Dit doen doet de gemeente via verschillende programma’s zoals Kansrijke Start en Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO).

De insteek van Kansrijke Start is om gezinnen al in de eerste 1000 dagen in contact te brengen met elkaar om opvoedvragen te bespreken, waardoor (aanstaande) ouders zich minder eenzaam voelen in het ouderschap en een sterk netwerk om henzelf en kun kinderen heen kunnen creëren door bijvoorbeeld de inzet van de ouderschapskring en Centering Zwangerschap.

Het programma OKO helpt gemeenten om een positieve, gezonde en veilige leefomgeving voor jongeren te creëren, waarin hun mentaal welbevinden centraal staat en waarin structureel wordt gewerkt aan sterke sociale verbindingen. OKO richt zich op de vier belangrijkste domeinen in het leven van jongeren—gezin, school, vrienden en vrije tijd—en gebruikt lokale data uit de monitoring van de

2/5

 2056409

GGD (zie: vraag één) om interventies te ontwikkelen die aansluiten bij hun behoeften, zoals het versterken van ouderbetrokkenheid, het verbeteren van het schoolklimaat en het aanbieden van laagdrempelige ontmoetings- en vrijetijdsactiviteiten. Hierdoor krijgen jongeren meer mogelijkheden om sociale contacten op te bouwen, wat bij kan dragen aan het verminderen van eenzaamheid. Bovendien werken partners zoals gemeenten, GGD, scholen en jongerenwerk via OKO intensief samen, waardoor signalen van terugtrekgedrag of sociaal isolement sneller worden opgemerkt en opgepakt.

Formele zorg Via Preventie Interventie Team Nijkerk (Pit Nijkerk) kunnen kinderen en jongeren laagdrempelig trainingen volgen die hen veerkrachtiger maken en sociaal vaardiger. Een voorbeeld hiervan is de training Hoezo Sociaal waar jongeren met autisme elkaar in een veilige setting ontmoeten en gezamenlijk werken aan hun sociale vaardigheden.

Een belangrijke pijler in de aanpak van eenzaamheid is de signalering ervan. In de gemeente Nijkerk hebben zowel professionals als betrokken inwoners, vrijwilligers en organisaties een signalerende rol, zodat zorgen over sociaal isolement vroegtijdig kunnen worden opgemerkt. Wanneer extra ondersteuning nodig is, kunnen jongeren en jongvolwassenen worden verwezen naar Sigma, het Jeugd & Jongerenwerk of het WelKOM-huis, afhankelijk van hun leeftijd en hulpvraag:

•

•

•

Naast hun ondersteunende aanbod ondersteunt Sigma ook inwoners en (vrijwilligers) organisaties in het herkennen en bespreekbaar maken van het onderwerp eenzaamheid.

Onder meer via projecten zoals: Praten is Gezond.

Het jongerenwerk speelt aanvullend een outreachende rol: jongerenwerkers zoeken jongeren actief op in hun leefwereld, op straat, online en bij Chill Out, om signalen tijdig op te vangen, vertrouwen op te bouwen en ondersteuning toegankelijk te maken.

Bij het WelKOM-huis zijn ervaringsdeskundigen aanwezig die jongeren kunnen ondersteunen via laagdrempelige gesprekken en activiteiten. Sinds kort zijn deze ervaringsdeskundigen ook via WhatsApp bereikbaar, zodat jongeren voor wie de drempel om binnen te stappen nog te hoog is, toch eenvoudig contact kunnen opnemen en geholpen kunnen worden.

3. Op welke wijze werkt de gemeente daarbij samen met (vrijwilligers)organisaties, (sport)verenigingen en cultuur?

Als gemeente Nijkerk willen we investeren in het versterken van de sociale basis. Dit doen we door samen te werken met (vrijwilligers)organisaties, (sport)verenigingen en cultuurorganisaties om samen tot een dekkend aanbod te komen dat voor elke inwoner toegankelijk is. Binnen de gemeente zijn buurtsportcoaches, jongerenwerkers, straatcoaches, verenigingsondersteuners en een cultuurverbinder actief om de verbinding tussen inwoners, verenigingen en de gemeente te versterken.

We werken als gemeente aan een betere samenwerking tussen deze partijen, zodat zij elkaar beter weten te vinden en gezamenlijk een toegankelijk e goed vindbaar aanbod kunnen bieden.

Zoals bij de beantwoording van vraag 1 en 2 beschreven, zijn er verschillende organisaties die

3/5

 2056409

activiteiten en ondersteuning voor jongvolwassenen aanbieden. Door de samenwerking tussen deze partijen verder te versterken, kunnen we eventuele hiaten in het aanbod tijdig signaleren en samen tot passende oplossingen komen. Hiervoor zetten we als gemeente actief in op twee pijlers: communicatie en goede vindplekken. Zo wordt regelmatig een nieuwsbrief verstuurd met informatie over preventieve activiteiten, en investeren we in het platform Doet & Ontmoet (www.doetenontmoet.nl), waar inwoners eenvoudig het beschikbare activiteitenaanbod kunnen vinden.

4. Is het college bekend met de eenzaamheidsaanpak voor gemeenten ‘Join Us’?

Het college is bekend met de aanpak van ‘Join Us’ en haar aanpak in het bestrijden van eenzaamheid.

5. Ziet het college meerwaarde in het aansluiten ‘Join Us’? Zo nee, waarom niet?

Het college erkent dat Join Us een sterke en inmiddels bewezen aanpak is. De organisatie bereikt veel jongeren, vooral online, en weet juist die groep te vinden die zich eenzaam voelt maar voor gemeenten vaak onzichtbaar blijft. Ook beschikt Join Us over ervaren trainers die waardevolle kennis kunnen delen met lokale professionals. Tegelijkertijd ziet het college dat Join Us zich voornamelijk richt op het verminderen van sociale eenzaamheid door ontmoeting te faciliteren en jongeren te ondersteunen in het ontwikkelen van sociale vaardigheden.

De eenzaamheidsproblematiek onder jongeren is echter breder van aard. Naast sociale eenzaamheid spelen factoren als gezinsdynamiek, toenemende prestatiedruk en maatschappelijke individualisering een belangrijke rol. Daarvoor zet de gemeente al verschillende systeemgerichte interventies in die deze dieperliggende oorzaken aanpakken. Het is daarom de vraag of een sterk afgebakende, op één aspect gerichte interventie zoals Join Us voldoende aansluit bij de lokale problematiek en de Nijkerkse context. Het is ook de vraag of deze interventie voldoende aansluit op de richting die de gemeente Nijkerk met het Overkoepelend Beleidsplan Sociaal Domein heeft ingezet en waarin vooral het belang wordt onderschreven van het inzetten op de leefwereld en de context van de inwoner, in plaats van enkel op het individu.

Bovendien is er in Nijkerk al voldoende aanbod voor jongeren die te maken hebben met eenzaamheid.

De kern van het vraagstuk lijkt dus niet het uitbreiden van het aanbod, maar het verbeteren van de toeleiding, samenwerking en preventieve aanpak in de sociale basis. Vanuit die overweging ziet het college op dit moment geen meerwaarde in het aansluiten bij Join Us.

4/5

 2056409

Wij hopen uw vragen hiermee voldoende beantwoord te hebben.