vragen fractie LSH RIB MLOEA-aansluiting Diepenhoek
Een raadslid stelde op 11 september 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Someren.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Beantwoording raadsvragen Fractie
LSH
Portefeuillehouder
W.M. van Doorn
Onderwerp
Vragen n.a.v. RIB MLOEA-aansluiting voor grootschalige opwek in de Diepenhoek
Datum vraag
6 mei 2025
Datum antwoord
20 mei 2025
Soort vraag
Technische vraag
Toelichting
200715370
Vraag/vragen 1/
In uw vorige raadsinformatiebrief d.d. 19 januari 2023 ‘Opstarten ontwikkeling Energielandschap Diepenhoek’ aangaande dit onderwerp sprak u bij de aanleiding nog over een realisatie voor 2030 en over het opstarten van een Energielandschap Diepenhoek. Zowel het jaartal 2030 als de term Energielandschap komen niet voor in deze RIB. Kunt aangeven waarom?
2/
Om te voldoen aan het RES raadsbesluit van 25 maart 2021 is 2030 als uiterste datum noodzakelijk toch?
3/
Hoe kijkt u met de kennis van nu (voortgang RES MRE, status grootschalige RES opwek in de regio, rol MRE gemeenten en eventuele bijdrages) tegen deze restricties aan?
4/
Hoe kansrijk is de realisatie van de resterende 60MW aan Zonneparken voor 2030 met de kennis van de SDE++2025 regeling zoals hierboven in het kader beschreven?
5/
De gewenste centrale opslag in batterijen en omzetting naar Waterstof zit gekoppeld aan deze realisatie van 60mw Zonneparken toch?
6/
Waar komt het centrale aansluitpunt precies?
7/
Wanneer moet uiterlijk de keuze gemaakt worden om de aansluiting door te zetten naar uitvoering?
8/
Zijn we nog steeds het eerste project in de MRE regio die hier op deze wijze invulling aangeeft?
9/
Gezien de houding van ontwikkelaar Prowind (aansluiten op Glastuinbouwgebied), de status van de 60MW zon icm de aanverwante opslag en het omzetten naar waterstof en de status/voortgang van RES MRE (amper 25%). Voor wie zijn we de MLEOA aansluiting aan het aanvragen op dit moment?
Het is toch correct dat enkel deze (5) aansluitingen voorzien zijn?
10/ Kan deze aansluiting ook worden ingezet voor bedrijvigheid of zelfs consumenten in de (nabije) toekomst die nu niets te maken heeft met de RES en duurzame energie? 11/ Is de realisatie van systeem efficiëntie door als zelflegger een MLOE aansluiting aan te leggen een doel op zich, of een middel tot het komen van de laagste maatschappelijke kosten bij grootschalige opwek? 12/ Met andere woorden, als de grootschalige opwek uitblijft tot nader order (zonneparken) c.q. een koppeling wenst met een locatie buiten het RES zoekgebied (Wim Peters Kwekerijen (Kievietsakkers)
Beantwoording raadsvragen en de realisatietermijn van 2030 (RES MRE 1.0) niet gehaald wordt is het dan niet voorstelbaar om deze centrale aansluiting te heroverwegen? Ondanks het minimale financiële risico?
Afsluitend een politieke mening. 13/ Is het niet beter om de grootschalige opwek te koppelen aan directe verbruikers en daarop in te zetten? Glastuinbouw gebieden hebben we meerdere in Someren.
Antwoorden 1.
De term Energielandschap bleek in 2023 een beladen begrip in de gemeenteraad. Daarom hebben wij als college besloten om deze term niet meer te gebruiken, De systeemefficiënte opwek in de Diepenhoek, bestaande uit de combinatie van opwek met zon en wind plus centrale opslag in een BESS (= Battery Energy Storage System), is veel kleinschaliger als bijvoorbeeld Energielandgoed Wells Meer in de gemeente Bergen (L) (bruto 444 ha, 265 ha aan zonnevelden en 4 windturbines).
Het jaar waarin de aansluiting kan worden gerealiseerd is geheel afhankelijk van 3 projecten die netbeheerder Tennet moet realiseren: -
Uitbreiden van het hoofdstation in Eindhoven (380 kV en 150 kV)
-
Uitbreiding + het ondergronds leggen van met het 150 kV net van Eindhoven naar onderstation Maarheeze en Budel.
-
Uitbreiden van het onderstation Maarheeze (150 kV)
De zeer lange doorlooptijd van de vergunningsprocedure, minimaal 7 jaar (vooral door de gang naar de Raad van State bij al deze activiteiten) zorgen voor het steeds verder uit beeld raken van de realisatie voor 2030.
Maar als wij nú niet op de wachtlijst staan, dan worden we zeker niet voor 2030 aangesloten, ook al is het station Maarheeze tijdig klaar. 2.
Uit de Voortgangsrapportage van de RES MRE 2025, die na goedkeuring door het POHO Energietransitie MRE op 28 mei aanstaande, aan de 21 gemeenteraden, GS en de AB’s van de Waterschappen, wordt aangeboden, blijkt overduidelijk dat we het RES-bod van 2,0 TWh voor 2030 bij lange na niet gaan halen. Het meest realistische scenario, omdat netcongestie op alle vlakken de realisatie in de weg zit (ook voor zon op daken op bedrijventerreinen) komt uit op 1,0 TWh (dus de helft) voor 2030.
Dit laat niet onverlet dat alle gemeente zich maximaal in moeten spannen om het maximale aan grootschalige opwek gerealiseerd te krijgen, omdat de opgave voor grootschalige opwerk (zo dicht mogelijk bij de afname), als onderdeel van het duurzame energiesysteem (lokaal, sub-regionaal en de MRE-schaal), op weg naar 2050, vele malen groter wordt.
Hoe later we deze stappen gaan zetten hoe groter de consequenties voor de bedrijven, inwoners en maatschappelijke organisaties.
3.
Realisatie van grootschalige opwek en het halen van het RES-bod voor 2030 is geen doel op zich.
De ontwikkelingen in het tweede halfjaar 2024 (o.a. aanpak netcongestie en wind in Bergeijk) hebben geleid op een opdracht van het POHO Energietransitie (ET) MRE, op 20-11-2024, tot het
Beantwoording raadsvragen herijken van het RES-bod voor grootschalige opwek.
Voor het invullen van trede 0 van de interventieladder van de provincie, zijn de eerste stappen gezet voor het uitwerken van een regionale escalatieladder duurzame opwek. De Stuurgroep ET MRE heeft die op 5 februari 2025 besproken. Zij heeft opgedragen om deze verder uit te werken en beter te positioneren.
Onderdeel daarvan is de opdracht aan het Programmabureau ET MRE om het raadsbrede amendement van de Gemeenteraad van Someren (bij het vaststellen van de zoekgebieden van de RES in Someren op 25 maart 2021) ‘Er moet een vorm van compensatie volgen waarin tussen MREgemeenten een verdeling wordt gemaakt, voor het moment dat niet iedere gemeente evenveel kan bijdragen o.a. als gevolg van de beschikbaarheid van gronden.’ uit te werken.
Dat hoeft niet alleen om een mogelijke financiële compensatie voor de omgeving te gaan, maar ook om het, om niet, ondersteunen van de gemeenten met de grote opwekopgaven. Denk daarbij aan het leveren van expertise en capaciteit voor het gehele proces van de Omgevingsvergunning voor een windpark (vanaf de ter inzagelegging van de NRD) of het integrale gebiedsproces voor de Diepenhoek. 4.
SDE++ subsidie voor grootschalige opwek, met wind en zon, is een sterfhuisconstructie. Een ontwikkeling die al jaren geleden door het Rijk is aangekondigd.
Na jaren voorbereiding in de Europese Unie zijn in heel Europa Energiegemeenschappen mogelijk gemaakt en vastgelegd in de Energiewet.
Een energiegemeenschap maakt het mogelijk om afnemers rond grootschalige duurzame opwek direct te laten profiteren van die grootschalige opwek. De opgewekte energie wordt zonder tussenkomst van de energiehandelsmarkt direct verkocht aan de afnemers die lid zijn van de energiegemeenschap.
Dat zorgt voor én gegarandeerde opbrengsten (= sluitende businesscases zonder SDE++) én lagere elektriciteitstarieven voor de afnemers (burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties).
SDE-subsidie is niet het incentive voor grootschalige opwek binnen een toekomst bestendig en betaalbaar duurzaam energiesysteem. Energiegemeenschappen gaan burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen, vooruit helpen in de Energietransitie. De verstrekking van SDEsubsidies aan commerciële ontwikkelaars heeft ons gebracht naar algehele netcongestie waarin we inmiddels totaal zijn vastgelopen.
5.
Opslag van zonne- en windenergie in een centrale BESS (= Battery Energy Storage System) is een cruciaal onderdeel van de systeemefficiënte grootschalige opwek met zon én wind.
Systeemefficiënte opwek in de Diephoek zorgt, in combinatie met uitgestelde levering voor zon én wind (via het BESS) over heel veel uren, het jaar rond, voor de elektriciteitsvoorziening van dit leveringsgebeid.
Het zo dicht mogelijk bij de afname, het jaar rond, produceren van groene stroom is de heilige graal om de kosten van het verzwaren van het elektriciteitsnetwerk niet exponentieel te laten groeien.
Productie van waterstof is altijd een optionele toevoeging geweest en kan deel uitmaken van het integrale gebiedsproces voor het gebied de Diepenhoek, inclusief de transitie van de landbouw.
Dit kan dus meegenomen in de verdere uitwerking van het energiesysteem van dit gebied als één
Beantwoording raadsvragen van de radertjes van het totale energiesysteem van 2050.…
Bekijk de brief: Beantwoording vragen fractie LSH RIB MLOEA-aansluiting Diepenhoek
Bron: raadsinformatie van de gemeente Someren (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.