schriftelijke vragen fractie PVV - Veiligheid van rotondes
Een raadslid stelde op 5 januari 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Zoetermeer.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Aan De gemeenteraad van Zoetermeer
Zaakid 2026-008203
Van Het college/ Wethouder Frinking
Datum 27 januari 2026
Onderwerp Beantwoording van de schriftelijke vragen van de PVV-fractie d.d. 5 januari 2026 over 'de veiligheid van rotondes'
Bijlagen -
Vraag 1 Is het college bekend met het onderzoek van Goudappel naar rotondeveiligheid, waarin Zoetermeer hoog scoort op relatief risico op ongevallen, vooral met betrokkenheid van fietsers? Welke concrete maatregelen zijn reeds uitgevoerd en welke tijdslijnen heeft het college vastgesteld om te voldoen aan de landelijke veiligheidsnormen, teneinde fietsongevallen te voorkomen en het risico te verminderen?
Antwoord 1 Ja, het college heeft het onderzoek van Goudappel opgevraagd en heeft het onderzoek bekeken.
Momenteel is een Strategisch Plan Verkeersveiligheid in procedure. In dit plan is ook aandacht voor de veiligheid en inrichting van de infrastructuur, waaronder rotondes. Bevindingen uit de analyse van het onderzoek zullen, waar mogelijk, worden meegenomen in het later vast te stellen uitvoeringsprogramma van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid.
Vraag 2 Deelt het college de conclusie van verkeersdeskundige Rico Andriesse dat uiteenlopende ontwerpen en regels per rotonde (bijvoorbeeld verschillen in voorrang en fietspadinrichting) leiden tot meer verwarring en hogere risico's op ongevallen? Zo nee, waarom niet? De gehanteerde maatvoering van 28 meter (compact) en 36 meter (standaard) voldoet aan de landelijke ICD-normen. Binnen de bebouwde kom is 28 meter gangbaar; daarbuiten is 36 meter de norm voor een veilige afwikkeling. Hoeveel rotondes beheert de gemeente momenteel per diametergroep?
Antwoord 2 Ja, het college deelt deze conclusie.
In totaal beheert de gemeente 42 rotondes. Rotondes zijn/worden aangelegd volgens de geldende CROWrichtlijnen. Afhankelijk van de beschikbare fysieke ruimte is de rotonde soms wat ruimer of wat krapper aangelegd. Er is geen overzicht beschikbaar van de exacte afmetingen van de verschillende rotondes.
Vraag 3 Is er een statistisch verband tussen de diameter van rotondes en de ongevalsfrequentie? Zijn de CROW/SWOV-richtlijnen getoetst via verkeersveiligheidsaudits? Is er een verslag of data-analyse uitgevoerd op de ongevalscijfers per type rotonde om de veiligheid concreet te onderbouwen?
1
Antwoord 3 Onderzoek laat zien dat ontwerpkenmerken van rotondes, waaronder de diameter, invloed hebben op de rijsnelheden en op de verkeersveiligheid. Grotere rotondediameters dragen bij aan lagere passeersnelheden en leiden tot minder en minder ernstige ongevallen. Dit effect wordt in meerdere studies bevestigd, maar er is geen eenduidige statistische formule die diameter en ongevalsfrequentie direct één-op-één verbindt. De invloed verloopt vooral via de relatie tussen diameter, snelheid, verkeersaanbod en conflictpunten.
De CROW-richtlijnen worden in de praktijk breed toegepast en continu doorontwikkeld. Deze richtlijnen zijn niet formeel gevalideerd via een landelijk programma van verkeersveiligheidsaudits. Wel worden de richtlijnen structureel onderbouwd door empirisch onderzoek.
Lokaal is geen data-analyse uitgevoerd op de ongevalscijfers per rotonde in relatie tot diameter. Wel zijn verschillende landelijke analyses uitgevoerd waarin ongevalscijfers per type rotonde zijn vergeleken.
• Het recente risico-onderzoek van Goudappel (2025) dat laat zien hoe ontwerpkeuzes en verkeersintensiteiten samenhangen met ongevalsrisico's, met name voor fietsers1.
• Een landelijke inventarisatie van DTV Consultants (2019) bevat gegevens van 5.585 rotondes en geeft inzicht in de verschillen in ongevalsrisico's tussen onder meer rotondes met een- of tweerichtingsfietspaden, verschillende voorrangssituaties en ligging binnen of buiten de bebouwde kom2.
• Eerder onderzoek van RTL Nieuws en VIA (gebaseerd op STAR-data) vergelijkt inrichtingselementen van ongevalsrijke rotondes binnen de bebouwde kom met de CROW-richtlijnen3.
Vraag 4 Hoeveel rotondes in Zoetermeer hebben op dit moment tweerichtingsfietspaden, en hoeveel hebben eenrichtingsfietspaden? Kan het college een overzicht verstrekken van de belangrijkste rotondes met tweerichtingsfietspaden?
Antwoord 4 Bij alle rotondes binnen Zoetermeer met een aan- of vrij liggend fietspad is sprake van fietsverkeer in twee richtingen.
Vraag 5 Het Goudappel-onderzoek wijst uit dat rotondes met tweerichtingsfietspaden iets veiliger zijn dan met eenrichtingsfietspaden, omdat automobilisten dan beide kanten op kijken en er vaak meer veiligheidsmaatregelen zijn. Is het college bereid om bij nieuwe rotondes of aanpassingen prioriteit te geven aan tweerichtingsfietspaden waar mogelijk, om de veiligheid te verhogen? Daarnaast stellen wij voor om educatie te bevorderen via trainingen op scholen en voor senioren over het belang van oogcontact en richting aangeven, en om handhaving en bewustwording te stimuleren via een publiekscampagne onder de noemer "Geef richting, gun ruimte", specifiek gericht op de interactie op 28-meter- en 36-meter-rotondes.
1 Risico-onderzoek naar rotondes 2 Verkenning-verkeersveiligheid-op-rotondes-in-Nederland_DTV-Consultants_November-2019-1.pdf 3 Verantwoording_onderzoek_rotondes_RTL_Nieuws_0.pdf
Antwoord 5 Op rotondes hanteert Zoetermeer al geruime tijd het principe van tweerichtingenfietspaden waarbij fietsers in de voorrang zitten. Dit wordt ook bij nieuwe rotondes toegepast.
Het voorstel voor gerichte educatie voor scholieren en senioren nemen we mee bij de afweging van de inzet van publiekscampagnes.
Vraag 6 Erkent het college dat variatie in rotonde-ontwerpen binnen Zoetermeer (bijvoorbeeld verschillen in voorrang voor fietsers, markeringen en fietspaden) bijdraagt aan onvoorspelbaarheid en daarmee aan ongevallen? Zo ja, welke stappen zet het college om te komen tot meer uniforme ontwerpen en regels voor alle rotondes in Zoetermeer?
Antwoord 6 Ja, het college is het hiermee eens. Dat is de reden waarom Zoetermeer kiest voor uniforme vormgeving van rotondes.
Vraag 7 Is het college bekend met eerdere discussies in de raad over tweerichtingsfietspaden op rotondes (uit 2023 of eerder), en wat is de stand van zaken met betrekking tot inventarisaties van ongevallen op dit type rotondes in Zoetermeer?
Antwoord 7 Nee, onduidelijk is welke discussie(s) hier precies bedoeld wordt. Zie verder het antwoord op vraag 1.
Vraag 8 Rustige rotondes blijken volgens het onderzoek riskanter omdat weggebruikers dan nonchalanter zijn. Welke maatregelen overweegt het college specifiek voor rustiger rotondes in Zoetermeer, zoals extra bebording of betere zichtbaarheid?
Bent u bekent met het beslismoment van de automobilist. Afstand 100 meter 50 meter 25 meter 10 meter
50 km/u (gemiddelde vaart)
30 km/u (langzaam naderen)
20 km/u (klaar om in te voegen)
7,2 sec 3,6 sec 1,8 sec 0,7 sec
12,0 sec 6,0 sec 3,0 sec 1,2 sec
18,0 sec 9,0 sec 4,5 sec 1,8 sec
Daarbij moet het voortuig nog tot stilstand komen (noodstop) Reactieafstand: In die ene seconde leg je bij 30 km per uur is al 8,3 meter af.
Totale stoptijd: 2,1 tot 2,5 seconden.
Totale stopafstand: Ongeveer 13 meter.
Sommige rotondes liggen op slechts 62 meter afstand van elkaar. Dit vraagt om een snelle handelingswisseling: idealiter begin je 40 meter van tevoren met kijken of je de rotonde veilig kunt naderen.
Echter, door de onoverzichtelijke bochten is die 40 meter vaak niet beschikbaar voor een goede inschatting.
Bij een gemiddelde snelheid van 30 km/u leg je die 62 meter in slechts 7,4 seconden af. Omdat een
noodstop al 2,5 seconden in beslag neemt, blijft er zeer weinig tijd over om veilig te reageren en te schakelen.
Dit houdt in dat je op sommigen stukken binnen 4 seconde moet kunnen schakelen of je veilig kan doorrijden.
Antwoord 8 Rustigere rotondes liggen veelal in woonwijken op gebiedsontsluitingswegen met een 50 km/u-regime. Het college streeft ernaar om op rustigere wegen met rotondes in woonwijken lagere snelheden mogelijk te maken, omdat dit bijdraagt aan het realiseren van veilige snelheden. Dit sluit aan bij de richting van de ruimtelijke strategie en het concept Strategisch Plan Verkeersveiligheid. Lagere snelheden zorgen ervoor dat rotondes rustiger worden benaderd en de reactietijd voor automobilisten toeneemt. Dit bevordert de verkeersveiligheid.
Vraag 9 Sinds 2006 hanteert de gemeente Zoetermeer een adoptieprogramma voor haar 37 rotondes. Dit programma, recentelijk geactualiseerd in 2024 naar aanleiding van de motie ‘Rotondes als visitekaartjes’, verplicht adoptanten tot onderhoud in ruil voor commerciële exposure. Hoewel deze constructie vanuit de Wet Markt en Overheid een marktconforme exploitatie van de openbare ruimte nastreeft, creëert dit beleid een direct conflict met de verkeersveiligheid op locaties waar de infrastructuur reeds onder druk staat. In een kritieke fase van slechts 4 seconden leidt elke fractie van een seconde aan irrelevante informatieverwerking tot een verhoogd risico.…
Bekijk de brief: Beantwoording schriftelijke vragen fractie PVV - Veiligheid van rotondes
Bron: raadsinformatie van de gemeente Zoetermeer (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.