Schriftelijke vragen - Voorkom belemmerende en onnodige monumentenstatus voor gewone huizen
Een raadslid stelde op 30 januari 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Zoetermeer (9 vragen).
In het kort
9 vragen en wat het college antwoordt
- Is dit college het met de VVD eens dat zeer terughoudend met het toewijzen van monumenten moet worden omgegaan? → Omdat een dergelijke toewijzing de vrijheid en het eigendomsrecht van de eigenaar van een woning/gebouw sterk beperkt?
- Is het college het met de VVD eens dat de brieven zoals die zijn verstuurd de indruk wekken dat als inwoners niet tijdens de bijeenkomst in verzet komen hun woningen… → Is het college bereid deze inwoners te informeren over andere mogelijkheden om hun zienswijze kenbaar te maken?
- Kan het college alle criteria geven waaraan een woning moet voldoen om als monument toegewezen te worden? → Los van het oordeel van de adviescommissie Post 45 of de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit.
- Als na het inventariseren van de zienswijzen blijkt dat een deel van de eigenaren het niet eens is met de aanwijzing tot monumentale status, wordt dan ook niet… → Welke verhouding van goedkeuring/afwijzing hanteert de gemeente voor aanwijzing?
- Op welke wijze wordt in de afweging rekening gehouden met de economische schade voor eigenaren van panden die als monument zouden worden aangewezen? → Hoe bepaalt de gemeente die schade?
- Is het college het met de VVD eens dat een monumentenstatus geen toegevoegde waarde heeft voor woningen die al als beschermd stadsgezicht zijn aangemerkt, zoals… → En dat het starten van deze procedure dus alleen maar tot onnodige onrust leidt?
- Is het college het met de VVD eens dat de aanwijzing van een gebouw als monumentaal andere gemeentelijke doelen, zoals woningbouw en verduurzaming, in de weg kan staan? → Is het college het tevens eens dat deze gebouwen daarom niet als monument aangewezen moeten worden?
- De aanwijzing van monumentale panden is een collegebevoegdheid, echter is deze afweging zeer politiek van aard en raakt inwoners direct in hun persoonlijke leefomgeving. → Zo nee, waarom niet?
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Schriftelijke vragen - Voorkom belemmerende en onnodige monumentenstatus voor gewone huizen Zoetermeer, 29 januari 2026 Geacht college, Afgelopen week kregen wij van veel bewoners berichten van wie de woning op een lijst is komen te staan van de voorselectie van de zogenoemde Post-45 monumenten.
Zij hebben brieven met ons gedeeld waarin zij geïnformeerd werden over de plaatsing van de woning in deze voorselectie. De brief gaf tevens aan dat er nog geen sprake is van juridische beperking die bij de daadwerkelijke toewijzing zou kunnen plaatsvinden. In deze brief werden/worden de bewoners ook op korte termijn uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst (op een werkdag en onder kantoortijd) waarin hen meer informatie wordt beloofd over de reden van voorselectie.
Deze brief heeft logischerwijs een hoop emoties losgemaakt. Een dergelijke aankondiging komt bij bewoners over als een bedreiging van de vrijheden en het eigendomsrecht over hun woning.
Daadwerkelijke toewijzing als monument heeft namelijk vergaande gevolgen. Bewoners mogen hun eigen woning dan niet zomaar meer wijzigen, ook als dat nu binnen het bestemmingsplan/omgevingsplan wel zou mogen. Dat heeft ook gevolgen voor het onderhouden en uitbreiden van de woningen.
Een aantal inwoners ziet deze brief nu als waarschuwing dat als zij plannen hebben voor een toekomstige wijziging, zij dit nu onder grote druk direct moeten uitvoeren. Tegelijkertijd zijn er zorgen onder inwoners die de woningen in het verleden hebben gewijzigd dat zij deze mogelijk zouden moeten terugdraaien.
Onze fractie is zeer teleurgesteld over deze gang van zaken. Ons inziens is het toewijzen van woonhuizen als monumenten sowieso niet de bedoeling.
Daarom hebben wij de volgende vragen aan het college:
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Is dit college het met de VVD eens dat zeer terughoudend met het toewijzen van monumenten moet worden omgegaan?
Antwoord van het college
Omdat een dergelijke toewijzing de vrijheid en het eigendomsrecht van de eigenaar van een woning/gebouw sterk beperkt?
Pagina 1 van 3
Schriftelijke vragen - Voorkom belemmerende en onnodige monumentenstatus voor gewone huizen
Vraag 2
Is het college het met de VVD eens dat de brieven zoals die zijn verstuurd de indruk wekken dat als inwoners niet tijdens de bijeenkomst in verzet komen hun woningen als monument worden aangeduid?
Antwoord van het college
Is het college bereid deze inwoners te informeren over andere mogelijkheden om hun zienswijze kenbaar te maken?
Vraag 3
Kan het college alle criteria geven waaraan een woning moet voldoen om als monument toegewezen te worden?
Antwoord van het college
Los van het oordeel van de adviescommissie Post 45 of de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit.
Vraag 4
Als na het inventariseren van de zienswijzen blijkt dat een deel van de eigenaren het niet eens is met de aanwijzing tot monumentale status, wordt dan ook niet overgegaan tot aanwijzing?
Antwoord van het college
Welke verhouding van goedkeuring/afwijzing hanteert de gemeente voor aanwijzing?
Vraag 5
Op welke wijze wordt in de afweging rekening gehouden met de economische schade voor eigenaren van panden die als monument zouden worden aangewezen?
Antwoord van het college
Hoe bepaalt de gemeente die schade?
Vraag 6
Is het college het met de VVD eens dat een monumentenstatus geen toegevoegde waarde heeft voor woningen die al als beschermd stadsgezicht zijn aangemerkt, zoals bijvoorbeeld bij de Koepeltjeswoningen?
Antwoord van het college
En dat het starten van deze procedure dus alleen maar tot onnodige onrust leidt?
Pagina 2 van 3
Schriftelijke vragen - Voorkom belemmerende en onnodige monumentenstatus voor gewone huizen
Vraag 7
Is het college het met de VVD eens dat de aanwijzing van een gebouw als monumentaal andere gemeentelijke doelen, zoals woningbouw en verduurzaming, in de weg kan staan?
Antwoord van het college
Is het college het tevens eens dat deze gebouwen daarom niet als monument aangewezen moeten worden?
Vraag 8
De aanwijzing van monumentale panden is een collegebevoegdheid, echter is deze afweging zeer politiek van aard en raakt inwoners direct in hun persoonlijke leefomgeving. Is het college daarom bereid de definitieve lijst van toe te wijzen monumenten alsnog aan de gemeenteraad voor te leggen ter goedkeuring?
Antwoord van het college
Zo nee, waarom niet?
Vraag 9
Kan het college een totale tijdlijn van het lopende proces in het kader van de Post 45 inventarisatie geven?
Antwoord van het college
Daarin gelieve mee te nemen: de momenten dat inwoners/eigenaren invloed kunnen/moeten uitoefenen, de momenten dat inwoners/eigenaren formeel bezwaar kunnen aantekenen, en de momenten dat de gemeenteraad kan voorkomen dat woonhuizen als monument worden aangemerkt.
Gezien de ontstane onrust verzoeken wij u deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.
Namens de Zoetermeerse VVD, Lisette Sandifort-Meijer - Fractievoorzitter Jeffrey van Gils - Raadslid
Pagina 3 van 3
Bron: raadsinformatie van de gemeente Zoetermeer (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.