PFAS.pdf

Vraag 1

0 Openbaar Ons kenmerk: 2023-025946 (GV: 897272) Contact: Dhr. A.N. Kazen Doorkiesnummer: 0180 451413 E-mailadres: [email protected] Datum: 24 oktober 2023 Betreft: Beantwoording schriftelijke vragen over PFAS Geachte raadsleden, Op 25 september hebben wij van de fractie Stem Lokaal vragen ontvangen over de PFAS problematiek en de effecten hiervan op de gemeente Albrandswaard. Met deze brief geven we een reactie op uw vragen. 1. Is het college op de hoogte van het artikel in het Algemeen Dagblad betreffende de verontreiniging van zwemwater in Barendrecht, die naar verluidt is veroorzaakt door Chemours?

Antwoord van het college

Zo ja, welke acties heeft het college ondernomen naar aanleiding van deze berichtgeving?

Ja, dat is ons bekend.

De provincie heeft echter aangegeven dat de bron van PFAS in de Plas Vrijenburgbos nog niet is onderzocht. Op basis van het type PFAS lijkt er vooralsnog geen relatie met Chemours.

De plas ligt op het grondgebied van de gemeente Barendrecht. Ons college heeft hier uiteraard geen bevoegdheden. Zowel provincie Zuid-Holland als gemeente Barendrecht heeft borden geplaatst met een zwemverbod. Nader onderzoek moet uitwijzen welke vervolgstappen nodig zijn.

Overigens is de route van het water precies andersom als gesuggereerd in de inleiding bij de vragen. De Plas Vrijeburgbos wordt gevoed vanuit de Koedood (via de Blauwe Verbinding) en het water vanuit de Plas Vrijeburgbos loopt verder door Rotterdam richting de Nieuwe Maas in het centrum van Rotterdam.

Het is dus technisch niet mogelijk dat er vervuiling vanuit de Plas Vrijenburgbos “terugloopt” (tegen de stroming in) richting Albrandswaard.

Vraag 2

Zijn vergelijkbare situaties als die in Barendrecht ook in Albrandswaard aan de orde?

Antwoord van het college

Zo nee, op welke gronden baseert het college deze bewering? Zo ja, kunt u specificeren welke locaties betrokken zijn en hoe de gemeente hierover communiceert?

Provincie Zuid-Holland is het bevoegd gezag voor zwemwater. De provincie Zuid-Holland wijst jaarlijks de zwemwaterlocaties in natuurwater aan. Dit zijn de officiële locaties waar regelmatig de kwaliteit en veiligheid wordt beoordeeld tijdens het zwemwaterseizoen (1 mei tot 1 oktober).

Stationsstraat 4 - 3161KP te Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 - E [email protected]

 Gemeente Albrandswaard heeft echter geen aangewezen zwemwaterlocaties binnen de gemeentegrenzen.

Vraag 3

Heeft er onderzoek plaatsgevonden naar mogelijke verontreiniging van Albrandswaard bodem- en oppervlaktewater met PFAS?

Antwoord van het college

Zo ja, welke locaties zijn hierbij betrokken? Wat zijn de mogelijke gezondheidsimplicaties voor de Albrandswaarders? Is er enig bewijs dat de aanwezigheid van PFAS verband houdt met Chemours?

Albrandswaard heeft een vastgestelde bodemkwaliteitskaart PFAS. Om tot deze kaart te komen is gemeentebreed bodemonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek laat zien dat er wel PFAS wordt aangetroffen, maar de concentraties in de hele gemeente vergelijkbaar zijn. Grondverzet binnen de gemeente wordt hierdoor niet belemmerd.

De aangetroffen concentraties zijn veel lager dan de door het Rijk vastgestelde indicatieve niveaus van ernstige verontreiniging (INEV’s). Dit zijn indicatieve risicogrenswaarden opgesteld door het RIVM, waarbij risico’s kunnen optreden voor (volks)gezondheid, maar ook voor risico voor de ecologie of voor de kans op verspreiding van de verontreiniging. De aangetroffen concentratie zitten ver onder deze INEV’s.

Chemours is een bron, maar er zijn meerdere oorzaken (zie ook het antwoord op vraag 5).

Het Waterschap Hollandse Delta heeft een meetpunt in de Koedoodseplas. Maar de resultaten zijn nog niet te duiden, omdat er nog geen normen zijn voor oppervlaktewater en zwemwater. Het Waterschap en RIVM doen hier nog onderzoek naar.

Vraag 4

De Provincie Zuid-Holland organiseert hoorzittingen met Dupont/Chemours, waarbij veel Maas gemeenten aanwezig zijn. Is de gemeente Albrandswaard aanwezig geweest bij deze hoorzittingen?

Antwoord van het college

Zo ja, welke inzichten zijn voortgekomen uit deze hoorzittingen? Zo nee, waarom was de gemeente afwezig?

Ambtelijk zijn deze sessies gevolgd (digitaal).

Provinciale Staten van de Provincie Zuid-Holland heeft veel verschillende partijen gehoord om een beeld te kunnen vormen. Op basis van deze hoorzittingen is een reguliere commissie gewijd aan dit onderwerp.

Daarin werd duidelijk dat veel partijen in PS actie willen ondernemen richting Chemours. Gedeputeerde Staten heeft aangegeven dat ze in de aanpak strenger willen zijn dan wettelijk mogelijk. GS heeft via de vergunning de uitstoot naar 0 willen brengen, maar is daarop door de rechter op onderdelen teruggefloten. Ondanks deze uitspraak blijft de lijn van GS onveranderd, de uitstoot terugbrengen naar nul. Aansluitend aan deze commissie heeft een adviescommissie van PS heeft geadviseerd de fabriek te sluiten, maar dat lijkt juridisch niet haalbaar.

Daarnaast is het onderwerp in een bredere context (verbetering VTH-stelsel) ook behandeld in de Tweede Kamer. De discussie hier richtte zich meer op het wegnemen van belemmeringen in wet- en regelgeving om dergelijke vervuilende bedrijven aan te kunnen pakken.

En deze week heeft de rechter een tussenvonnis gedaan in de civiele rechtszaak die gemeenten Dordrecht, Sliedrecht, Papendrecht en Molenlanden hadden aangespannen tegen Chemours t.a.v. aansprakelijkheid. De rechter heeft de gemeenten hierbij in het gelijk gesteld.

Vraag 5

Heeft het college kennis genomen van de inhoud van de Zembla-uitzending getiteld "De PFAS Doofpot"?

Antwoord van het college

Zo ja, hoe beoordeelt het college de inhoud van deze uitzending?

Ja, de inhoud van deze uitzending is bekend.

De berichtgeving in dit dossier volgt elkaar snel op. Ook wij zijn geschrokken van de onderzoeken van Zembla en Pointer en we benadrukken dat we aansluiten bij het standpunt van onze buurgemeenten rond Dordrecht e.o.: "We begrijpen goed dat inwoners geschrokken zijn van de uitzending van Zembla over Chemours. Het is voor iedereen confronterend om te zien. Wij vinden dat inwoners en anderen niet geconfronteerd mogen worden met de gevolgen van de uitstoot van PFAS door deze bedrijven. Deze stoffen horen niet thuis in het milieu, niet in ons water, niet in onze bodem, niet in ons voedsel".

We begrijpen ook de onrust die dit veroorzaakt bij u als raad, maar ook bij onze inwoners en ondernemers.

Voor Albrandswaard geldt dat de gemeente wat verder af ligt van Chemours, maar Chemours is niet de enige veroorzaker van PFAS verontreiniging. Inmiddels is duidelijk dat overal PFAS wordt aangetroffen, tot op de polen toe. Oorzaak is ondermeer dat het in de loop der jaren in zoveel verschillende producten is toegepast (pannen, kleding, cosmetica, blusmiddelen, etc.).

Of PFAS daadwerkelijk gezondheidseffecten geven, hangt onder andere af van hoeveel PFAS mensen binnen krijgen over de tijd. Uit onderzoek van het RIVM uit 2021 blijkt dat mensen in Nederland te veel PFAS binnenkrijgen via voedsel en drinkwater. Hierdoor kunnen er nadelige effecten op de gezondheid ontstaan. De kennis over PFAS en gezondheid is en blijft in ontwikkeling. Het RIVM doet onderzoek naar PFAS bijvoorbeeld in bodem en oppervlaktewater. Ook werkt het RIVM namens Nederland samen met Denemarken, Duitsland, Noorwegen en Zweden aan een voorstel voor een Europees verbod op PFAS.

Vraag 6

Is het college op de hoogte van organisaties die PFAS-verbindingen lozen in de Maas en of de lucht?

Antwoord van het college

Zo niet, overweegt het college om hier nader onderzoek naar te verrichten? Zo ja, is het college bereid om actie te ondernemen tegen deze organisaties?

Buiten Chemours zijn geen andere bedrijven bekend in onze regio die zo direct lozen. De provincie ZuidHolland is bevoegd gezag voor Chemours en neemt al vergaande stappen om de uitstoot te verminderen.

Daarnaast is het probleem, als in bovenstaande antwoorden geschetst, groter dan alleen Chemours. Hier zal nog lange tijd aandacht voor nodig zijn, waar wij (binnen onze bevoegdheden) ook onze steen aan bijdragen.