231116 Schriftelijke vragen VoorBaarn Slechte klimaatbeheersing in de Noorderbreedte (857514) BEANTWOORDING
Een raadslid stelde op 29 november 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Baarn (6 vragen).
In het kort
6 vragen en wat het college antwoordt
- Is het college op de hoogte van de grote problemen met de klimaatbeheersing in de Noorderbreedte te Baarn? → Het college is ervan op de hoogte dat metingen in het najaar van 2020 hebben uitgewezen dat er sprake is van een te hoog CO2-gehalte in de lokalen van brede school Noorderbreedte.
- De Noorderbreedte is zeven jaar jong. → Zo nee, waarom niet?
- Kan het college verklaren hoe het mogelijk is dat daar bij de nieuwbouw geen rekening is gehouden? → Zo nee, waarom niet?
- Kan het college aangeven of er inmiddels al in kaart gebracht welke kosten ermee gemoeid zouden gaan om het klimaat beter te beheersen? → Zo nee, kan het college aangeven of en wanneer het van plan is om dit te gaan doen?
- Is er inmiddels al contact gelegd via de gemeente tussen de Noorderbreedte en bijvoorbeeld Baarn Duurzaam om al enige problemen op te pakken? → Er is ambtelijk en bestuurlijk (portefeuillehouder wethouder Prakke) contact met de twee schoolbesturen en schooldirecteuren over de stand van zaken met betrekking tot het binnenklimaat.
- Gaat het college er financieel rekening mee houden dat bij de vernieuwbouw aan De Koningin Wilhelminaschool en de Aloysiusschool klimaatbeheersing wordt… → Het binnenklimaat op scholen draagt bij aan ‘gezonde scholen’.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Is het college op de hoogte van de grote problemen met de klimaatbeheersing in de Noorderbreedte te Baarn?
Antwoord van het college
Het college is ervan op de hoogte dat metingen in het najaar van 2020 hebben uitgewezen dat er sprake is van een te hoog CO2-gehalte in de lokalen van brede school Noorderbreedte. Dat was een verrassing omdat het gebouw dateert uit 2016 en is voorzien van mechanische ventilatie. Uit nader onderzoek dat door de juridisch eigenaar van het gebouw (‘Stichting Beheer Noorderbreedte’ bestaande uit schoolbesturen Het Sticht en PCBO Baarn-Soest) is gedaan, is vervolgens geconstateerd dat de problemen met de ventilatie en het binnenklimaat via het opnieuw inregelen van de huidige installatie voor mechanische ventilatie verholpen konden worden. Het Sticht heeft hiervoor een plan opgesteld. Een in 2021 ingediende aanvraag voor een SUVIS (*1) -bijdrage hiervoor is afgewezen. Reden is dat gedragsmaatregelen zoals het (her-) inregelen van een klimaatinstallatie niet onder de te subsidiëren werkzaamheden van de SUVIS-regeling vallen. In het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs, dat eind 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad, zijn de bevindingen over het hoge CO2-gehalte in de lokalen bij Noorderbreedte ook opgenomen. Het opnieuw laten inregelen van de klimaatinstallatie door gebouweigenaar stichting Noorderbreedte is in het IHP opgenomen als maatregel voor 2021-2022. Deze werkzaamheden zijn ook uitgevoerd, maar hebben nog niet geleid tot een goed binnenklimaat. De huidige situatie is dat het in de zomer drie maanden per jaar erg warm wordt in de lokalen. Om de warmte buiten te houden, worden 1 ramen gesloten gehouden. Dit heeft waarschijnlijk ook effect op de luchtkwaliteit / het CO2gehalte. (*1 ) In december 2020 is de landelijke SUVIS-regeling opengesteld voor het op orde krijgen van het binnenklimaat in bestaande schoolgebouwen voor het primair, speciaal en voortgezet onderwijs in verband met de uitbraak van Covid-19. Het gaat vooral om de financiering van bouw- en installatiekosten. Daarnaast kan deze subsidie worden ingezet voor verduurzaming van een bestaand schoolgebouw.
Vraag 2
De Noorderbreedte is zeven jaar jong. Kan het college aangeven waarom er geen mogelijkheid is om de temperatuur te reguleren tot redelijke maatstaven?
Antwoord van het college
Zo nee, waarom niet? Het verwarmen van het schoolgebouw zou op basis van de aanwezige installaties geen probleem mogen zijn. Hiermee moet de operatieve temperatuur in de winter tussen de 20 en 24 graden liggen. De temperatuur kan per ruimte een aantal graden hoger of lager worden gebracht dan de ingestelde waarde. In de zomer is de temperatuur afhankelijk van de koeling. In Noorderbreedte is sprake van ‘niet actieve koeling’ via ventileren en nachtventilatie in de zomer. Dit leidt tot een glijdende temperatuur schaal: de binnentemperatuur mag oplopen bij stijgende buitentemperaturen. Hierdoor loopt de binnentemperatuur op bij een hoge buitentemperatuur. Onderlinge verschillen zijn mogelijk doordat een ruimte op de zon warmer wordt dan een ruimte aan de noordzijde. Als ‘actieve koeling’ toegepast zou worden, kan de temperatuur bij hoge buitentemperaturen lager blijven in het gebouw.
Vraag 3
Kan het college verklaren hoe het mogelijk is dat daar bij de nieuwbouw geen rekening is gehouden?
Antwoord van het college
Zo nee, waarom niet? Het bouwheerschap van de nieuwbouw van brede school Noorderbreedte lag in handen van Stichting Beheer Noorderbreedte die hiervoor een bouwkrediet heeft ontvangen van de gemeente Baarn. Bij de nieuwbouw van Noorderbreedte was er al specifiek aandacht voor het realiseren van een goed binnenklimaat. Eén van de uitgangspunten van het Technisch Programma van Eisen (TPvE) en bestek was het ‘Programma van Eisen Frisse Scholen’ uit april 2012. Dat kent diverse thema’s, onder andere met betrekking tot de regeling van de verwarming, operatieve temperatuur in winter en zomer en individuele regeling van de temperatuur in de speel- en lesruimten, leerpleinen en activiteitenruimten. Uitgangspunt in het TPvE was uitgebalanceerde mechanische ventilatie met warmteterugwinning en CO2-regeling, waarbij de ingevoerde lucht minstens net zo schoon moet zijn als de buitenlucht. Daarnaast was een uitgangspunt uit het TPvE dat door bouwkundige oplossingen de noodzaak tot koeling en de toepassing van een koelinstallatie voorkomen zou moeten worden. De eventuele toegevoegde waarde van een koelinstallatie zou door de aannemer aangetoond moeten worden met een temperatuuroverschrijdingsberekening. Bij de nieuwbouw is op basis van deze uitgangspunten geen actieve koeling toegepast, maar er is wel rekening gehouden met de positie van een koelbatterij in de luchtbehandelingskast. Hierdoor zou topkoeling op een later moment alsnog wel toegepast kunnen worden in het gebouw Noorderbreedte. 2
Vraag 4
Kan het college aangeven of er inmiddels al in kaart gebracht welke kosten ermee gemoeid zouden gaan om het klimaat beter te beheersen?
Antwoord van het college
Zo nee, kan het college aangeven of en wanneer het van plan is om dit te gaan doen? De kosten voor het opnieuw inregelen van de klimaatinstallatie zijn door Het Sticht in 2021 geraamd op € 5.000, zoals ook is opgenomen in het IHP. Stichting Noorderbreedte onderzoekt momenteel de mogelijkheden van de toevoeging van een koelbatterij aan het huidige klimaatsysteem. Bij de bouw zijn hiervoor al voorbereidingen getroffen. Met de PV-panelen die bij de bouw op het dak van het gebouw zijn geplaatst, lijkt het mogelijk de extra elektriciteitsvraag aan te kunnen. Momenteel levert het gebouw Noorderbreedte teveel energie terug aan het net, waardoor de stichting bij het gelijk blijven van het elektriciteitsverbruik waarschijnlijk belast zal worden. De kosten van het aanbrengen van de koelbatterij schat stichting Noorderbreedte in op circa 100.000 euro. In het IHP is opgenomen dat eventuele tussentijdse aanpassingen aan het binnenklimaat (dus niet als onderdeel van renovatie of nieuwbouw) onder verantwoordelijkheid vallen van het schoolbestuur.
Vraag 5
Is er inmiddels al contact gelegd via de gemeente tussen de Noorderbreedte en bijvoorbeeld Baarn Duurzaam om al enige problemen op te pakken?
Antwoord van het college
Er is ambtelijk en bestuurlijk (portefeuillehouder wethouder Prakke) contact met de twee schoolbesturen en schooldirecteuren over de stand van zaken met betrekking tot het binnenklimaat. Voor de zomer van 2023 is er contact geweest met de directeur van basisschool Gaspard de Coligny over het binnenklimaat en de PV-panelen.
Vraag 6
Gaat het college er financieel rekening mee houden dat bij de vernieuwbouw aan De Koningin Wilhelminaschool en de Aloysiusschool klimaatbeheersing wordt toegepast/ingebouwd?
Antwoord van het college
Het binnenklimaat op scholen draagt bij aan ‘gezonde scholen’. Een goed binnenklimaat heeft een positief effect op de gezondheid, leerprestaties en het functioneren van leerlingen en onderwijzend personeel. In het IHP is opgenomen dat we voor nieuwbouw van schoolgebouwen streven naar realisatie van een gebouw dat voldoet aan de eisen van minimaal klasse B (= goed) van het nieuwste Programma van Eisen ‘Frisse Scholen’ (*2). Voor renovatie van schoolgebouwen is klasse C het minimumniveau. Hiermee voldoet het schoolgebouw aan de wet- en regelgeving aangevuld met een aantal basisuitgangspunten. Per situatie wordt gekeken of het mogelijk is om (op onderdelen) een verhoging naar klasse B of zelfs A mogelijk te maken. Omdat het IHP uitgaat van een hoger ambitieniveau dan het huidige Bouwbesluit, is ook uitgegaan van een hogere investering dan de VNG-normbedragen. (*2) Vanuit het belang van een goed binnenklimaat op scholen is in 2012 in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het eerste ‘Programma van Eisen - Frisse Scholen’ ontwikkeld. Dit dient als leidraad voor opdrachtgevers van nieuw- en verbouw van scholen waardoor vooraf eisen gesteld kunnen worden aan het ontwerp van het gebouw en de installaties. Een Frisse School is een schoolgebouw met een laag energieverbruik en een gezond binnenklimaat. In een Frisse School is aandacht voor energie, luchtkwaliteit, temperatuur, licht en geluid. Het programma van Eisen ‘Frisse Scholen’ is in 2021 aangepast op basis van de eisen in het nieuwe Bouwbesluit. Hiermee gelden bij nieuwbouw en renovatie zwaardere eisen als het gaat om het binnenklimaat in schoolgebouwen. 3 Het Programma van Eisen is opgesteld als een menukaart met drie ambitieniveaus: klasse C: voldoende klasse B: goed klasse A: uitmuntend
Bron: raadsinformatie van de gemeente Baarn (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.