vragen door portefeuillehouder Veldhuizen - RIB Stopzetten planvorming theater-bibliotheek

Vraag 1

In de Kunst- en Cultuurvisie was een van de uitgangspunten de gezamenlijke huisvesting van theater en bibliotheek (hoofdstuk 5.1). Denkt het college de doelen uit de Kunst- en Cultuurvisie 2025-2030 alsnog te kunnen realiseren nu het gezamenlijke Cultuurhuis niet doorgaat?

Antwoord van het college

Het college denkt niet dat de ambities en doelen kunnen worden behaald zonder Cultuurhuis.

De Kunst- en Cultuurvisie beschrijft drie belangrijke ambities van de gemeente:

  

Zorgen voor een rijk en divers cultureel aanbod.

Meedoen bevorderen.

Levendigheid en beleving stimuleren.

In de Kunst- en Cultuurvisie staat (pagina 41): “Met de realisatie van een cultuurhuis wil het college de impact van cultuur vergroten, door verschillende culturele functies in een gebouw samen te brengen en samenwerking te stimuleren. De kern van het cultuurhuis wordt gevormd door de bibliotheek en theater. Deze belangrijke instellingen voor Baarn kunnen daarmee worden verbeterd en een nieuwe plek krijgen. Tegelijkertijd ontstaan door de toevoeging van multifunctionele faciliteiten en voorzieningen vele mogelijkheden voor culturele initiatieven en organisaties. Het cultuurhuis is een laagdrempelige plek, waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en waar samenwerkingen en cross-overs ontstaan tussen culturele organisaties en makers. In het cultuurhuis ontstaan nieuwe initiatieven en is ruimte voor verschillende doelgroepen, in het bijzonder jongeren, om elkaar te ontmoeten.” Kortom, het Cultuurhuis is (of was) hét beleidsinstrument om de ambities en doelen van de Kunst- en Cultuurvisie te bereiken en het is zeer de vraag of dat zonder Cultuurhuis mogelijk is

Vraag 2

Moet de Kunst- en Cultuurvisie nu aangepast worden aan de nieuwe situatie? Als gevolg van het aannemen van de motie is het

Antwoord van het college

Ja, de Cultuurvisie moet worden herzien, gezien de belangrijke positie van het Cultuurhuis in de visie om de ambities en doelen te bereiken.

Met het stoppen van de ontwikkeling van het Cultuurhuis zijn we terug bij af.

Vraag 3

Theater de Speeldoos pleit voor duurzaam investeren in vernieuwbouw voor een periode van 40 tot 50 jaar, aangezien 'oplappen' van het huidige gebouw wordt gezien als 'weggegooid geld' en uitstel een risico op definitieve sluiting inhoudt. Hoe schat het college dit risico in?

Antwoord van het college

Is dit een serieus risico of verwacht het college dat met een aantal aanpassingen de Speeldoos zeker nog een aantal jaren door kan?

Het college vindt ook dat het enkel oplappen van het gebouw een serieus risico is voor een gezonde exploitatie en daarmee het voortbestaan van het theater.

1

 Het college deelt de mening van de Speeldoos dat het huidige gebouw – met uitzondering van de grote zaal - het einde van de levensduur heeft bereikt. De enige structurele en duurzame oplossing voor de lange termijn is nieuwbouw of vernieuwbouw. Hoe langer dat wordt uitgesteld, hoe duurder het wordt, omdat er doorlopend onderhoud en vervangingsinvesteringen moeten worden gedaan. In de gemeentebegroting is alleen voor 2025 en 2026 respectievelijk € 134.000 en € 139.000 (in totaal dus € 273.000) opgenomen voor onderhoud. Het noodzakelijke onderhoud voor de jaren daarna is niet begroot. De Speeldoos heeft geen kosten voor gebouwonderhoud opgenomen in de begroting.

De Speeldoos heeft in 2024 zwarte cijfers geschreven. De gemeente verstrekte dat jaar een structurele exploitatiesubsidie van € 522.000, een incidentele aanvullende exploitatiesubsidie van € 104.000 en een incidentele subsidie culturele activiteiten van € 5.000; in totaal dus € 631.000.

Volgens de begrotingen verwacht De Speeldoos ook in 2025 en 2026 positief te kunnen draaien.

Echter, zonder de incidentele aanvullende subsidie heeft De Speeldoos volgens de begrotingen een substantieel exploitatietekort.

Vraag 4

Het huidige gebouw van Theater de Speeldoos is aan het einde van zijn levensduur. Er zijn al honderdduizenden euro's geïnvesteerd om het tijdelijk bruikbaar te houden. Het theater stelt dat zonder ingrijpende vernieuwing de komende jaren nog eens € 3 tot € 4 miljoen nodig om het technisch veilig en bruikbaar te houden, zonder verbetering van exploitatie of maatschappelijke functie. Is het college van mening dat de exploitatie verbeterd moet worden of ziet zij in de huidige vorm ook voldoende kansen voor Theater de Speeldoos, mede gezien het feit dat de Speeldoos met de aanvullende subsidie van 120K een ruim overschot heeft behaald?

Antwoord van het college

Het college hanteert voor de incidentele aanvullende subsidie aan De Speeldoos de financiële kaders die door de raad zijn vastgesteld. Als de aanvullende subsidie niet wordt verlengd, zal De Speeldoos na 2027 naar verwachting in de rode cijfers belanden. Dat betekent dat of de exploitatie moet verbeteren of dat de subsidieverhoging na 2027 moet worden verlengd.

De Speeldoos geeft in het jaarverslag 2024 aan in het huidige gebouw het maximale aantal activiteiten en bezoekers te hebben bereikt. Er kan niet altijd aan de vraag worden voldaan, omdat de grote en kleine zaal niet gelijktijdig kunnen worden gebruikt.

Het college verwacht dan ook niet dat De Speeldoos in staat zal zijn de exploitatie binnen het huidige pand verder te verbeteren.

Tenzij de subsidieopdracht aan de Speeldoos gewijzigd wordt, zodat er meer ruimte komt voor verdiencapaciteit en de service aan culturele instellingen in Baarn. Dat zal waarschijnlijk betekenen dat de professionele programmering moet worden verminderd.

Kortom, zonder toekomstgerichte oplossing zal ook na 2027 aanvullende subsidie nodig zijn.

Vraag 5

Deelt het college de zorg van de bibliotheek dat het realiseren van twee nieuwe concepten (‘Huis van Baarn’ en ‘Huis voor alle podiumkunsten – Theater de Speeldoos’) méér middelen vergen dan het realiseren van één Cultuurhuis waarin beide organisaties samen gehuisvest zouden worden?

Antwoord van het college

2

 Bij twee gescheiden concepten zal er geen sprake zijn van de positieve effecten op maatschappelijk en cultureel vlak, die met het Cultuurhuis werden beoogd. We verwijzen hierbij naar de beantwoording van vraag 1.

Bij eerdere planvorming zijn ook de financiële synergievoordelen duidelijk naar voren gekomen. Het is aannemelijk dat de financiële optelsom bij twee gescheiden concepten hoger zal uitkomen dan bij één cultuurhuis. Het college deelt dus de zorg van de vraagstellers.

Vraag 6

Wat is ervoor nodig om de 'Huis van Baarn'-visie van bibliotheek Eemland uit te werken tot een concreter plan en kostenindicatie?

Antwoord van het college

Een heldere, concrete opdracht van de Raad met scherpe kaders vanuit de vastgestelde Kunst- en Cultuurvisie. De onderliggende vraag is: “Wat willen we nu voor de inwoners van Baarn?” Dit betekent concreet een nieuw proces in dialoog tussen gemeente, bibliotheek en andere samenwerkingspartners. Het gaat om een plan met visie->missie->doelen->activiteiten-> huisvesting>organisatie->investering en exploitatie. Daarbij moet ook de vraag met betrekking tot de locatie op tafel komen. Afhankelijk van de opdracht zal de raad ook voorbereidingskrediet beschikbaar moeten stellen. Dat is nu niet voorzien, omdat alle kredieten voor Cultuurhuis en Brinkhuis uit de begroting zijn gehaald.

Vraag 7

Wat is de impact van de motie op de voorgenomen verkoop van het Nutsgebouw in 2030?

Antwoord van het college

De motie heeft in principe geen impact op de verkoop van het Nutsgebouw die uiterlijk in 2030 is voorzien. De raad heeft echter ook uitgesproken passende huisvesting voor Lokaal-o en andere gebruikers van het Nutsgebouw te willen vinden. Als de bibliotheek aan de Hoofdstraat 1 blijft, kunnen de plannen voor het realiseren van de Brinkhuisvisie in dat pand niet doorgaan. Daarvoor zal dan een andere oplossing gezocht moeten worden. Hiervoor is een duidelijke keuze van de raad over de uitvoering van de Brinkhuisvisie nodig – indien mogelijk gekoppeld aan een concrete locatie - en een keuze voor de locatie van de bibliotheek.

Vraag 8

Zou het realiseren van een cultuurhuis op een van de onderzochte locaties in het centrum mogelijk zijn met een kleinschaliger theatervoorziening?

Antwoord van het college

Dit vergt een nieuw onderzoek op basis van de heldere, concrete opdracht van de Raad met scherpe kaders. Op basis daarvan kan een onderzoek plaatsvinden, met in het achterhoofd de resultaten van de quickscan van 2024 naar mogelijke centrumlocaties voor het Cultuurhuis.

Vraag 9

In de strategische Toekomstvisie van het Theater de Speeldoos wordt onder punt 5. ‘Anticiperen op landelijke ontwikkelingen: voorsprong voor Baarn’ gesproken over een ontwikkeling waarbij in 2029 gemeenten en provincies waarschijnlijk een wettelijke verantwoordelijkheid krijgen voor het borgen van vijf kerntaken van lokale podia. Is het college op de hoogte van deze wetsontwikkeling?

Antwoord van het college

Zo ja, kan het college de raad informeren in welke stadium deze ontwikkeling zich nu bevindt en wat deze wettelijke verplichting precies inhoudt/gaat inhouden? En welke invloed heeft deze ontwikkeling op verdere planvorming voor het culturele leven in Baarn?

3

 Het college is op de hoogte van deze ontwikkeling. De stand van zaken is als volgt:

De podiumkunstenbranche heeft in maart 2024 een lijst van vijf kernfuncties geformuleerd die zij graag wettelijk verankerd zien bij gemeenten en provincies.

Eventueel noemen: 1. 2. 3. 4. 5.

Het programmeren van professioneel en veelzijdig artistiek aanbod Het (laten) ontwikkelen van specifiek aanbod Het stimuleren van ontmoeting en debat (maatschappelijk programma) Het bevorderen van cultuureducatie en talentontwikkeling Een platform zijn voor de amateurkunst

Deze lijst is bedoeld als basis voor een mogelijke nieuwe ‘Kaderwet cultuur’ (2029), waarmee deze verantwoordelijkheden formeel worden vastgelegd. Op dit moment zijn ze niet wettelijk verplicht voor gemeenten — wel is er een convenant-traject gaande met onder meer de VNG en het Rijk om dit richting te geven. De consequenties voor de gemeente Baarn zijn op dit moment niet duidelijk. Het college is van mening dat dit de raad er niet van hoeft te weerhouden nadere kaders vast te stellen voor de “planvorming voor het culturele leven in Baarn”.

Vraag CDA:

De vragen gaan in hoofdzaak over aan welke eisen kaderstelling voor de huisvesting van theater (Rembrandtlaan) en bibliotheek (Hoofdstraat) moet voldoen om tot nadere planvorming te kunnen komen.

Vraag VoorBaarn:

De vragen gaan globaal over aan welke eisen kaderstelling voor de huisvesting van theater (aan de Rembrandtlaan) en bibliotheek (aan de hoofdstraat) en andere culturele organisaties moet voldoen om tot nadere invulling en planvorming te kunnen komen.

4