240513 Schriftelijke vragen CDA Verkoop Maria Koninginkerk (940001) BEANTWOORDING

Vraag 1

Heeft u, sinds in oktober 2023 bekend werd dat de Maria Koninginkerk, Maatkampweg 16-18, per 1 juli 2024 gaat sluiten, contact gehad met de eigenaar, het parochiebestuur van de HH. Martha en Mariaparochie, over de toekomst van dit perceel en daarop staande bebouwing?

Antwoord van het college

Zeker is er contact geweest, voor het moment en daarna. Er is contact geweest met de secretaris van de Maria Koninginkerk. En uiteraard in het kader van de Kerkenvisie - die in een afrondende fase verkeert - en het voornemen tot aanwijzing als gemeentelijk monument. We gaan ook met de raad in gesprek over de kerkenvisie. Het raadsvoorstel met betrekking tot de kerkenvisie zal naar verwachting in het vierde kwartaal aan de raad worden voorgelegd.

Vraag 2

Inmiddels worden de Maria Koninginkerk en het naastgelegen afscheidshuis te koop aangeboden. In de Baarnsche Courant van heden is te lezen dat de gemeente het voornemen heeft het kerkgebouw aan te wijzen als gemeentelijk monument en dat dit voornemen inmiddels aan de eigenaar bekend is gemaakt. a) Is het juist dat de gemeente het voornemen heeft de Maria Koninginkerk als gemeentelijk monument aan te wijzen en dat dit aan de eigenaar bekend is gemaakt?

Antwoord van het college

Dat is juist, op 23 januari 2023 is het voornemen verstuurd naar de eigenaar van de kerk. De gemeente wil het pand behouden en het juiste middel daarvoor is het te beschermen als gemeentelijk monument. Er is een redengevende omschrijving opgesteld met daarin de motivatie waarom het pand de status verdient als gemeentelijk monument. Hieronder treft u de motivatie aan:

1

 Het verdient een aanwijzing als gemeentelijk monument omdat:

• Het pand onderdeel is van de religieuze geschiedenis van Baarn;

• De kerk op een bijzondere plek ligt in een uitbreidingsbuurt (als wijkvoorziening), kerk en toren opvallend zijn door bijzondere vorm en gebruik van materialen. Ook het omliggende terrein is mee-ontworpen;

• De kerk uit 1962-63 een voorbeeld is van moderne kerkarchitectuur, waarvan er geen ander voorbeeld in Baarn te vinden is, zeldzaam dus voor het dorp;De toren een opvallende landmark, een baken is in het dorp;

• Kerk en toren belangrijk zijn in het werk van architect Knoop waarvan al veel is gesloopt en er monumentaal werk van kunstenares Elly Meijer op is aangebracht. (ook het wapen op de gevel aan de Laanstraat van het raadhuis).

Inmiddels heeft het Cuypersgenootschap een verzoek tot aanwijzing verstuurd ter ondersteuning van ons voornemen: “Onlangs hebben wij vernomen dat de gemeente Baarn voornemens is om de Maria Koninginkerk aan de Maatkampweg te beschermen als gemeentelijk monument. Met deze brief willen wij onze steun uitspreken voor uw voornemen. Tevens verzoeken wij u om deze brief te behandelen als een verzoek tot aanwijzing ingevolge artikel 10:4 van de Verordening fysieke leefomgeving Baarn. Dit is een aanvraag ingevolge artikel 1:3 van de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb). We verzoeken u dan ook een besluit te nemen met inachtneming van de wettelijke termijnen.”

b) Klopt het dat zodra dit voornemen aan de eigenaar bekend is gemaakt, de eigenaar het pand moet behandelen als ware het een gemeentelijk monument?

Ja, dat klopt. Op deze wijze kunnen wij het behoeden voor aantasting van de monumentale waarden en sloop.

c) Deelt u onze opvatting dat het (voornemen tot het) toekennen van de status van gemeentelijk monument ontwikkeling van het perceel in de weg staat?

Nee, die opvatting delen wij niet. Een aanwijzing als gemeentelijk monument hoeft de ontwikkeling/ herbestemming niet in de weg te staan. Vanuit het bestaand beleid, dat wij architectuurhistorisch waardevolle panden en objecten willen aanwijzen als gemeentelijk monument, willen wij de kerk met toren behouden.

Tegelijkertijd willen we ook ruimte bieden voor nieuwe ontwikkelingen. Daarvoor zal het college randvoorwaarden meegeven voor herontwikkeling van het gebouw. Deze kunnen een kader zijn voor een mogelijke nieuwe functie en een ontwerprichting voor de architect. Het geeft duidelijkheid naar eigenaren, ontwikkelaars en kan eveneens een toetsingsinstrument zijn.

Vraag 3

Volgens ons zou het perceel Maatkampweg 16-18, nu de Maria Koninginkerk gaat sluiten, zich uitstekend lenen voor sociale woningbouw. a) Deelt u onze opvatting dat het (voornemen tot het) toekennen van de status van gemeentelijk monument de ontwikkeling van woningbouw in de weg staat?

Antwoord van het college

2

 Nee, die opvatting delen wij niet, ook woningbouw is mogelijk als het gaat om het zoeken naar een nieuwe bestemming. De herbestemde Opstandingskerk te Baarn, waar nu woningen in zijn ondergebracht, laat zien dat een nieuwe functie voor een kerkgebouw heel goed mogelijk is.

b) Deelt u onze opvatting dat deze locatie/dit perceel zich mogelijk goed leent voor sociale woningbouw?

Op het perceel zou mogelijk woningbouw kunnen worden gerealiseerd, met instandhouding van monumentale waarden van de kerk. De opgestelde randvoorwaarden geven aan waarbinnen dit mogelijk is.

c) Bent u bereid dit te onderzoeken, bijvoorbeeld in overleg met woningcorporatie Omthuis?

Het is aan de eigenaar om met een potentiële koper te overleggen over een eventuele nieuwe functie. De gemeente voert overleg in algemene zin.

d) Bent u, indien deze locatie zich inderdaad goed leent voor sociale woningbouw, bereid het (voornemen tot het) toekennen van de status van gemeentelijk monument in te trekken?

Het voornemen, waarbij wij het pand (kerk en toren) als gemeentelijk monument opvatten, hoeft geen belemmering te zijn voor nieuwe ontwikkelingen van het pand.

De gemeente Baarn wil graag een nieuwe bestemming voor de kerk om het pand te behouden voor de gemeente, maar ook ruimte bieden aan een eigentijdse invulling. Welke waarden daarbij belangrijk zijn om te behouden kunnen worden aangegeven bij het opstellen van randvoorwaarden voor de herontwikkeling.

Behulpzaam daarbij is een bouwhistorisch onderzoek waarna kan worden bepaald welke elementen moeten blijven en welke kunnen worden aangepast bij een nieuwe invulling. Andere partijen kunnen voor advies bij de herontwikkeling worden betrokken, zoals de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en Mooisticht.