Schriftelijke vragen D66 Motie aanscherping LES BEANTWOORDING

Vraag 1

Wat zijn de heldere en meetbaar geformuleerde doelen voor de LES inclusief de financiële impact?

Antwoord van het college

In de Lokale Energie Strategie (LES) hebben we de volgende doelstellingen opgenomen voor 2030:

• 6.000 woningen met schillabel B;

• 1.500 woningen aardgasvrij;

• Minstens 0,00716 terrawattuur (TWu) elektriciteitsopwek op grote daken;

• 2 innovatieve zonneprojecten gerealiseerd.

Als tussendoel hebben we voor 2025 opgenomen:

• 4.400 woningen met schillabel B;

• Een wijkwarmteplan voor Eemdal-Noord;

• 3.100 kleine daken met een zonnepaneelinstallatie.

De financiële impact verschilt en ligt bij verschillende partijen, zoals particulieren, woningcorporatie, bedrijven en de gemeente. U kunt een groot aantal kengetallen halen van Milieu Centraal. Voor de financiële impact op de gemeentelijke uitgaven verwijs ik u naar de jaarrekening 2024, die u voor de zomer kunt verwachten.

Vraag 2

In hoeverre ligt Baarn op schema voor een CO2-reductie van 55% in 2030 en verder?

Antwoord van het college

Landelijk ligt de doelstelling op 55% uitstootvermindering van broeikasgassen in 2030, met een streven naar 60%. De gemeente Baarn streeft ernaar om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn. Hiervoor is geen minimale doelstelling vastgesteld, maar in de motie 'Aanscherping LES' is uitgesproken dat “een

1

 CO2-reductie van 55% in 2030 ook in Baarn nagestreefd zou moeten worden”. Kwalitatief is onze Baarnse doelstelling in lijn met de landelijke ambities.

In oktober 2022 is een doorrekening van ons klimaatbeleid afgerond. Hieruit bleek dat we afstevenden op een uitstootvermindering van 34% CO2. Met een zwaardere inspanning, waarbij we ook de veestapel met 30% zouden reduceren, fossiele auto’s succesvol uit Baarn zouden weren en 24 hectare zonneweide zouden realiseren, zouden we uit kunnen komen op een maximale reductie van 48%. Uw raad is met de raadsinformatiebrief ‘Inzicht in de route naar een klimaatneutraal Baarn’ hierover geïnformeerd en ook tijdens de college informatieavond (CIA) van 14 november 2023 hebben we hierbij stilgestaan.

Naar aanleiding van de doorrekening hebben we in de LES de ambities verhoogd. Ook de motie 'Aanscherping LES' heeft tot een intensivering van onze verduurzamingsinzet geleid, onder andere door de mogelijkheden voor mobiliteit te onderzoeken en de ambitie voor de gemeentelijke organisatie te verhogen. In 2030 zouden we daardoor circa 56 kiloton CO2 uitstoten, dat een uitstootvermindering van ongeveer 51% zou betekenen.1 Voor het gemeentelijk vastgoed is het wel mogelijk om in 2030 meer dan 55% uitstootvermindering te bereiken. Op de korte termijn krijgt de gemeenteraad een investeringsvoorstel voor de verduurzaming van De Trits, het gemeentehuis en speeltuinvereniging Oosterkwartier. Met deze voorstellen kunnen we 56% CO2-reductie op gemeentelijk vastgoed realiseren en een vermindering van het gasverbruik van 75%.

Vraag 3

Wat is de status van het klimaatdashboard dat eind 2024 beschikbaar zou zijn?

Antwoord van het college

a. Op welke wijze zijn de doelen tastbaar en herkenbaar voor inwoners gemaakt (bijvoorbeeld m3 vermindering gasverbruik) in dit digitale klimaatdashboard?

b. Hoe zijn de doelen voor behaalde CO2-reductie en CO2-absorptie, naast de doelen uit de LES, in het digitaal klimaatdashboard toegevoegd?

De provincie Utrecht ontwikkelde een klimaatdashboard voor de gemeenten in de provincie. In de zomer van 2024 heeft de provincie dit dashboard online gezet, maar zonder daarover breed te communiceren.

Dat zou op een nog te bepalen moment gebeuren. In dit klimaatdashboard zijn veel cijfers te vinden over de uitstoot van broeikasgassen. Ook heeft de provincie een soortgelijk dashboard voor de energietransitie gemaakt. Hoewel de dashboards veel informatie geven, sluiten ze niet aan bij de wensen die wij hebben: herkenbaar- en duidelijkheid voor inwoners.

Sinds november 2024 werken wij daarom samen met onze interne dataspecialist om een eigen vertaalslag te maken. De grootste uitdaging is om de juiste informatie te vinden, zoals woningen die van het aardgas zijn afgesloten, schillabels en aantallen zonnepaneelinstallaties, en om die op een gemakkelijke manier goed inzichtelijk te maken. Doordat verschillende bronnen met elkaar gecombineerd moeten worden, data verspreid beschikbaar komt en wij afhankelijk zijn van derden, zoals Stedin of RVO, is dat nu ingewikkeld en kost het veel tijd. Voor de herijking van de LES in 2026 willen we een werkbaar Baarnsch klimaatdashboard af hebben.

2

Vraag 4

Wat zijn de specifieke resultaten en voortgang die is geboekt met betrekking tot de doelstellingen uit te routekaart (update) – zie bijlage 1?

Antwoord van het college

In de jaarrekening die in het tweede kwartaal bij de gemeenteraad komt, zal hier uitgebreid over worden gerapporteerd. In grote lijnen zijn de volgende zaken in 2024 gerealiseerd:

Energiebesparing

• In 2023 is de Isolatieaanpak Baarn opgesteld en in 2024 is gestart met de uitvoering. Met het ‘Meerjarige Collectief Ontzorgingstraject’ (MCO) geven wij hier uitvoering aan. In 2024 zijn 4.500 brieven verstuurd. Circa 300 inwoners hebben een afspraak gemaakt met de uitvoerder om te isoleren. Vooral onder de kwetsbaardere doelgroep hebben we een hoge reactie gehad op de brieven en de offertes, terwijl die doelgroep vaak lastig te bereiken is;

•

Er is een pilot uitgevoerd om huurders met een kleine beurs te helpen met kleine energiebesparende maatregelen, SLIM met Energie. In totaal hebben 50 huishoudens zich opgegeven voor advies en kleine isolatiemaatregelen.

Duurzame warmte

• In 2024 zijn we gestart met de eerste wijkaanpak aardgasvrij;

•

Er is onderzoek gedaan naar de potentie van geothermie in Baarn;

•

In navolging van de Meerjarige Prestatieafspraken 2024-2027 hebben we onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van een warmtenet waarbij het vastgoed van Omthuis als startmotor de basis is. Dit krijgt in 2025 een gezamenlijk vervolg.

Duurzame elektriciteitsopwekking

• Samen met de regiogemeenten binnen de RES is de ‘Uitvoeringsstrategie zon-op-dak onder netcongestie’ eind 2024 afgemaakt. In 2025 wordt hier uitvoering aan gegeven;

•

De aanbestedingsprocedures voor solar carports hebben in 2024 vaart gekregen. De aanbestedingsprocedure voor de solar carport op de provinciale P&R bij de gemeentewerf is succesvol afgerond. De voorbereiding voor de aanbestedingsprocedure voor een solar carport op het Laanplein is bijna afgerond en wordt in 2025 uitgezet. De uitvoering wordt in 2026 verwacht;

•

Medio 2024 is een rapport opgeleverd over opwekkingsmogelijkheden op het Beltgat. In 2025 krijgen de zonneweide op het Beltgat en de zonnewand bij de gemeentewerf een vervolg. De uitvoering wordt in 2027 verwacht;

•

Voor de verduurzaming van De Trits, het gemeentehuis (oude en nieuwe deel) en speeltuinvereniging Oosterkwartier hebben we een subsidie toegekend gekregen van het Rijk.

Een investeringsvoorstel volgt z.s.m.;

3

•

In 2024 is besluitvorming voorbereid over de Regionale Energiestrategie (RES) en het halen van het RES doel, waarin windenergie een belangrijke rol speelt.

En verder:

• In opmaat naar een uitvoeringsprogramma duurzame mobiliteit is in november 2024 een onderzoek gestart naar de ecologische voetafdruk van de Baarnse mobiliteit. Deze wordt elk moment afgerond;

•

In 2024 is een inventarisatie uitgevoerd om in kaart te brengen welke kansen en mogelijkheden er zijn om de ecologische voetafdruk van de gemeentelijke organisatie te verkleinen. In het uitvoeringsplan dat vervolgens is opgesteld, staan diverse acties die in 2024 zijn uitgevoerd: het verduurzamen van de woonwerkregeling, het verduurzamen van ons inkoopbeleid, het verduurzamen van ons vastgoed en de verduurzaming van ons wagenpark. Voor 2025 en verder worden nieuwe actiepunten geformuleerd.

Vraag 5

Wat zijn de concrete acties in 2025 om de doelstellingen uit de LES te realiseren?

Antwoord van het college

a. Wat is de status hiervan?

Eind 2025 willen we 4.400 woningen hebben met een schillabel B of beter, een afgerond wijkwarmteplan voor Eemdal-Noord en 3.100 kleine zonnedaken. Met de volgende acties werken we daarnaartoe:

Energiebesparing

• Voortzetting isolatiecampagne;

• VVE aanpak;

• Monumentenaapak.

Duurzame warmte

• Wijkwarmteplan Eemdal-Noord zal eind 2025 gereed zijn;

• De wijkaanpak aardgasvrij Eemdal-Zuid wordt opgestart.

Energieopwek

• Aanbesteding solar carport op het Laanplein;

• Energieopwek op rijksgronden langs de A1 (OER A1);

• vervolg geven aan Beltgat, zonnewand bij de gemeentewerf en grootschalig zon-op-dak.

Daarnaast worden ook andere acties ondernomen:

• Subsidieregeling voor stimuleringsbudget duurzaamheid wordt gelanceerd ;

• Verdere verduurzaming van de organisatie n.a.v. uitwerking verduurzamingsplan organisatie;

• Uitvoeringsprogramma duurzame mobiliteit;

• Investeringsvoorstel voor verduurzaming gemeentelijk vastgoed;

• Samenwerking met partners in de gemeente om de energietransitie te versnellen:

4

•

De Wereld van Pippe heeft het initiatief genomen om een brede samenwerking van partijen op te zetten. Wij ondersteunen dit idee van harte. In 2024 is de eerste bijeenkomst gehouden, in april 2025 de tweede bijeenkomst en in de loop van het jaar krijgt dit op twee momenten een vervolg.

Vraag 6

Op duurzaambaarn.nl staat een overzicht met gas- en elektriciteitsverbruik in Baarn van 2023. Hoeveel is verbruikt in 2024?

Antwoord van het college

En hoeveel elektriciteit hiervan is in Baarn opgewekt (aandeel)?

Deze cijfers zijn nog niet bekend.

Vraag 7

Zijn er afspraken gemaakt met Staatsbosbeheer en landgoedeigenaren uit Baarn om te zorgen dat de CO2-absorptie door bos zo groot mogelijk wordt in Baarn?

Antwoord van het college

Zo ja, welke afspraken? Zo nee, waarom niet?

Nee, er zijn geen afspraken over (het maximaliseren van) CO2-absorptie gemaakt met Staatsbosbeheer en (andere) landgoedeigenaren. Met Staatsbosbeheer is het niet noodzakelijk, omdat Staatsbosbeheer al bijdraagt aan CO2-opslag in haar bossen. Of het wenselijk is om met andere landgoedeigenaren afspraken te maken, moet nader bepaald worden.

Vraag 8

Op welke manier zijn de middelen uit de ‘tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat en energiebeleid’ (CDOKE) ingezet en welke doelen zijn daarmee bereikt?

Antwoord van het college

De CDOKE-middelen zijn gebruikt om nieuw personeel aan te trekken, onderzoeken te financieren en projectkosten te dekken. Hiermee is het doel behaald om te versnellen (zie antwoord vraag 3) en om uitvoering te geven aan de motie 'Aanscherping LES'. Zie ook pagina 37 van ‘Tussenrapportage 2024’.

Bovendien hebben wij op deze manier zoveel mogelijk andere SPUK-middelen kunnen gebruiken om inwoners te helpen. In elke SPUK, zoals de SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI) en energiearmoede, zit ruimte voor projectkosten. Door die projectkosten te dekken uit de CDOKE, kunnen wij o.a. hogere bedragen voor isolatievouchers aanbieden in het lopende isolatietraject.

Vraag 9

Wat is de status van zonneprojecten als de overkapping van het Laanplein, de overkapping van carpoolplaatsen en het aanbrengen van verticale zonnepalen op het recyclingstation (gemeentewerf)?

Antwoord van het college

We werken aan een aantal innovatieve energieprojecten om duurzame elektriciteit mee op te wekken. In februari is een projectleider gestart om deze projecten versneld op te pakken en snel verder te brengen.

De projectleider richt zich primair op onze eigen projecten: de solar carport op het Laanplein, de zonnewand bij de gemeentewerf en de drijvende zonneweide op het Beltgat. De overkapping van de carpoolplaats is een project van energiecoöperatie BijZONder Baarn. Bij al deze projecten moet rekening

5

 gehouden worden met netcongestie. Pas wanneer er concrete plannen liggen, kan worden afgestemd met Stedin hoe hiermee kan worden omgegaan.

•

•

•

Solar carport Laanplein: De regionale aanbesteding voor solar carports wordt in mei opengesteld.

Uiteindelijk zijn er slechts 3 locaties overgebleven; in Baarn (Laanplein), Eemnes en Soest. We verwachten de opdracht in september definitief te kunnen gunnen.

Zonnewand gemeentewerf: Er worden voorbereidingen getroffen om technische tekeningen te laten maken. Hierover wordt ook gesproken met Rijkswaterstaat, van wie de zoutloods is. Door de zonnewand iets verder naar achteren te plaatsen – op grond van Rijkswaterstaat – ontstaat er meer ruimte, waardoor de zonnewand naar verwachting efficiënter ontworpen kan worden.

Zonneweide Beltgat: Uit het haalbaarheidsonderzoek naar een drijvende zonneweide op het Beltgat blijkt dat dit een financieel rendabel project kan zijn. In eerste instantie is onderzocht of het Beltgat onder het OER A1 traject ondergebracht kon worden, maar we denken sneller aan de slag te kunnen door het project daarbuiten verder te onderzoeken. Hiervoor verkennen wij mogelijkheden om een koppeling te maken met de zonneweide op de ijsbaan. Daarover zijn wij in gesprek met BijZONder Baarn.