Boskap Schoorlse duinen.pdf
Een raadslid stelde op 27 maart 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Bergen NH.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
2025 6
Aan de leden van Provinciale Staten van Noord-Holland Datum ingekomen vragen Datum GS-besluit
: 14 januari 2025 : 11 februari 2025
Vragen nr. 6 Vragen van de heer I.J.M. Mantel (JA21) over Boskap Schoorlse duinen De voorzitter van Provinciale Staten van Noord-Holland deelt u overeenkomstig het bepaalde in artikel 45 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van Provinciale Staten mede, dat op 14 januari 2025 door het lid van Provinciale Staten, de heer I.J.M. Mantel (JA21), de volgende vragen bij Gedeputeerde Staten zijn ingekomen.
INLEIDING VRAGEN Al enige tijd is Staatsbosbeheer bezig met kappen van bomen in de Schoorlse Duinen onder het mom van ‘herstelwerkzaamheden voor de natuur'. JA21 is zeer kritisch op deze gang van zaken en stelt daarom de volgende schriftelijke vragen:
INLEIDING ANTWOORDEN De huidige naaldbossen in de duinen zijn ca. 80 jaar geleden aangeplant voor de productie van hout. Deze monotone naaldbossen die vooral uit niet-inheemse boomsoorten bestaan, zijn niet uniek in Nederland en passen niet bij het gebied. Daarbij komt dat alle bomen ongeveer even oud zijn, waardoor natuurlijke processen in deze bossen stagneren. Het natuurbeheer in de duinen is erop gericht om het unieke natuurlijke duin-ecosysteem te herstellen. Een deel van de bossen die ooit zijn aangeplant voor de houtproductie houdt de wind tegen, terwijl een vrije windwerking de dynamiek bevordert die de duinen zo'n uniek ecosysteem maakt. Met name de bossen dichtbij de zee fungeren als een windscherm, zo kan minder kalkrijk zand over de omiggende duingraslanden (grijs duin) waaien. Dit zand is nodig om de verzurende effecten van stikstof te voorkomen en daarmee verslechtering van het habitattype grijs duin te voorkomen.
Het voorkomen van verslechtering van de doorvoor aangewezen habitats in Schoorl is een wettelijke taak. Stukken bos die het meest negatief effect hebben op de windwerking kunnen als natuurherstelmaatregel worden gekapt, zoals ook onderbouwd in het Natura 2000 beheerplan. De boskap heeft daarnaast als gevolg dat er op de langere termijn op die plek grijze duinen kunnen ontstaan, die een erg grote waarde hebben voor vele inheemse planten, kleine zoogdieren, en vogels. Grijze duinen zijn een beschermd Natura2000-habitattype, en hebben een hoge ecologische waarde die uniek is in Nederland. Het betreft de min of meer droge graslanden van het duingebied (en vergelijkbare plaatsen in aangrenzende delen van het kustgebied). Het gaat hierbij om soortenrijke begroeiingen met dominantie van laagblijvende grassen, kruiden, mossen en/of korstmossen en kruidenrijke zoombegroeiingen.
2025 6 VRAGEN INCLUSIEF BEANTWOORDING GEDEPUTEERDE STATEN Vraag 1:
Hoeveel hectare bos is er tot dusver gekapt?
Antwoord 1:
In Schoorl is in het Dr. Van Steijnbos 7,6 ha dennenbos gekapt.
Vraag 2:
De insteek van deze bomenkap is om de dynamiek te bevorderen en zo een beter klimaat te creëren voor ‘grijze duinen’. Kan Gedeputeerde Staten uitleggen waarom droge verdorde zandduinen meer gewenst zijn dan de huidige naaldbossen?
Antwoord 2:
De hoofdreden voor de boskap is het terugbrengen van de windwerking, en daarmee de dynamiek van stuivend, kalkrijk zand in de duinen, waarmee we een robuuster ecosysteem creëren. Dit komt vele inheemse planten en dieren ten goede, waarmee ook een betere leefomgeving voor de mens ontstaat. Op de langere termijn kunnen er grijze duinen ontstaan op de plekken waar het bos is weggehaald. Het habitattype ‘vastgelegde kustduinen met kruidvegetatie’, kort gezegd ‘grijze duinen', en de kenmerkende soorten die er voorkomen zijn beschermd door de Natura 2000-wetgeving. Deze habitattypen zijn uniek in Europa, en om die reden hebben wij de verantwoordelijkheid deze ecosystemen weer in hun natuurlijke toestand terug te brengen. Een natuurlijk duinecosysteem zorgt er ook voor dat we droge voeten houden, omdat het beter bestand is tegen zeespiegelrijzing. De ecologische variatie in dit type duinen is veel groter dan in de huidige aangeplante dennenbossen, en zeker op Europese schaal unieker en daarom het beschermen en herstellen waard.
Vraag 3:
Wat gebeurt er met het hout van de gekapte bomen? Worden deze gekapte bomen bijvoorbeeld gebruikt voor biomassacentrales?
Antwoord 3:
Staatsbosbeheer gaat als volgt om met de gekapte bomen. Het stamhout (circa 77% van het hout van de boom) wordt verwerkt tot zaaghout/emballagehout of plaatmateriaal. Dit kan gebruikt worden in onder andere meubels en vloeren. De resterende 23% van het hout (stobbe en top-hout) kunnen niet gebruikt worden voor het maken van planken. Dit hout wordt verwerkt tot papier (circa 10% van het hout van de boom) of als snippers/brandhout (resterende 13% van het hout van de boom). Deze laatste 13% wordt afgevoerd naar biomassacentrales.
Vraag 4:
Zo ja, kan Gedeputeerde Staten toelichten waarom dit op lange termijn een duurzame keuze is, gezien de CO₂-uitstoot en het biodiversiteitsverlies dat hiermee gepaard gaat?
Antwoord 4:
Zie de inleiding en antwoord 3. De landschappen die terugkomen in de plaats van de huidige dennenbossen zijn veel rijker in biodiversiteit. Robuuste natuurlijke ecosystemen zijn ook beter bestand tegen ontwikkelingen als gevolg van klimaatverandering zoals zeespiegelrijzing.
Bovendien worden de bomen grotendeels verwerkt tot duurzame, houten bouwmaterialen.
Vraag 5:
Klopt het dat Staatsbosbeheer en andere betrokkenen in Noord-Holland een biomassacentrale exploiteren en dat deze wordt gevoed met volledige boomstammen in plaats van enkel snoeien tophout?
Antwoord 5:
Nee. Zie antwoord 3. Ook exploiteren de provincie en Staatsbosbeheer niet een biomassacentrale.
Vraag 6:
Kan Gedeputeerde Staten bevestigen of er commerciële of economische belangen zijn, bijvoorbeeld vanuit de biomassa-industrie, die de keuze voor boskap mede hebben beïnvloed?
2025 6 Antwoord 6:
Nee. Er zijn geen economische belangen van Staatsbosbeheer om de dennenbossen te kappen.
Zie ook antwoord 5. Bovendien zijn de beheerkosten van open duin hoger dan dat van bos, en krijgt Staatsbosbeheer slechts 84% van de beheerkosten vergoed. Ook is het kappen van de bomen een erg kostbare ingreep. Staatsbosbeheer is dus juist duurder uit door het kappen van de bomen.
Vraag 7:
Heeft Gedeputeerde Staten al inzicht in de invloed die de bomenkap heeft gehad op de biodiversiteit in de Schoorlse duinen? Zo nee, wanneer verwacht GS hierover te kunnen rapporteren aan PS?
Antwoord 7:
Ja.
Er is naast de reguliere natuurmonitoring in de Schoorlse duinen extra monitoring uitgevoerd op verschillende natuurtypen die kenmerkend zijn voor de duinen: 1.
Dagvlinders en de zilveren zandbij 2.
Effecten zandverstuiving op vegetatie 3.
Vegetatie- en flora 4.
Paddenstoelen In 2020, voorafgaand aan de boskap, heeft een nulmeting plaatsgevonden. In 2021 heeft de eerste ronde effectmonitoring plaatsgevonden. In 2024 is de effectmonitoring op bovenstaande onderdelen herhaald. De resultaten van de monitoring van dagvlinders en zilveren zandbij van afgelopen jaar zijn inmiddels bekend, en worden komend jaar bekend gemaakt.
Wat betreft dagvlinders komt de trend in Schoorl overeen met de landelijk (dalende) trend. Dit betekent dat er geen duidelijk effect van de boskap wordt waargenomen, maar dat deze waarschijnlijk toe te schrijven is aan factoren die in het hele land aanwezig zijn. De zilveren zandbij is in het onderzoeksjaar 2024 vaker waargenomen dan tijdens de eerdere onderzoeksjaren in 2020 en 2021, en profiteert van de toegenomen dynamiek doordat een geschikter biotoop is ontstaan.
De resultaten van de andere monitoringsonderdelen worden dit voorjaar verwacht. Deze gegevens gebruiken we voor de te actualiseren Natuurdoelanalyses en verwerken we in de te actualiseren Natura 2000-beheerplannen. Hierin nemen we ook op hoe we in het vervolg de monitoring uitvoeren. De ontwikkeltijd van de plekken waar boskap heeft plaatsgevonden naar het type grijs duin is overigens lang, experts geven aan dat het wel 10 tot 20 jaar kan duren.
Vraag 8:
In hoeverre acht Gedeputeerde Staten de kwaliteit van de gewenste grijze duinen en vochtige duinvalleien haalbaar gelet op de hydrologische situatie ter plaatse en in de omgeving?
Antwoord 8:
In de Schoorlse Duinen zijn twee soorten grijze duinen aanwezig: kalkrijke en kalkarme. In de Natuurdoelanalyse voor de Schoorlse Duinen is voor de kalkrijke grijze duinen de conclusie getrokken dat het instandhoudingsdoel behaald kan worden, mits aanvullende maatregelen getroffen worden voor andere knelpunten dan stikstof. (Natuurdoelanalyses zijn te vinden via https://www.noordholland.nl/Onderwerpen/Landelijk_gebied/Natuurdoelanalyses:JIMBxUgxR7OboLPdnD-UYg ).
Voor de kalkarme grijze duinen is in de Natuurdoelanalyse de conclusie getrokken dat het niet uit te sluiten valt dat er sprake zal zijn van een verslechtering. Er is daar namelijk sprake van een overbelasting aan stikstof en er zijn aanvullende maatregelen nodig voor andere knelpunten.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Bergen NH (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.