geen Haagse dwangopvang in Enschede

Vraag 1

Heeft het college inmiddels correspondentie ontvangen van het ministerie van Asiel en Migratie, het COA of de provincie Overijssel inzake mogelijke aanvullende opvangopgaven voor Enschede in het kader van de Spreidingswet?

Antwoord van het college

Er is sprake van reguliere ambtelijke en bestuurlijke correspondentie met genoemde partijen over de uitvoering van de Spreidingswet. Deze correspondentie is gedeeld met de gemeenteraad.

Vraag 2

Kan het college bevestigen of Enschede momenteel wordt beschouwd als gemeente die aanvullende opvangcapaciteit dient te realiseren?

Antwoord van het college

Op grond van de Spreidingswet hebben gemeenten een gezamenlijke verantwoordelijkheid in de opvangopgave. De invulling daarvan vindt plaats binnen de geldende landelijke en regionale kaders. Voor Enschede geldt dat in 2025 het bezwaar op het verdeelbesluit 2024 is gehonoreerd, mede in samenhang met bestuurlijke afspraken met de bewindspersoon van het ministerie van Justitie en Veiligheid, die lopen tot juli 2028. Eind 2026 wordt opnieuw een verdeelbesluit vastgesteld door de minister van Asiel en Migratie

Vraag 3

Welke formele dan wel informele afspraken bestaan momenteel tussen Enschede, het COA en/of het Rijk over uitbreiding van opvangcapaciteit?

Antwoord van het college

We werken op basis van de bestuursovereenkomst die we in 2024 met het COA hebben gesloten, waar de afspraken met het ministerie onverkort onderdeel van uit maken.

Deze afspraken zijn tot stand gekomen op basis van de aangenomen motie ‘onder voorwaarden meewerken aan asielopvang’ van het voorjaar van 2023.

Vraag 4

Welke concrete opvangcapaciteit bevindt zich momenteel binnen de gemeente Enschede voor: o asielzoekers;

Antwoord van het college

550 o alleenstaande minderjarige vreemdelingen;

Antwoord: 40 bij Nidos opvanggezinnen o Oekraïense ontheemden?

Antwoord: 619 Statushouders vallen niet onder de opvangcapaciteit, aangezien zij na vergunningverlening regulier worden gehuisvest.

Vraag 5

Hoe verhoudt de opvangcapaciteit per inwoner in Enschede zich tot andere gemeenten binnen Twente en Overijssel?

Antwoord van het college

De opvangcapaciteit van Enschede moet worden bezien in relatie tot het aantal inwoners, regionale afspraken en de gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen Twente en Overijssel. Een vergelijking uitsluitend op basis van opvangplaatsen per inwoner geeft slechts een gedeeltelijk beeld. Ook factoren zoals beschikbare locaties, duur en type opvang en lokale omstandigheden spelen hierin een rol. Het college blijft daarom inzetten op een evenwichtige regionale verdeling van de opvangopgave, waarbij zowel draagkracht als draagvlak worden meegewogen.

Vraag 6

Deelt het college de opvatting dat gemeenten die reeds langdurig bovengemiddeld bijdragen aan opvang niet opnieuw onevenredig belast dienen te worden?

Antwoord van het college

Het college hecht aan een evenwichtige uitvoering van de wettelijke opgaven en verwacht dat alle gemeenten binnen de geldende kaders hun verantwoordelijkheid nemen.

Vraag 7

Zijn er momenteel locaties binnen Enschede in beeld voor uitbreiding van asielopvang? Zo ja, welke locaties betreft dit en in welke fase bevinden deze plannen zich?

Antwoord van het college

Nee. Met de locatie aan de Parkweg voldoen we aan de eerder genoemde bestuurlijke afspraken.

Vraag 8

Kan het college uitsluiten dat bestaande tijdelijke opvanglocaties zonder expliciete besluitvorming door de gemeenteraad een permanent karakter krijgen?

Antwoord van het college

Besluiten over aard en duur van locaties worden genomen binnen de geldende besluitvormingsstructuur.

Vraag 9

Welke eerdere bestuurlijke toezeggingen zijn richting omwonenden gedaan over: o omvang; o duur; o en aard van bestaande opvangvoorzieningen?

Antwoord van het college

We werken op basis van de bestuursovereenkomst die we in 2024 met het COA hebben gesloten, waar de afspraken met het ministerie onverkort onderdeel van uit maken.

Aan deze afspraken ligt de in het voorjaar van 2023 aangenomen motie ‘onder voorwaarden meewerken aan asielopvang’1 ten grondslag. Daarbij is uitgegaan van een opvanglocatie voor 550 asielzoekers op één locatie, voor een periode van vijf jaar, met de mogelijkheid tot verlenging.

Vraag 10

Kan het college garanderen dat deze toezeggingen onverkort blijven gelden, ook onder eventuele druk vanuit het Rijk?

Antwoord van het college

Het college blijft zich inzetten voor de nakoming van gemaakte afspraken, met inachtneming van wettelijke verplichtingen en bestuurlijke verantwoordelijkheden. Daarbij mag eenzelfde bestuurlijke zorgvuldigheid ook van het Rijk worden verwacht.

Vraag 11

Welke financiële gevolgen verwacht het college voor de gemeente Enschede indien aanvullende opvangcapaciteit gerealiseerd moet worden?

Antwoord van het college

Dat is niet aan de orde.

1 Document enschede - Motie 1 BBE e.a. Onder voorwaarden meewerken aan

asielopvang_aangenomen.pdf - iBabs Publieksportaal

Vraag 12

Welke gemeentelijke kosten rondom opvang en huisvesting worden momenteel niet volledig door het Rijk gecompenseerd?

Antwoord van het college

Er zijn geen gemeentelijke kosten rondom opvang en huisvesting die niet worden gecompenseerd.

Vraag 13

Welke gevolgen verwacht het college van verdere opvanguitbreiding voor: o de sociale woningmarkt; o wachttijden voor Enschedese woningzoekenden; o zorg; o onderwijs; o en openbare orde en veiligheid?

Antwoord van het college

Dat is niet aan de orde.

Vraag 14

Hoeveel sociale huurwoningen zijn in 2024 en 2025 toegewezen aan statushouders binnen Enschede?

Antwoord van het college

2024 2025

Aantal verhuringen 1851 1860

Aantal woningen naar statushouders 112 59

% naar statushouders 6% 3%

Vraag 15

Welke veiligheidsincidenten rondom bestaande opvanglocaties zijn de afgelopen twee jaar geregistreerd?

Antwoord van het college

Incidenten worden geregistreerd door bevoegde instanties en waar relevant gerapporteerd via de kwartaalrapportage van het COA.

Vraag 16

Is het college bereid de gemeenteraad vooraf expliciet te informeren alvorens nieuwe afspraken met het COA of het ministerie te maken over uitbreiding van opvangcapaciteit?

Antwoord van het college

Het college informeert de raad conform de geldende informatieplicht tijdig over relevante ontwikkelingen.

Vraag 17

Welke juridische mogelijkheden ziet het college om bezwaar te maken tegen een eventuele aanwijzing of indeplaatsstelling door het Rijk?

Antwoord van het college

De juridische mogelijkheden volgen uit de wet- en regelgeving en worden, indien aan de orde, zorgvuldig beoordeeld en afgewogen.

Vraag 18

Deelt het college de opvatting dat besluiten met een dergelijke impact primair lokaal democratisch gelegitimeerd dienen te zijn en niet via Haagse dwang aan gemeenten behoren te worden opgelegd?

Antwoord van het college

Het college onderkent het belang van lokale democratische legitimatie binnen de geldende staatsrechtelijke verhoudingen met het Rijk.

Vraag 19

Is het college bereid zich actief te verzetten tegen eventuele vormen van indeplaatsstelling waarbij buiten de gemeenteraad en inwoners van Enschede om opvanglocaties worden opgelegd?

Antwoord van het college

Het college handelt binnen de kaders van de wet en maakt daarin eigen bestuurlijke afwegingen, met oog voor lokale verantwoordelijkheid en samenwerking met andere overheden.

Vraag 20

Kan het college toezeggen volledige transparantie richting raad en inwoners te betrachten over alle toekomstige onderhandelingen en afspraken inzake aanvullende asielopvang binnen Enschede?

Antwoord van het college

Het college stelt een transparante informatievoorziening richting raad en inwoners voorop, binnen de kaders van de geldende wet- en regelgeving en met inachtneming van bestuurlijke zorgvuldigheid. Dit sluit aan bij de opgave van Open Enschede, waarin een open en toegankelijke overheid centraal staat.

Enschede, 10 juni 2026 Burgemeester en Wethouders van Enschede, de Secretaris, de loco-Burgemeester,

M.W. de Graaf

N. van den Berg