bomen en boomkroonvolume

Vraag 1

Waarop baseert het college de genoemde kosten van 230.000€ per keer?

Antwoord van het college

De genoemde kosten zijn gebaseerd op een raming van Terra Nostra en Greehill voor het uitwerken van een digitale tweeling van de Haarlemse gemeentebomen door middel van een LIDARscan. Deze aanpak maakt het mogelijk om nauwkeurige gegevens over boomkroonbedekking en andere boomkenmerken te verzamelen die breed inzetbaar zijn binnen gemeentelijk beleid. Denk daarbij aan gegevens over boomhoogte, stamdiameter, kroonafmetingen, scheefstand en gegevens over de boomveiligheid van alle gemeentebomen in de stad. Vanuit deze gegevens kunnen ook de ecosysteemdiensten van bomen worden berekend, zoals de CO2-opslag, water afvang en luchtzuivering.

Vraag 2

Hoe verklaart het college het verschil met het aanbod van Cobra Groeninzicht?

Antwoord van het college

Het verschil in de kosten tussen de uitwerking van een digitale tweeling en het product van Cobra Groeninzicht is te verklaren doordat de LIDAR-scan met de data die wordt verzameld, een veel completer en betrouwbaarder beeld geeft over de staat van een boom, de geleverde ecosysteemdiensten en eventuele groeicomplicaties en daarmee voor meerdere doelen in te zetten is. De methode van Cobra betreft een modelberekening van het kroonvolume aan de hand van de kroondiameter die wordt afgeleid uit luchtfoto’s en satellietbeelden.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BBOR/2025/504370 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

1/6

Vraag 3

Waarom heeft de wethouder de optie die een bedrijf als Cobra Groeninzicht aanbiedt niet aan de raad gemeld?

Antwoord van het college

De ‘Cobra-methode’ is niet gemeld, omdat het college inzet op de ontwikkeling van de breder toepasbare digitale tweeling. Het slim inwinnen en inzetten van data sluit aan op de diverse gemeentelijke opgaven, zoals klimaatadaptatie, biodiversiteit en assetbeheer. Daarbij is ook gekeken naar methoden die compatibel zijn met de gemeentelijke systemen én die bijdragen aan wettelijkeen beleidsmatige doelen. Data over gemeentebomen wordt voor diverse doeleinden verzameld en ingezet. Vanuit de wettelijke zorgplicht worden op regelmatige basis Boomveiligheidscontroles (BVC) uitgevoerd. In projecten wordt steeds vaker de tool i-Tree gebruikt om de waarde van de aanwezige gemeentebomen goed te kunnen berekenen. Voor het in kaart brengen van knelpunten voor hittestress wordt de mate van schaduw in kaart gebracht. In de Duurzaamheidsbegroting wordt steeds meer informatie over de koolstof afvang, koolstof opslag en de regenwater afvang verleend, enzovoort, enzovoort. Het nut van het verzamelen van data over boomkroonvolumes komt dus voort uit de geleverde ecosysteemdiensten die deze boomkronen leveren. Op basis van het kroonvolume kunnen ecosysteemdiensten zoals de koolstof opvang, koolstof opslag, regenwater afvang en schaduwwerking berekend worden. In het kader van de Duurzaamheidsbegroting is dit berekend met de tool i-Tree. Die op basis van de stamdiameter en de boomsoort een modelberekening maakt van het boomkroonvolume en hier de baten uit berekent.

Daarnaast kleven er nog een aantal punten van aandacht aan de methode die Cobra hanteert. Door het gebruik van satellietbeelden en luchtfoto’s zijn individuele bomen in bosplantsoenen en parken zoals de Haarlemmer Hout moeilijk te onderscheiden. Hierdoor kan er niet per individuele boom gemonitord worden op het kroonvolume en daarmee de geleverde baten. Dit maakt de interpretatie van deze data lastig.

Vraag 4

Erkent het college het belang om inzicht te hebben in het boomkroonvolume in de wijken en straten van Haarlem?

Antwoord van het college

Het college erkent dat het boomkroonvolume een belangrijke indicator is om inzicht te krijgen in de geleverde baten van het Haarlemse gemeentebomenbestand. Maar om inzicht te krijgen in de baten en de mogelijkheden om bij te sturen moet de data wel accuraat zijn en is het van belang dit inzicht te baseren op internationaal erkende standaarden en meeteenheden die aansluiten bij verplichtingen. Daarbij weten we uit onderzoek dat om het kroonvolume te laten toenemen er ingezet moet worden op: bomen gezond oud laten worden door bescherming van de bomen en het aanleggen van goede groeiplaats. Hier zet het college op in.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BBOR/2025/504370 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

2/6

Vraag 5

Is het college bereid om op basis van het in de inleiding genoemde kengetal bereid een kostenindicatie op te vragen bij diverse gespecialiseerde bureaus voor het opstarten van een boomkroonvolume monitoring?

Antwoord van het college

Het college is bereid om vrijblijvend een kostenindicatie op te vragen. Monitoring die zich richt op het boomkroonvolume alleen wordt door het college als minder beleidsrelevant beschouwd, aangezien dit buiten de kaders van de Europese regelgeving valt en de hiervoor ingewonnen data minder breed herbruikbaar is.

Vraag 6

Is het college bereid als de kosten daadwerkelijk beperkt blijken te zijn (< € 15.000 per jaar) alsnog spoedig de boomkroonmonitoring op te starten?

Antwoord van het college

Het college wil met de opname van informatie over Haarlemse assets meerdere doelen kunnen dienen. Afhankelijk van de mogelijkheid om ingewonnen data te kunnen benutten en de kosten die hierbij komen kijken, zal het college een afweging maken. Daarbij geldt dat monitoring moet aansluiten op gemeentelijke doelstellingen.

Vraag 7

Is het college bereid mochten de kosten eenmalig hoger liggen voor de opstart hier een post voor op te nemen in de Kadernota?

Antwoord van het college

Afhankelijk van de mogelijkheid om ingewonnen data te kunnen benutten en de kosten die hierbij komen kijken, zal het college een afweging maken en dit voorleggen bij het nieuw op te stellen Bomenbeleidsplan.

Vragen over toepassing 3-30-300 regel

Vraag 8

Erkent het college het belang om stadsbreed voldoende boomkroonvolume in de stad te hebben ten behoeve van een gezonde leefomgeving, CO2 opname, biodiversiteit en klimaatadaptie?

Antwoord van het college

Het belang van een robuust bladerdek voor een gezonde, klimaatadaptieve en biodiverse stad wordt erkend door het college. Het college werkt daarom op meerdere manieren aan het versterken van het boomkroonbedekking in Haarlem. Zoals het aanplanten van extra bomen, het verbeteren van de groeiomstandigheden van gemeentelijke bomen en het realiseren van meer groen voor inwoners. Bij iedere keuze wordt overwogen of het wenselijk is te kiezen voor een boom die sneller groeit, of voor een boom met een uiteindelijk grote kroon en zo boomkroonbedekking toe te voegen. Daarbij hanteren we wel zoveel mogelijk de voorschriften uit het Bomenbeleid, het Ecologisch Beleid, het HIOR en de Haarlemse bomenlijst.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BBOR/2025/504370 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

3/6

Vraag 9

Is het college het met de Partij voor de Dieren eens dat de huidige toepassing van 30% openbaar groen in plaats van 30% boomkroonvolume / bladerdak veel minder aan de doelen uit vraag 7 bijdraagt en ook veel minder meetbaar is? Voor bomen zijn immers vele tools beschikbaar om hun ecosysteemdiensten te waarderen.

Antwoord van het college

We nemen aan dat verwezen wordt naar vraag 8 en beantwoorden vraag 9 daarom als volgt:

Het klopt dat er veel tools beschikbaar zijn voor de berekening van ecosysteemdiensten. In gemeentelijke projecten wordt de tool i-Tree steeds vaker gebruikt.

Bij de vaststelling van het Groenbeleidsplan is voor de interpretatie van de ‘30’ uit de 3-30-300 vuistregel bewust afgeweken van de door Dr. Cecil Konijnendijk geformuleerde vuistregel. Een ontwikkeling in toename van boomkroonbedekking laat zich op een bestand van ruim 64.000 gemeentebomen immers veel minder snel zichtbaar maken. Dit gaat ook in veel kleinere stappen. Zo dragen net aangeplante (extra) bomen in de eerste jaren dragen nog weinig bij aan het volledige boomkroonvolume. Bij oudere bomen is de verwachting dat de jaarlijkse toename van het bladvolume gedrukt wordt door de bomen die, om welke reden dan ook, moeten worden vervangen.

Daardoor zou er, ondanks de aanplant van honderden extra bomen, nog niet direct een substantiële toename in boomkroonbedekking te zien zijn.

Daarom is in het Groenbeleidsplan uitgegaan van de mate van openbaar groen (in relatie tot verhard oppervlak) in de openbare ruimte. De gemeente heeft invloed op de verhouding van verhard en onverhard oppervlak in de openbare ruimte, monitort deze verhouding en hier wordt in de P&C cyclus op reguliere momenten over gerapporteerd. De ingezette vergroeningsopgave vanaf het moment van vaststelling van het Groenbeleidsplan is daarmee niet alleen zichtbaar in de stad, maar ook in de rapportage en verantwoording binnen de P&C cyclus.

Vraag 10

Is het college bereid om vanuit het Bomenbeleidsplan de 3-30-300 regel op de juiste wijze te gaan hanteren, namelijk dat de 30 refereert naar 30% boomkroonvolume in plaats van 30% openbaar groen?

Antwoord van het college

Het belang van boomkroonvolume zal zeker aandacht krijgen bij de actualisatie van het bomenbeleidsplan. De technologie op dit vlak verbetert continue. De verwachting is dan ook dat het op termijn makkelijker wordt om gemeentebomen te onderscheiden van particuliere bomen en om individuele bomen te identificeren in bosplantsoen en te ‘matchen’ aan boomnummers. Afhankelijk van hoe dit verloopt, wordt een aanpassing in de huidig gekozen interpretatie van de 3-30-300 vuistregel betrokken bij de actualisatie van het bomenbeleid.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BBOR/2025/504370 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

4/6

 Vragen over de Landelijke Bomennorm Momenteel kan de gemeente een herplantingsplicht voor te kappen bomen opleggen. Bij enkele projecten wordt gewerkt met I-tree om de ecosysteemdiensten in kaart te brengen en daar een compensatieplan voor op te stellen. Bij bijvoorbeeld het Masterplan Zijlweg-West wordt hierbij uitgegaan van een compensatietijd van 10 jaar om de waarde van de ecosysteemdiensten 100% te compenseren.

Vraag 11

Is het college het met de Partij voor de Dieren eens dat in tijden van biodiversiteitscrisis en een opwarmend klimaat dit een veel te lange periode is? Zeker nu de 1,5 graad opwarming de laatste twee jaar al is overschreden.

Antwoord van het college

Het klopt dat het tijd kost om ecosysteemdiensten te ontwikkelen. De meeste ecosysteemdiensten worden geleverd door gezonde, oude bomen met veel bladmassa. Net aangeplante (extra) bomen hebben vaak nog een kleinere kroon. In de eerste jaren dragen die dus weinig bij aan het volledige boomkroonvolume. Directe compensatie zou 10 tot 30 keer zoveel aanplant van bomen vragen. Dat is niet realistisch.

Vraag 12

En is het college het met de Partij voor de Dieren eens dat vergroening door middel van bomen in een wijk of project niet om aantallen stammen gaat maar om het boomkroonvolume en het type boom?

Antwoord van het college

De meeste ecosysteemdiensten worden geleverd door gezonde, oude bomen. Het college ziet het belang van de juiste boom op de juiste plek, met een goede groeiplaats om op die plek uit te kunnen groeien tot een gezonde, oude boom om zo de meeste ecosysteemdiensten aan de stad en haar inwoners te kunnen leveren.

Vraag 13

Is het college bereid om in ruimtelijke ontwikkeltrajecten en projecten in de openbare ruimte waarbij sprake is van kap van bomen dan wel vergroening door het planten van bomen voortaan niet alleen het aantal te kappen en/of te planten bomen te noemen maar ook op te nemen wat het verlies dan wel aanwinst is in boomkroonvolume alsmede ook de ecologische waarde?

Antwoord van het college

In projecten wordt i-Tree steeds vaker toegepast om de maatschappelijke waarde en ecosysteemdiensten van de geleverde baten die het boomkroonvolume met zich mee brengt te berekenen om aan te geven welk verlies er ontstaat als bomen verdwijnen. Daarbij wordt ook het inzicht aan kroonvolume meegewogen, zowel ten aanzien van het aanwezige, als het toekomstige kroonvolume. Dit helpt bij transparantie en bij het maken van inhoudelijk onderbouwde keuzes.

Goed gebruik van de tool is in ontwikkeling en de verwachting is dat dit gebruik steeds breder inzetbaar wordt.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BBOR/2025/504370 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

5/6

Vraag 14

Is het college het met de Partij voor de Dieren eens dat de Landelijke Bomennorm van toegevoegde waarde kan zijn voor de Haarlemse vergroenings- en klimaatadapatieopgave?

Antwoord van het college

Het belang van een groeiend bladerdek wordt erkend door het college. Het college werkt daarom op verschillende manieren aan het vergroten van het boomkroonvolume in Haarlem. Bij de actualisatie van het Bomenbeleidsplan zal worden bezien of de Landelijke Bomennorm, zoals uitgebracht door de private partij Norminstituut Bomen, van toegevoegde waarde zal zijn op hetgeen reeds in gang is gezet.

Vraag 15

Is het college bereid om in gesprek te gaan met het Norminstituut Bomen om meer kennis en gebruikerservaring op te doen over de Landelijke Bomennorm?

Antwoord van het college

Het college is altijd bereid om vrijblijvend in gesprek te gaan met het Norminstituut Bomen.

Vraag 16

Is het college bereid de Landelijke Bomennorm op te nemen in het aankomende Bomenbeleidsplan?

Antwoord van het college

Het belang van boomkroonvolume zal zeker aandacht krijgen bij de actualisatie van het bomenbeleidsplan, of dat in de vorm is van het opnemen van de Landelijke Bomennorm van Norminstituut Bomen of op een andere wijze is nog niet duidelijk. Het College laat zich bij beleidsvorming niet leiden door proposities van private partijen. Wel kan gesteld worden dat afname van een gebruikerslicentie bij het Norminstituut Bomen niet aansluit bij de manier waarop Haarlem met haar partners werkt en bovendien een hoge kostenpost met zich meebrengt.