Demonstratierecht
Een raadslid stelde op 12 december 2024 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Haarlem (11 vragen).
In het kort
11 vragen en wat het college antwoordt
- Heeft de burgemeester voldoende kennis van het demonstratierecht, waaronder niet alleen nationale, maar ook internationale wet- en regelgeving (Internationaal Verdrag… → 3
- Is het de burgemeester het met ons eens dat demonstraties altijd getoetst worden aan de mensenrechten? → Hoe wordt hier uitvoering aan gegeven?
- Is het een collegebesluit geweest om de lasten onder dwangsom op te leggen? → Of is het college op een andere manier betrokken bij deze besluitvorming?
- Hoe gaat het college ervoor zorgen dat er niet opnieuw onterechte beperkingen meer worden opgelegd aan organisatoren en demonstranten? → 1…
- Is de burgemeester bekend met het rapport ‘demonstratierecht onder druk’ van Amnesty International uit 2022? → 3
- Is de burgemeester bereid om de aanbevelingen uit dit rapport (voor zover van toepassing) op te volgen? → Zo nee, waarom niet?
- In hoeverre zijn de wensen van demonstranten leidend? → Worden deze actief gefaciliteerd?
- Is het college het ermee eens dat het voorafgaand af willen dekken van alle risico’s in gaat tegen het uitgangspunt van een vreedzaam protest? → Amnesty International schijft in zijn rapport: ‘De-escalerende politie-inzet kan tot uitdrukking worden gebracht door de ME zolang mogelijk op de achtergrond en uit het zicht te houden.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Artikel 23 vragen Partij voor de Dieren en GroenLinks inzake Demonstratierecht De rechtbank is van oordeel dat de burgemeester niet bevoegd was om de lasten onder dwangsom op te leggen1. De burgmeester geeft aan in hoger beroep te gaan tegen de demonstranten2.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Heeft de burgemeester voldoende kennis van het demonstratierecht, waaronder niet alleen nationale, maar ook internationale wet- en regelgeving (Internationaal Verdrag inzake Burger- en Politieke Rechten van de Verenigde Naties en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens)?
Antwoord van het college
3
Vraag 2
Is het de burgemeester het met ons eens dat demonstraties altijd getoetst worden aan de mensenrechten?
Antwoord van het college
Hoe wordt hier uitvoering aan gegeven?
Vraag 3
Is het een collegebesluit geweest om de lasten onder dwangsom op te leggen?
Antwoord van het college
Of is het college op een andere manier betrokken bij deze besluitvorming?
Vraag 4
Hoe gaat het college ervoor zorgen dat er niet opnieuw onterechte beperkingen meer worden opgelegd aan organisatoren en demonstranten?
Antwoord van het college
1
https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Rechtbanken/Rechtbank-NoordHolland/Nieuws/Paginas/Geen-last-onder-dwangsom-voor-demonstranten-Extinction-Rebellion-inHaarlem.aspx 2 https://haarlem105.nl/burgemeester-wienen-in-hoger-beroep-tegen-klimaatactivisten-hij-baalt-van-ons/ 3 Verschillende internationale mensenrechteninstrumenten leggen het recht op vreedzame vergadering vast.
Het Internationaal Verdrag inzake Burger- en Politieke Rechten van de Verenigde Naties (hierna IVBPR) in artikel 21, de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens in artikel 20 en het Handvest voor de grondrechten van de Europese Unie in artikel 12.10 Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (hierna EVRM), beschermt het demonstratierecht in artikel 11. https://www.amnesty.nl/content/uploads/2022/11/AMN_22_33_demonstratierecht-onder-druk.pdf
Op 2 februari 2023 heeft Partij voor de Dieren in commissie bestuur benadrukt dat het demonstratierecht in het veiligheidsbeleid gewaarborgd moet worden.4 Met als reden om te voorkomen dat er naar middelen wordt gegrepen die vooraf dingen verbieden.
Vraag 5
Is de burgemeester bekend met het rapport ‘demonstratierecht onder druk’ van Amnesty International uit 2022?
Antwoord van het college
3
Vraag 6
Is de burgemeester bereid om de aanbevelingen uit dit rapport (voor zover van toepassing) op te volgen?
Antwoord van het college
Zo nee, waarom niet?
Vraag 7
In hoeverre zijn de wensen van demonstranten leidend?
Antwoord van het college
Worden deze actief gefaciliteerd?
Vraag 8
Is het college het ermee eens dat het voorafgaand af willen dekken van alle risico’s in gaat tegen het uitgangspunt van een vreedzaam protest?
Antwoord van het college
Amnesty International schijft in zijn rapport: ‘De-escalerende politie-inzet kan tot uitdrukking worden gebracht door de ME zolang mogelijk op de achtergrond en uit het zicht te houden.
Hetzelfde geldt voor de aanwezigheid van de bereden politie (paarden) en politiehonden bij demonstraties; dit kan een intimiderend effect hebben en het verkeerde signaal afgeven naar vreedzame demonstranten en de omstanders dat er gevaar uitgaat van de demonstratie.’
Vraag 9
Is het college bereid om hierover in gesprek te gaan met de politie en onderzoek te bevorderen naar inzet van alternatieve vormen van oproerbeheersing zonder gebruik van dieren?
Antwoord van het college
Volgens het rapport ‘Demonstreren, een schurend grondrecht’5 van de Nationale Ombudsman is het de kern van het demonstratierecht dat een overheid zich tot het uiterste moet inspannen om een demonstratie mogelijk te maken, ook als dit een zeker risico of enige hinder met zich meebrengt.
Vraag 10
Heeft de burgemeester in het geval van de demonstranten van Extinction Rebellion deze inspanning geleverd?
Antwoord van het college
Waaruit bestond die inspanning?
Vraag 11
Is de burgemeester bereid om zijn handelen met betrekking tot het opleggen van de last onder dwangsom door een onafhankelijke partij met kennis van demonstratierecht te laten evalueren, om lessen te kunnen trekken en in de toekomst op een correcte manier om te gaan met demonstraties?
Antwoord van het college
4
https://gemeentebestuur-haarlem.notubiz.nl/document/12533183/1/02-02_Transcript_Commissie_Bestuur
5 https://www.nationaleombudsman.nl/system/files/bijlage/2018%20015%20RAP%20Demonstraties.pdf
Bij voorbaat dank voor de beantwoording.
Jacqueline van den Broek, Partij voor de Dieren Jasper Drost, GroenLinks Haarlem
Bron: raadsinformatie van de gemeente Haarlem (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.