femicide en veiligheid van vrouwen

Vraag 1

Hoe staat het met de afhandeling van mijn motie van 23 februari 2023 “femicide niet langer afdoen als incident in de relationele sfeer”? Graag een laatste stand van zaken. Zie link: +8_02+motie+Femicide+niet+langer+afdoen+als+incident+in+de+relationele+sfeer+D66+OPH +VVD+AP+HvH+GL+JouwHaarlem+PvdD+PvdA+Trots+Haarlem-1 (notubiz.nl)

Antwoord van het college

Begin november jl. bent u geïnformeerd over de afhandeling van de motie “Femicide niet langer afdoen als incident in de rationele sfeer’. De belangrijkste punten hieruit waren:     

De belangrijke taak van het tegengaan van femicide is belegd bij Veilig thuis, Politie en OM;

In Haarlem zijn agenten speciaal opgeleid om afhankelijkheidsrelaties te herkennen en om op een goede manier aangiftes op te nemen van slachtoffers;

Alle politieagenten hebben basiskennis en een aantal zijn extra opgeleid in dit vakgebied;

Er zijn speciale werkprocessen en protocollen die nauwlettend in de gaten worden gehouden;

Alle partners geven aan dat in Haarlem een goede ketensamenwerking is en dat de betrokken professionals kennis en ervaring in huis hebben om signalen van femicide op te merken en tot een adequate aanpak te komen.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BC/2023/1870663 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

1/4

Vraag 2

Wanneer komt het college met een raadsinformatiebrief met daarin een concrete uitwerking van de motie, een stappenplan en een eventuele planning ter bespreking naar de raad/commissie bestuur?

Antwoord van het college

Er komt geen raadsinformatiebrief. Zoals bij antwoord 1 is aangegeven bent u begin november jl. geïnformeerd over de afhandeling van de motie. Aanvullend kunnen wij u wel mededelen dat afgelopen zomer extra afspraken zijn gemaakt tussen Veilig Thuis, Buurts en de Blijf Groep, inzake de samenwerking om huiselijk geweld en kindermishandeling te structureren en te verstevigen.

Daarnaast heeft de burgemeester korte lijnen met de Hulp Officier van Justitie wanneer het gaat om het opleggen van een huisverbod en hij zal zich blijvend laten adviseren over dit onderwerp.

Vraag 3

In de jaarstukken van 2022 zagen we een flinke toename van meldingen van huiselijk geweld/kindermishandeling en meldingen van geweld door partners of ex-partners in Haarlem. Het is niet duidelijk of dat ook geldt voor misdrijven als bedreiging en stalking. Het is ook niet helder of die toename van in ieder geval huiselijk geweld/kindermishandeling en geweld door (ex-)partners daadwerkelijk leidt tot meer aangiften bij de politie. Kan het college aangeven of de aangiften van huiselijk geweld, mishandeling, bedreiging en stalking zijn toegenomen in 2022? En wat zijn de cijfers tot nu toe in 2023?

Antwoord van het college

Ten opzichte van 2021 zien we dat het aantal aangiften in 2022 is gestegen waar het gaat om huiselijk geweld, stalking, bedreiging en mishandeling. Het is niet helemaal duidelijk waarom er sprake is van een stijging. Hier kan sprake van zijn omdat de politie zich meer richt op dit onderwerp waardoor de aangiftebereidheid stijgt.

Het aantal aangiften* tot nu toe (oktober 2023) in Haarlem waarbij het gaat om stalking, bedreiging of mishandeling staat op 263. Hieronder staat het aantal aangiften per onderdeel weergegeven voor de jaren 2021 (gehele jaar), 2022 (gehele jaar) en 2023 (tot oktober).

2021

2022

(gehele jaar)

(gehele jaar)

Stalking

15

23

6

Bedreiging

128

162

69

Mishandeling

219

309

118

Huiselijk geweld

92

96

70

Totaal

454

590

263

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Tot oktober 2023

Kenmerk: BC/2023/1870663 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

2/4

 * Hierbij gaat het om alle vormen waarbij sprake is van stalking, bedreiging of mishandeling, niet alleen door (ex)partners.

Ook bijvoorbeeld uitgaansgeweld, bedreiging in een zakelijke context en andere incidenten buiten de context van de relatie zitten in deze cijfers.

We weten dat het verbreken van een relatie een gevaarlijk moment kan zijn in het leven van een vrouw. Mishandeling, bedreiging, stalking zijn belangrijke indicatoren voor mogelijke femicide en het is belangrijk dat meldingen en aangiften direct serieus worden opgepakt door instanties als de gemeente zelf evenals de justitiële keten én de zorgketen, zoals het ook het volgende voorbeeld zal aantonen.

Praktijkvoorbeeld van Sandra: “Hij begon me te stalken. (...) Toen ik naar de politie ging, konden ze weinig voor me betekenen. Ik heb telkens aangifte gedaan. Van mishandeling, bedreiging, belaging. Wel zo'n tien tot twaalf keer. Dan zat hij kort vast, kwam weer vrij en ging alles gewoon door, ondanks een contactverbod. (…) In de loop der tijd werd de overlast steeds heftiger en dreigender. (...) Uiteindelijk is het misgegaan. En dat heb ik niet zien aankomen. De stalking duurde al ongeveer een jaar en toen heeft hij geprobeerd me te vermoorden, en dat is hem bijna gelukt. (...) Hij hield me al bijna een maand dagelijks in de gaten. Ik heb dat niet gemerkt. Op één van die momenten, toen ik alleen op straat was, heeft hij me aangevallen en ernstig verwond. Ik heb voor mijn leven gevochten, maar het hielp niet. Ik merkte dat hij sterker was, dat ik niet meer kon ontkomen. Ik hield me dood en daarna raakte ik buiten bewustzijn. Achteraf is dat mijn redding geweest. Hij dacht dat ik dood was en is toen vertrokken (Voerman en Brandt, 2016)."

Vraag 4

Sinds maart 2019 kunnen politieagenten gebruikmaken van zogenaamde SASH (Screening Assessment for Stalking and Harassment)-formulieren: een vragenlijst die moet vaststellen hoe risicovol een stalkingszaak is. Investeert de stalker veel tijd of geld? Wordt de stalking de laatste weken/maanden erger? Is de stalker een (ex-)partner? De methode werd ingevoerd nadat verschillende zaken eindigden in femicide, waarvan de politie de ernst niet goed had ingeschat. Het is niet bekend wat het effect is van deze formulieren. Het ene basisteam vult ze wel trouw in, het andere is er minder mee bekend. Kan het college aangeven hoe het hiermee staat in Haarlem?

Antwoord van het college

De politie Haarlem maakt gebruik van SASH formulieren, er wordt gestuurd om een 100% score te hebben. Dit houdt in dat er veel gebruik wordt gemaakt van het instrument en dat actief wordt gemonitord of het instrument wordt ingezet. SASH is een risico taxatie instrument en wordt ook als zodanig ingezet.

Vraag 5

In sommige gevallen van bedreiging en/of stalking moeten sommige vrouwen zélf opdraaien voor technische hulpmiddelen die hen kunnen beschermen, zoals alarmknoppen. Het komt in de praktijk ook voor dat sommigen dat niet kunnen betalen. Kan het college aangeven of dit ook voorkomt in Haarlem?

Antwoord van het college

Zo ja, hoe vaak? En is het college het dan met me eens dat het onwenselijk is dat een vrouw door geldgebrek mogelijk gevaar loopt.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BC/2023/1870663 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

3/4

 In Haarlem komt het niet voor dat (mogelijke) slachtoffers van partnergeweld zelf opdraaien voor het bekostigen van technische hulpmiddelen die hen kunnen beschermen. Wanneer je ernstig wordt gestalkt of bedreigd kun je in aanmerking komen voor een draagbaar alarmsysteem, via Blijf Groep.

Blijf Groep heeft een ambulant aanbod, waar ook Aware (Abused Womens’ Active Response Emergency) onder valt. Bij de inzet van Aware werken medewerkers van Blijf Groep samen met de politie.