gebruik en heroverweging gebruik social media

Vraag 1

Is het college het met Actiepartij eens dat de grote rol van (eigenaren van) big tech internetbedrijven in het publieke debat stemt tot zorgen, zeker nu onder het mom van freedom of speech fact checking dikwijls terzijde wordt geschoven?

Antwoord van het college

Ja.

Vraag 2

Is het college het met Actiepartij eens dat deze ontwikkelingen de vraag rechtvaardigt, zo niet onontkoombaar maakt, of gemeente Haarlem (kritiekloos) gebruik moet blijven maken van de diensten van deze social media giants?

Antwoord van het college

Ja, we volgen de ontwikkelingen en vinden het belangrijk om de afweging te blijven maken.

Vraag 3

Hoe verloopt het besluitvormingsproces en welke (her)overwegingen maakt het college bij inzet (of beëindiging) van welke media in het algemeen en van welke sociale media in het bijzonder in de communicatiemix van gemeente Haarlem?

Antwoord van het college

Het effectief bereiken van onze inwoners, door te zijn waar zij zijn, is het belangrijkste kader voor het inzetten van social media kanalen. Dit sluit aan bij de visie op de informatiesamenleving die eerder door de gemeenteraad is vastgesteld. We volgen actief de verschuivingen die op de verschillende

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BC/2025/0275132 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

1/7

 platforms gaande zijn en zoeken een geschikt moment om over te stappen. Het bereik en het gebruiksgemak van alternatieve platforms weegt daarin mee.

Vraag 4

Hoe worden de communicatiebudgetten (langjarig vooraf?) van gemeente Haarlem verdeeld over de verschillende media, waaronder social media?

Antwoord van het college

Per onderwerp of campagne wordt bepaald welke kanalen worden ingezet, waarvan sociale media een onderdeel kunnen zijn. Budget voor communicatie is afkomstig uit projecten en programma’s. Er zijn geen langjarige afspraken hierover.

Vraag 5

Hoeveel geld wordt er door gemeente Haarlem besteed aan gebruik van sociale media, hetzij door kosten van user accounts dan wel voor advertenties of anderszins? Kan hier een overzicht voor de belangrijkste (meest gebruikte, meest betaalde) sociale mediaplatforms worden gegeven over de afgelopen paar jaar?

Antwoord van het college

Bijna alle accounts van de organisatie op social media zijn gratis. De organisatie heeft alleen een betaald account op Vimeo (€ 90 per jaar) en een betaald account op LinkedIn voor werving en selectie (deze abonnementskosten zijn verrekend in later genoemde advertentiekosten). In 2023 is er ongeveer € 3.000 en in 2024 is er ongeveer € 10.900 uitgegeven aan advertenties op Meta (Facebook & Instagram). Met betaalde advertenties kunnen we inwoners bereiken die op andere manieren moeilijk te bereiken zijn. Er is geen geld uitgegeven aan adverteren op X. Voor werving en selectie zijn er in 2023 en 2024 respectievelijk € 31.763 en € 41.583 uitgegeven aan advertenties op LinkedIn.

Daarnaast zijn er voor het werven van handhavers in 2023 en 2024 ook advertenties geplaatst op Meta (Facebook & Instagram). Het gaat om ongeveer € 1.000 in 2023 en € 500 in 2024.

Vraag 6

Klopt het dat het Youtube account van gemeente Haarlem al een aantal jaren niet wordt gebruikt? Wat is daar de reden van?

Antwoord van het college

Dat klopt. YouTube is tot 2022 gebruikt om video’s te vertonen (embedden) op de website of op het intranet. Bij de lancering van de huidige website in 2022 is hiervoor overgestapt naar Vimeo, omdat er bij YouTube automatisch advertenties na een video worden getoond en bij (een betaald account op) Vimeo niet.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BC/2025/0275132 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

2/7

Vraag 7

Klopt het dat gemeente Haarlem geen gebruik maakt van TikTok? Wat is daar de belangrijkste reden voor (geweest)?

Antwoord van het college

Dat klopt. Vanuit de AIVD kwam begin 2023 het advies om geen apps te installeren/ gebruiken van bedrijven uit landen met een offensief cyberprogramma tegen Nederland en/of Nederlandse belangen. Het bedrijf achter TikTok stond ook op deze lijst. De gemeente Haarlem had op dat moment nog geen TikTok-account en is om bovenstaande reden er ook geen gestart.

Vraag 8

Deelt het college de zorg van Actiepartij dat gebruik van Whatsapp weliswaar end-to-end versleuteld is, maar dat de technologie (anders dan bijvoorbeeld van Signal) niet (geheel) open source is?

Antwoord van het college

De zorg van het college zit in het in kaart brengen van gebruikersprofielen door Whatsapp, die, gecombineerd met andere gegevens, kunnen worden gebruikt voor commerciële doeleinden.

Vraag 9

Zijn er ambtelijke instructies ter voorkoming van het gebruik van teveel verschillende communicatieplatforms naast elkaar? (bijvoorbeeld FB Messenger, Whatsapp, Teams, Signal)

Antwoord van het college

Nee.

Vraag 10

De laatste jaren zijn, mede uit onvrede over de werking van bestaande grote sociale mediaplatforms zoals X, nieuwe platforms ontstaan. Denk aan Mastodon en Bluesky. Gemeente Haarlem lijkt niet actief op deze nieuwe platforms. Waarom niet?

Antwoord van het college

Dat klopt. Vóór we een alternatief inzetten, is het belangrijk om goed uit te zoeken wat de voor- en nadelen van een platform zijn. Het platform moet iets toevoegen aan de kanalen die we nu gebruiken. Het aantal gebruikers van Bluesky en Mastadon neemt toe, maar gaat het nog steeds om een relatief kleine groep mensen. Op Bluesky heeft de organisatie voor gemeente Haarlem wel een account aangemaakt, om te voorkomen dat onze naam door een ander wordt geclaimd. Daarnaast is een nadeel van Mastodon en BlueSky dat beide platforms niet gekoppeld kunnen worden aan het programma dat gemeente Haarlem gebruikt voor webcare. Dat maakt het onderhouden van deze accounts arbeidsintensiever ten opzichte van bestaande accounts.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BC/2025/0275132 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

3/7

11. Per medium vernemen wij graag waarom er door gemeente Haarlem wel (bijv specifieke doelgroep, historisch zo gegroeid, anderszins), niet (bijv. onbekend, te omstreden, anderszins) of niet meer (bijv. onvoldoende bereik, platform uit de mode, anderszins) gebruik van wordt gemaakt. Graag ook het aantal volgers vermelden en het (gemiddeld, ca.) aantal berichten dat gemeente Haarlem per week deelt.

Antwoord:

Platform Twitter / X Facebook

Account / gebruik Gemeente Haarlem Ja Ja

Instagram

Ja

FB Messenger

Ja

Whatsapp * Tiktok LinkedIn

n.v.t.

Nee Ja

Youtube Mastodon Bluesky

Ja, slapend account Nee Wel account, nog niet ingezet Nee Ja

Telegram Overig, nl.

Vimeo

Reden wel / geen gebruik Crisiscommunicatie Bereiken inwoners Haarlem Bereiken inwoners Haarlem Als inwoners ons via een Facebook privébericht een vraag stellen, loopt dit automatisch via Messenger n.v.t.

Op advies AIVD Bereiken inwoners, ondernemers en potentiële nieuwe werknemers Overgestapt op Vimeo Nog in onderzoeksfase Nog in onderzoeksfase

Aantal volgers

n.v.t.

Aantal berichten per week Gemiddeld 0 Gemiddeld 4-5 berichten Gemiddeld 5 berichten n.v.t.

n.v.t. n.v.t 26.245

n.v.t. n.v.t Gemiddeld 2

465 n.v.t. 26

n.v.t. n.v.t. n.v.t

Noodzaak ontbreekt Video’s op de website tonen zonder advertenties

n.v.t 8

n.v.t Minder dan 1

9.658 23.469 16.098

* De organisatie heeft geen Whatsapp-account. Medewerkers maken wel gebruik van Whatsapp.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BC/2025/0275132 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

4/7

12. Behalve onder de vlag van gemeente Haarlem zelf, zijn er op verschillende social media diverse sub accounts, bijvoorbeeld specifiek voor de gemeenteraad, de burgemeester of de afdeling handhaving. Graag ontvangen wij, per medium een overzicht van de bestaande sub accounts en waar mogelijk een toelichting op het (zelfstandig) bestaan hiervan. (Waarom heeft bijvoorbeeld de raad wel een facebook account, de burgemeester niet (maar die dan wel weer een X account?), waarom heeft afdeling handhaving een eigen X-account, maar geen facebook account, etc.)? (*) Antwoord:

De collegeleden kiezen en beheren hun eigen persoonlijke en professionele sociale media accounts en maken daarin een eigen afweging. Het X-account van de burgemeester is in 2011 door de vorige gemeente waar hij werkzaam was aangemaakt om misbruik van zijn naam te voorkomen. Dit account is nooit actief geweest. Naast de corporate accounts heeft de organisatie enkele actieve subaccounts:

•

•

•

•

Handhaving Haarlem (@handhaving023) is actief op Instagram en X. Doel van de inzet van Instagram is om een kijkje achter de schermen te geven en om het imago van handhaving te versterken door professionaliteit en transparantie te tonen. Het kanaal dient ook als direct en laagdrempelig communicatiekanaal waar inwoners vragen kunnen stellen. Het kanaal op X is vooral bedoeld voor klantcontact.

Natuur & Milieu Educatie (@natuurtalent_haarlem) is actief op Instagram. Dit account richt zich specifiek op ouders en verzorgers van kinderen in Haarlem en biedt informatie over aankomende activiteiten. Omdat het aantal activiteiten groot is, passen deze berichten niet op de corporate kanalen. Instagram is populair binnen de leeftijdscategorie waar veel ouders van (jongere) kinderen in zitten.

De afdeling Erfgoed heeft een Instagram-account (@gemeentehaarlem.erfgoed), waarop belangrijke ontwikkelingen en nieuws over cultureel erfgoed in Haarlem worden gedeeld. Ze hebben ook een account op X. Veel van deze onderwerpen spreken een specifieke doelgroep aan en worden daarom niet altijd via de algemene gemeentelijke kanalen gedeeld. De afdeling Erfgoed heeft ook een Instagram-, Facebook- en (slapend) X-account van het Archeologisch Museum Haarlem.

Vier stadsdelen hebben een eigen account op Facebook: Noord, Zuid-West, Oost en Schalkwijk. Het Centrum heeft geen apart eigen account, omdat onderwerpen uit het centrum vaker de hele stad aangaan en passen op de corporate kanalen van de gemeente Haarlem. Er is in het verleden gekozen voor Facebook omdat dit op het moment dat we met de stadsdeel-pagina’s begonnen het meest populaire platform was om inwoners te bereiken.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BC/2025/0275132 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

5/7

13. Waarom worden bezoekers, eenmaal op de website van gemeente Haarlem aangekomen, voor contact verwezen naar (oa.) deze social media?

Antwoord:

Op deze manier worden de kanalen van de gemeente aan elkaar gekoppeld en is het duidelijk op welke kanalen de Gemeente Haarlem vindbaar is.

14. Maakt gemeente Haarlem naar oordeel van het college zich niet onnodig afhankelijk van sociale media bedrijven om, als een bezoeker eenmaal op de contactpagina van gemeente Haarlem is aangekomen, het klantcontact dan toch via linkjes naar X, Facebook, LinkedIn of Instagram te geleiden?

Antwoord:

Nee. Het algemene telefoonnummer en het contactformulier staan centraal op de website. Alleen in de zogenoemde footer van de website wordt de koppeling gemaakt naar de organisatie-accounts op social media.

15. Zou klantcontact via de website van gemeente Haarlem niet los van linkjes naar social media via een eigen contactformulier kunnen verlopen (naast de mogelijkheid van telefoon)?

Antwoord:

Op de pagina Contact en openingstijden | Gemeente Haarlem staan het algemene telefoonnummer en het eigen contactformulier centraal. Zie ook het antwoord op vraag 14.

16. Is het college het met Actiepartij eens dat zolang gemeente Haarlem gebruik maakt van X (voormalig Twitter) en bezoekers van de website voor klantcontact worden doorverwezen naar het gemeentelijke X-account, impliciet legitimatie wordt gegeven voor de door Xeigenaar Elon Musk gepleegde inmenging in democratische processen (verkiezingen Duitsland) en kwesties rondom nationale veiligheid (Oekraïne) wereldwijd?

Antwoord:

Op dit moment wordt het X-account alleen gebruikt voor crisiscommunicatie en het beantwoorden van vragen die mensen ons hier stellen. Het effectief bereiken van inwoners staat centraal. Omdat het aantal gebruikers afneemt en er beperkingen zijn op het aantal berichten dat per dag kan worden bekeken neemt de relevantie van het kanaal voor de gemeente Haarlem af. In overleg met regionale partners kijken we naar een geschikt moment om over te stappen.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: BC/2025/0275132 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

6/7

17. Overweegt het college, in navolging van bijvoorbeeld gemeenten als Amsterdam, Tilburg of IJsselstein, het gebruik van X via de (sub)X-account(s) van gemeente Haarlem te beperken (geen interactie onder berichten, reacties uitzetten), of stop te zetten, hetzij door de accounts in de slaapstand te zetten, danwel de accounts helemaal te beëindigen?

Antwoord:

Het college is hierover in gesprek met andere 100.000+ gemeenten en de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) om te kijken of we hierin samen kunnen optrekken.