Hoogbegaafdheid

Vraag 1

Heeft de gemeente Haarlem structureel, inclusief en samenhangend beleid voor hoogbegaafde kinderen? Zo ja, welke doelen stelt het college met dit beleid?

Antwoord van het college

Het hoogbegaafdheidbeleid (HB) ligt bij de besturen van de scholen met de ondersteuning van de samenwerkingsverbanden Primair en Voortgezet Onderwijs. De samenwerkingsverbanden zijn regionaal opgezet om overkoepelende afspraken te maken over passend onderwijs voor elk kind, zowel op speciaal onderwijs, als regulier onderwijs. Elke school heeft een ondersteuningsplan waarin ook het HB is vastgelegd. Daarbij hebben ook de ouders/verzorgers verantwoordelijkheid.

Gemeenten hebben geen wettelijke verplichting of rol bij het ondersteunen van hoogbegaafdheid bij kinderen. Vanuit het CJG Kennemerland wordt er gezorgd voor aanbod voor ouders van kinderen met hoogbegaafdheid.

Vraag 2

Is het college van mening dat dit beleid toereikend is voor de aanpak van hoogbegaafdheid?

Antwoord van het college

Navraag bij de samenwerkingsverbanden in deze regio leert dat er een dekkend aanbod is voor de hoogbegaafdheidsleerlingen. Wel weten we dat er een onevenredig groot gebruik is in onze regio om leerlingen te testen op hoogbegaafdheid, ten opzichte van andere regio’s in Nederland.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: JOS/2025/403424 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

1/4

Vraag 3

Is het college op de hoogte van de afspraken die er binnen het Bestuurlijk Overleg worden gemaakt over hoogbegaafdheid?

Antwoord van het college

Uit uw vraag blijkt niet duidelijk op welk Bestuurlijk Overleg wordt gedoeld. Hoogbegaafdheid wordt regelmatig besproken in de formele en informele gesprekken met school(besturen) en samenwerkingsverbanden.

Vraag 4

Is het college van mening dat er in het Bestuurlijk Overleg voldoende aandacht is voor afspraken over hoogbegaafdheid?

Antwoord van het college

Er zijn geen afspraken tussen de gemeente en de schoolbesturen over hoogbegaafdheid, omdat de verantwoordelijkheid daarvan bij de schoolbesturen en het Samenwerkingsverbanden liggen.

Op de Day-a-week-school kunnen leerlingen met een sterk analytisch en creatief vermogen zelfvertrouwen en motivatie ontwikkelen. De stichting biedt een cognitief uitdagend onderwijsaanbod gericht op de ontwikkeling van vakoverstijgende vaardigheden. Day-a-Week school is alleen toegankelijk voor leerlingen van deelnemende scholen en is actief in Zuid-Kennemerland, maar niet alle Haarlemse schoolbesturen hebben zich bij dit initiatief aangesloten.

Vraag 5

Is het college van mening dat alle Haarlemse schoolbesturen zich bij dit initiatief zouden moeten aansluiten?

Antwoord van het college

De gemeente is niet sturend in de inhoudelijke keuzes van scholen en besturen. Elke school stemt af op de populatie van de school en bekijkt wat het best passend is. De scholen mogen het eigen aanbod zo in richten om aan te sluiten op de onderwijsbehoefte. Juist de ruimte die er is om zelf te kiezen welk aanbod te school biedt is waardevol. Het is belangrijk dat deze vrijheid blijft.

Vraag 6

Wat betekent dit voor leerlingen op scholen die zich niet hebben aangesloten? Kunnen zij op een andere plek terecht? Welke andere initiatieven onderneemt Haarlem om te zorgen dat kinderen met hoogbegaafdheid voldoende ondersteund worden door basisscholen? Is hier ook voltijds aanbod?

Antwoord van het college

De gemeente is niet verantwoordelijk voor het inhoudelijke aanbod op scholen van hoogbegaafdheid, dat zijn scholen en samenwerkingsverbanden. Scholen doen dit op verschillende manieren, passend bij de doelgroep van hun school en de behoefte van het kind.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: JOS/2025/403424 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

2/4

Vraag 7

Welke initiatieven onderneemt de gemeente Haarlem om te zorgen dat kinderen met hoogbegaafdheid voldoende ondersteund worden door middelbare scholen? Zo ja, is hier ook voltijds aanbod? Zo nee, is het college van mening dat er initiatieven vanuit de gemeente moeten komen op dit gebied?

Antwoord van het college

Deze verantwoordelijkheid is bij de besturen en scholen zelf belegd. Per school is er een aanbod voor hoogbegaafde leerlingen. Omdat de populatie van elke school anders is wordt het aanbod hierop afgestemd. Vanuit het samenwerkingsverband komt het initiatief dat alle HB coördinatoren elkaar een aantal keer per jaar ontmoeten om o.a. kennis uit te wisselen en bijscholing te volgen. Het CJG kan daarnaast ouders van hoogbegaafde leerlingen ondersteunen of doorverwijzen naar specialistische groepen op dit gebied.

Vraag 8

Hoe vult de gemeente Haarlem het recht op onderwijs in voor hoogbegaafde kinderen die zijn vastgelopen op school? Zijn er bijvoorbeeld mogelijkheden om met elkaar in contact te komen of om afstandsonderwijs te volgen? Zo nee, is het college van mening dat de gemeente hier een grotere rol in kan spelen?

Antwoord van het college

Met de leerlingen met HB die zijn vastgelopen op school wordt samen met de school en het samenwerkingsverband gekeken naar een passende oplossing. Op dit vlak is (net als alle leerlingen die vastlopen binnen het onderwijs) een goede samenwerking met het leerplein/leerplicht. Hiervoor is ook aandacht binnen het (regionale) beleidsplan voorkomen Voortijdig Schoolverlaten.

De verantwoordelijkheid van kinderen die vastlopen op school, ligt hierbij bij de school. Mocht er daarnaast andere problematiek spelen, dan kan er samen met het CJG gekeken worden of de leerling een vorm van jeugdzorg nodig heeft. Het doel is altijd om een passend aanbod te vinden.

Uit het onderzoek ‘(On)gezien. Onderzoek naar het signaleren van hoogbegaafde kinderen in het primair onderwijs’ blijkt dat we niet alle (hoog)begaafde kinderen goed zien. Hoogbegaafdheid wordt minder goed gezien bij meisjes, als je uit een kansarm gezin komt of als je ouders een bepaalde migratieachtergrond hebben. Er wordt ook over gesignaleerd: bepaalde groepen leerlingen worden sneller gesignaleerd terwijl het werkelijke IQ niet per se op meer- of hoogbegaafd niveau ligt.

Vooroordelen spelen dus een rol bij signalering rond hoofdbegaafdheid. 5

Vraag 9

Vraagt de gemeente Haarlem aan scholen, kinderdagverblijven en consultatiebureaus om een screeningssysteem toe te passen dat signalen van hoogbegaafdheid identificeert, zoals cognitieve voorsprong of creatieve uitingen bij jonge kinderen? Zo nee, is het college van mening dat de gemeente hier een grotere rol in kan spelen?

Antwoord van het college

De gemeente heeft geen rol bij het leerlingvolgsysteem of het screenen wat op (basis)scholen plaats kan vinden, dit is aan de scholen, besturen en eventueel het Samenwerkingsverband. Wel heeft de gemeente een wettelijke regietaak op het screenen van jonge kinderen op het gebruik van voor- en vroegschoolse educatie en maakt het afspraken met de scholen, JGZ en kinderopvangaanbieders aan welke voorwaarden deze screening en volgsystemen dienen te voldoen. Daarnaast hebben gemeenten een taak op het voorkomen en tegengaan van Voortijdig Schoolverlaten (VSV).

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: JOS/2025/403424 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

3/4

 Vooralsnog voorziet de gemeente in de screening geen grotere rol voor zichzelf in op het gebied van hoogbegaafdheid.

Vraag 10

Heeft de gemeente Haarlem een leerlijn of andere projecten waarop leraren meer kunnen leren over hoogbegaafdheid? Zo nee, is het college van mening dat de gemeente hier een grotere rol in kan spelen?

Antwoord van het college

Ook dit is de verantwoordelijkheid van de schoolbesturen en het samenwerkingsverband ondersteunt hierbij. Zij zorgen voor een groot aanbod voor o.a. scholing en kenniskringen.

Vraag 11

Worden medewerkers bij consultatiebureaus getraind in het herkennen van kenmerken van hoogbegaafdheid, zoals een snelle ontwikkeling of gevoeligheid, zodat zij ouders beter kunnen ondersteunen en doorverwijzen naar passende hulp?

Antwoord van het college

De consultatiebureau-taken zijn in deze regio belegd bij de JeugdGezondheidsZorg Kennemerland (JGZ), die de kinderen van 0 tot 4 jaar en diens ouders begeleiden. Zij hebben geen training of speciale aandacht voor hoogbegaafdheid.

Het CJG, waar kinderen en diens ouders vanaf 4 jaar door begeleid worden, heeft kennis van hoogbegaafdheid en omgang hiermee. Zij ondersteunen ouders en kunnen doorverwijzen naar passende hulp. Bij het CJG wordt er naar het gehele kind en de uitdagingen bij het opgroeien en opvoeden gekeken, dus eventueel ook hoogbegaafdheid. Het is niet aan het CJG om kinderen zelf te testen en door de momentopname kan het lastig zijn om hoogbegaafdheid te herkennen. Daarom komt het vermoeden vaak eerder tot uiting op school, of vanuit een vermoeden van de ouders zelf.

Vraag 12

Waar kunnen ouders, sportclubs, kinderopvangorganisaties of andere organisaties in Haarlem terecht als ze meer willen leren over hoogbegaafdheid? Is er overzichtelijk waar zij terecht kunnen en welke projecten er zijn voor kinderen?

Antwoord van het college

Kennis over hoogbegaafdheid ligt bij de samenwerkingsverbanden en het CJG. Hoogbegaafdheid en de uiting daarvan verschillen per kind, waardoor er, zoals de gemeente Haarlem en haar partners ook hebben vastgesteld, altijd naar het gehele kind en diens (ontwikkel)kansen moet worden gekeken.

Het CJG en de samenwerkingsverbanden (en diens websites) bieden voldoende aanknopingspunten voor verdere informatie. Er is geen lokaal overzicht, wel biedt de Pharos als landelijke vereniging van ouders van hoogbegaafde kinderen ondersteuning en aanknopingspunten.