03 Brief aan de raad met beantwoording vragen raad met betrekking tot overlast schittering zonnepark De Groene Energie Corridor
Een raadslid stelde op 11 maart 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Haarlemmermeer.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
gemeente Haarlemmermeer
De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer
Postbus 250 2130 AG Hoofddorp
Bezoekadres:
Taurusavenue 100 Hoofddorp Telefoon 0900 1852
Cluster Contactpersoon Telefoonnummer Uw brief Ons kenmerk Bijlage(n) Onderwerp
RED-Energietransitie Senta Modder 0900-1852 n.v.t. 11844596 Analyse NLR jan 2024 DGEC Vragen raad met betrekking tot overlast schittering zonnepark De Groene Energie Corridor
Verzenddatum
1 1 HUMT 2025
Geachte heer, mevrouw.
Op donderdag 13 februari zijn tijdens het vragenuur diverse vragen gesteld over de schitteringsproblematiek bij De Groene Energie Corridor (DGEC). In deze brief treft u de beantwoording van deze vragen aan en een nadere toelichting op de actualiteiten. Ook gaan we in op het vergunningsproces dat DGEC heeft doorlopen en de keuze voor het alternatieve zonnepaneel.
Er is eerder toegezegd dat er geen spiegeleffect zou optreden. Hoe komt het dat dit toch is gebeurd? Waarom is er gekozen voor een ander type paneel?
Antwoord: De veiligheid van het luchtverkeer is een belangrijke factor in de vergunningverlening voor het zonnecarré. Als gemeente hebben we hiervoor de bevoegde instanties betrokken. Het Nationaal Lucht-en Ruimtevaartcentrum (NLR) heeft voor DGEC getoetst aan de hand van de richtlijnen van de Federal Aviation Agency (FAA) van de Verenigde Staten (er zijn op dit gebied nog geen Europese richtlijnen). Dat er door piloten toch hinder wordt ervaren, nemen we uiterst serieus. Op donderdagmiddag 13 februari 2025 is er een ambtelijk overleg geweest met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (verder: omgevingsdienst), DGEC en Schiphol en de betrokken instanties in het ISMS (Integral Safety Mangement System)*. In de periode daarna zijn er meerdere gesprekken geweest tussen Schiphol, ISMS, DGEC, Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), omgevingsdienst en gemeente Haarlemmermeer. Verderop in deze brief gaan we in op de uitkomsten van deze gesprekken. *ln het ISMS werken onder andere Schiphol, Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) en verschillende luchtvaartmaatschappijen samen aan veiligheid op de luchthaven, onder toezicht van de ILT.
Onderzoek naar vliegveiligheid
We hebben de vliegveiligheidsaspecten van zonnepanelen uitvoerig laten onderzoeken. Voor het hele zonnecarré is dit gedaan door onderzoeksbureau To70. Daarnaast is er voor elk initiatief onderzoek gedaan door de initiatiefnemers. Dit is voor DGEC door het NLR
Ons kenmerk: 11844596
Pagina 2 van 6
uitgevoerd. Het NLR adviseerde in 2020 om zogenaamde Deeply Textured Glass (DTG)* zonnepanelen toe te passen. Dit type panelen is ook als voorschrift in de vergunning opgenomen. Tijdens de ontwikkelfase, voor de bouw, zijn ISMS, de ILT en Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) geïnformeerd over de plannen en bijbehorende onderzoeken. In 2023 is door DGEC gekozen voor een alternatief paneel. *DTG is een relatief dikke glassoort met 'groeven' die reflecties meer verstrooit. Deze glassoort zorgt voor meer verspreiding van het licht waardoor de reflectie minder intens is maar wel over een breder gebied verspreid wordt. Het voorkomt in veel gevallen hinderlijke reflectie.
Keuze voor alternatief paneel
DGEC heeft eind 2023 bij de omgevingsdienst aangegeven dat de door hen in 2020 geteste DTG panelen niet meer verkrijgbaar waren op de markt. Zij gaven aan dat de huidige generatie zonnepanelen is gemaakt van dunner glas en dat het oude type panelen met dikker glas niet meer gemaakt wordt. Hiervoor hebben ze verschillende leveranciers benaderd.
DGEC heeft (met het NLR) onderzocht welke alternatieven er verkrijgbaar zijn en heeft gekozen voor Lightly Textured Glass (LTG) panelen met Anti Reflection Coating (AR-coating). Dit is een dunnere glassoort uitgerust met een anti-reflectiecoating. Dit type paneel is destijds ook onderzocht in het onderzoek van To70. Uit dat onderzoek bleek ook dat er op deze locatie sprake zou zijn van glare richting de Polderbaan, in de ochtenden van oktober tot en met maart. Als mitigerende maatregelen is geadviseerd om de glare te reduceren door aanpassen van de oriëntatie en hellingshoek van de zonnepanelen. Dit rapport is aan alle initiatiefnemers in het zonnecarré meegegeven, als basis voor hun plannen en onderzoeken.
Beschikbaarheid in de markt
Omdat in de vergunning van andere zonneakkers in het zonnecarré ook DTG panelen als voorschrift zijn opgenomen, onderzoeken wij op dit moment welke type anti-reflectie zonnepanelen op de markt beschikbaar zijn. Er lijken nog zonnepanelen onder de noemer "deeply textured" op de markt verkrijgbaar, maar het is nog onduidelijk of de specificaties daarvan vergelijkbaar zijn met de in 2020 onderzochte DTG panelen die in de vergunning van DGEC zijn opgenomen. Over het algemeen zijn zonnepanelen namelijk inderdaad dunner geworden, waardoor het onduidelijk is of er nog wel echt van "deeply textured" gesproken kan worden. Daarnaast zijn er verschillende type "lightly textured" panelen en verschillende antireflectie coatings beschikbaar We onderzoeken dit nader en kunnen hier vooralsnog geen conclusies uit trekken.
Toetsing van de alternatieve panelen
DGEC heeft een aanvraag gedaan om de nieuwe panelen (LTG met AR-coating) toe te passen, waarbij een aangepast rapport van het NLR is aangeleverd (bijgevoegd). Het NLR heeft het alternatieve paneel getoetst aan de richtlijnen van de FAA. Deze gaan over zonneenergieprojecten op luchthavens. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat een luchthaven zelf in voldoende mate kan analyseren of er potentieel gevaar voor verblinding door schittering bestaat, en dan met name voor de verkeerstoren. Omdat in Nederland geen beleid of richtlijnen zijn voor zonneparken buiten het luchthaventerrein, heeft het NLR zich gebaseerd op de normen van het FAA. Deze zijn in 2021 aangepast. Door deze aanpassing vervalt het criterium uit 2013 om geen 'yellow glare' toe te staan op de eindnadering van landingsbanen.
Het FAA geeft aan dat op basis van voortschreidend inzicht en praktijkervaringen geen significante hinder meer wordt verwacht voor vliegers. De reflecties van zonnepanelen worden vergeleken met wateroppervlakken, gebouwen met glazen gevels en autoruiten van geparkeerde auto's. Dit wordt ook toegelicht in het NLR-rapport op pagina 10.
Ons kenmerk: 11844596
Pagina 3 van 6
Uit het rapport van NLR blijkt dat er wel kans op reflectie is, maar dat deze binnen de normen van het FAA blijven en conform die normen niet ontoelaatbaar \s: "Het zonnepark kan wel yellow glare veroorzaken op de eindnadering van de Polderbaan (baan 18R). Deze reflecties kunnen zich voordoen in het najaar en in de winter (vanaf medio september tot medio maart) en voornamelijk in de ochtend en voormiddag (tussen 09:15 en 13:30 lokale wintertijd).
Rekening houdend met het effect van bewolking en het baangebruik op Schiphol, wordt verwacht dat in 1,5% tot 3,0% van alle landingen op Schiphol in de dagperiode de vlieger zal worden blootgesteld aan deze reflecties. Dit wordt in het huidige FAA-beleid niet als ontoelaatbaar gezien. Naar verwachting zal de hinder voor de vlieger vergelijkbaar zijn met die van reflecties veroorzaakt door andere reflecterende oppervlakken (zoals wateroppervlakken, gebouwen met glazen gevels en autoruiten van geparkeerde auto's) waaraan een vlieger kan worden blootgesteld." De omgevingsdienst heeft beoordeeld dat de alternatieve panelen hetzelfde doel dienen, namelijk het verminderen van reflectie. En dat deze wijziging in het plan dus niet vergunningplichtig is. Het ging hierbij om een aanvraag voor het wijzigen van een voorschrift in de vergunning. Dit is niet vergunningsplichtig. Daarom heeft de omgevingsdienst per brief aan DGEC verklaard dat het om een omgevingsvergunningvrije activiteit gaat.
De omgevingsdienst heeft eind vorig jaar een inspectie uitgevoerd op locatie bij DGEC. Uit deze inspectie bleek dat op de locatie de alternatief aangevraagde panelen worden gebruikt.
Er is op donderdagmiddag 13 februari om 16.00 uur ambtelijk overleg geweest met Schiphol, De Groene Energie Corridor, de omgevingsdienst en de gemeente. In dit gesprek is de schitteringsproblematiek toegelicht. Wat zijn de uitkomsten van dit gesprek?
Antwoord:
Schiphol geeft aan dat er vanaf oktober 2024 een twintigtal meldingen over schittering zijn binnengekomen. Deze meldingen zijn door verschillende vliegtuigmaatschappijen gedaan.
Schiphol geeft aan dat dit misschien weinig lijkt, maar dat dit in het kader van vliegveiligheid vermoedelijk een middelgroot risico genoemd kan worden en kan zorgen voor "loss of contrei" door verblinding en "loss of seperation" (elkaar te dicht naderen) door uitwijkingsmanoeuvres.
Schiphol ziet dit als onacceptabel.
Schiphol is op dit moment bezig met dossiervorming en ze geeft aan dat ISMS een vervolgonderzoek gaat uitvoeren. Naar verwachting is dit onderzoek eind mei gereed. Schiphol heeft de zorgen besproken met de ILT en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Ook is de ILT gevraagd om een dossier aan te leggen.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Haarlemmermeer (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.