PFAS en Schiphol. d.d. 17-01-2023
de fractie van Groenlinks over polyen perfluoralkylstoffen stelde op 29 april 2024 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Haarlemmermeer.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
gemeente Haarlemmermeer
De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer
Postbus 250 2130 AG Hoofddorp
Bezoekadres:
Taurusavenue 100 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Faxnummer 023 563 95 50
Cluster Contactpersoon Telefoon Uw brief Ons kenmerk Bijlage(n) Onderwerp
Beheer en Onderhoud mevrouw S.A.A. Beerkens 09001852 6 december 2022 7090686 5 Beantwoording schriftelijke vragen van de fractie van Groenlinks over PFAS en Schiphol
Verzenddatum
1 7 JAN. 2(i23
Geachte heer, mevrouw, Op 7 december 2022 ontvingen wij schriftelijke vragen van de fractie van Groenlinks over polyen perfluoralkylstoffen (hierna: PFAS) en Schiphol. De vragen zijn gesteld naar aanleiding van het bericht 'Ook duizenden kubieke meters gifgrond rond Zwanenburgbaan' op Schipholwatch d.d. 30 november 2022.
Onderstaand treft u de beantwoording aan.
Vraag 1 Bent u bekend met dit bericht?
Antwoord:
Ja, wij zijn bekend met het bericht.
Vraag 2 Klopt het dat zoals gesteld gaat om tienduizenden kubieke meters zwaar vervuilde grond en dat de gifstoffen in het grondwater terecht zijn gekomen, tot zelfs ver buiten het eigen terrein van Schiphol?
Antwoord:
Nee, dit is niet het geval.
Vraag 3 Onderzoekers troffen concentraties aan van 130 mg PFOS per kilogram droge stof, terwijl de landelijke norm maximaal 3 mg toestaat en de gezondheidskundige grenswaarde van de Europese Voedselveiligheidsautoriteit EFSA zelfs nog lager is. Floe wordt deze grond nu gesaneerd of goed afgeschermd opgeslagen?
Ons kenmerk: 7090686
Pagina 2
Antwoord: 3 |ig/kg (microgram per kilogram, niet milligram per kilogram) is een waarde uit het landelijke Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie. Voor saneringen is de Wet bodembescherming van toepassing. De provincie Noord-Holland heeft in de 'Beleidsregel PFAS Noord-Holland' (20 november 2019,) aanvullend beleid voor het saneren van PFAS-houdende grond en grondwater vastgelegd. De beleidsregel is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).
Volgens de beleidsregel wordt de grond bij het genoemde gehalte van 130 pg/kg als ernstig verontreinigd beschouwd. In het bodemonderzoeksrapport is onderbouwd dat deze verontreiniging niet leidt tot onaanvaardbare risico's voor de volksgezondheid, voor het ecosysteem en voor verspreiding. Bij het huidige gebruik van de bodem is bodemsanering dan niet verplicht.
Vraag 4 Wie houdt hier toezicht op?
Antwoord:
Hergebruik van grond valt onder de bevoegdheid van de gemeente Haarlemmermeer. Voor het saneren van de bodem is de provincie Noord-Holland bevoegd gezag. Het toezicht voor beide aspecten wordt uitgevoerd door de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied.
Vraag 5 Wat bent u, als verantwoordelijk gezag aangaande de volksgezondheid, voornemens hieraan te doen?
Antwoord:
Zoals hiervoor is beschreven, valt sanering van bodemverontreiniging onder de Wet bodembescherming, waarvoor niet de gemeente maar de provincie Noord-Holland bevoegd gezag is. Sanering is verplicht als sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging dat leidt tot onaanvaardbare risico's voor de volksgezondheid, het ecosysteem en/of verspreiding.
Indien daar sprake van is, zal de provincie in een besluit op grond van de Wet bodembescherming vastleggen wanneer uiterlijk met de sanering moet worden gestart.
Vraag 6 Volgens Terrascan zou de verontreiniging met PFAS zich inmiddels steeds verder verspreiden en zou er inmiddels sprake zijn van 'minimaal 7.100 kubieke meter sterk verontreinigd grondwater’ rondom de kop van de Zwanenburgbaan, waarbij er geen deugdelijke afscherming is tegen nog verdere verspreiding. Hoe beoordeelt u deze bevinding? Hoe kunnen inwoners ervan uitgaan dat verdere verspreiding wordt tegengegaan - en het grondwater veilig blijft?
Antwoord:
Deze grondwaterverontreiniging is nog niet volledig in kaart gebracht. Schiphol moet daarom binnen een jaar nader bodemonderzoek uitvoeren om de omvang en mogelijke risico's in beeld te brengen. Als blijkt dat er sprake is van onaanvaardbare verspreiding van de verontreiniging, zullen daartegen maatregelen moeten worden genomen.
Vraag 7 Bedrijven die met PFAS werken moeten een vergunning hebben van de gemeente. Geldt dit ook voor Schiphol? Zo ja, kunnen we een afschrift van die vergunning ontvangen? Zo nee, waarom niet?
Ons kenmerk: 7090686
Pagina 3
Antwoord:
Bij diverse (bouw)projecten op Schiphol komt met PFAS verontreinigde grond vrij. Schiphol heeft een vergunning om op enkele locaties deze gronden tijdelijk op te slaan. Dit is noodzakelijk omdat er bij het vrijkomen van de verontreinigde grond geen directe afzetlocatie of verwerkingsmethode voorhanden is. Bijgevoegd zijn de vergunningen van de tijdelijke opslaglocaties die momenteel actief zijn. Daarnaast is er op 19 december 2022 ook een aanvraag ingediend om een tijdelijke opslaglocatie (TTOP3) opnieuw in gebruik te nemen voor een termijn van maximaal driejaar.
Vraag 8 In een rapport van Terrascan wordt een 'sterke verontreiniging met arseen' in het grondwater aangetoond, tien keer hoger dan de interventiewaarde. Ook blijkt dat deze verontreiniging 'doorloopt in openbaar gebied in de omliggende akkers, groenstroken en bij openbare wegen'.
Wat is hiervan het gevaar voor de volksgezondheid in Haarlemmermeer?
Antwoord:
Deze arseenverontreiniging is aangetoond binnen de grenzen van Schiphol, aan de zuidkant van de Zwanenburgbaan. De geciteerde tekst 'doorloopt in openbaar gebied in de omliggende akkers, groenstroken en bij openbare wegen' heeft geen betrekking op deze arseenverontreiniging, maar verwijst naar de geplande werkzaamheden aan de noordkant van de Zwanenburgbaan. Daar zijn ten hoogste lichte verontreinigingen in het grondwater aangetoond.
Vraag 9 Bent u bereid Schiphol te dwingen te zorgen voor deugdelijke afscheidingen, dan wel sanering, om verdere verspreiding van deze gifstoffen te voorkomen?Zo nee, waarom niet?
Antwoord:
Zoals eerder aangegeven valt de sanering onder de Wet bodembescherming, waarvoor de provincie Noord-Holland bevoegd gezag is.
Vraag 10 Terrascan meldde in 2018 ook al zware verontreiniging rondom de Polderbaan, onder meer met kwik, PAK, minerale olie, PFOS en PFOA, en in het grondwater: arseen, borium, benzeen en nafta leen. Ook hier ging Schiphol echter niet over tot sanering van de gronden, maar werd de vervuilde grond na de werkzaamheden weer rond de Polderbaan verspreid. Schipholwatch meldt hierover, in een bericht met de titel 'Voorheen de Milieubaan blijkt regelrechte aanslag op milieu', dat Schiphol ontheffing zou hebben voor gebruik van PAK-houdende materialen, terwijl de regeling waarop beroep gedaan wordt door de OD NZKG al in 2013 vervallen zou zijn, en dat het materiaal dan ook niet meer mocht worden gebruikt bij de renovatie van de Polderbaan.
Kunt u aangeven, met verwijzing naar de bijbehorende besluiten, waarom dit materiaal wél mocht worden gebruikt?
Antwoord:
Uit eerder bodemonderzoek blijkt dat de grond rondom de Polderbaan sterk verontreinigd is met Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) en koper. De overige genoemde stoffen zijn alleen in licht verhoogde gehalten in de bodem aangetoond. Ten behoeve van het laatste grote onderhoud aan de Polderbaan in 2021 is grond tijdelijk uitgeplaatst. Na de werkzaamheden is de grond weer op dezelfde plaats en diepte in de bodem teruggeplaatst.
Namens de provincie Noord-Holland heeft de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied dit
Ons kenmerk: 7090686
Pagina 4
getoetst en heeft geconcludeerd dat dit onder de gegeven omstandigheden is toegestaan. Van verspreiding van grond was geen sprake.
Vraag 11 In antwoorden op Kamervragen bleek deze week dat Schiphol gestart is met de bouw van een eigen PFAS-grondreinigingsinstallatie. Is al bekend waar die komt? Wie wordt verantwoordelijk voor de sanering daar? Hoe wordt de kwaliteit van de sanering geborgd? Hoe wordt de tijdelijke opslag rond de installatie opgezet? En waar komt de benodigde energie vandaan (ervan uitgaande dat zo'n installatie enorme partijen grond tot boven de 1.000 graden moet verhitten)?
Antwoord:
Het gaat vooralsnog alleen om een voornemen om een reinigingsinstallatie op te richten. Er is nog geen definitieve locatie bij ons bekend. De aanvraag moet nog worden ingediend.
Als de reinigingsinstallatie wordt gerealiseerd betreft het alleen reiniging van grond, geen sanering. Elders op Schiphol vinden in de toekomst in opdracht van Schiphol wellicht bodemsaneringen plaats. De verontreinigde grond van die saneringen kan dan worden afgevoerd naar de reinigingsinstallatie. Ook licht met PFAS verontreinigde grond waarvoor Schiphol geen toepassing voor hergebruik kan vinden zou hier kunnen worden gereinigd.
De reinigingsinstallatie zal naar verwachting werken via het 'wassen' van de verontreiniging uit de grond met water. Het waswater wordt opgevangen in een koolfilter. Alleen de geconcentreerde PFAS uit het koolfilter moet worden verhit om het onschadelijk te maken.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Haarlemmermeer (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.