15.16. Sv 2024-11 beantwoording vragen PvdA en VVD, glyfosaat en andere pesticiden

Vraag 1

Is dit een onderwerp van gesprek met onze agrariërs?

Antwoord van het college

a. Zo nee, waarom niet?

b. Zo ja, over welk soort telers gaat het dan?

In de inleiding en het krantenartikel staat verwoord dat de Omgevingswet gemeenten de juridische mogelijkheid biedt om sommige belastende teelten te verbieden en bufferzones in te stellen rond bijvoorbeeld woningen, scholen of beschermde natuurgebieden.

Vraag 2

Heeft/gaat de het college/gemeente gebruik maken van deze juridische mogelijkheden die de omgevingswet biedt?

Antwoord van het college

a. Zo nee, waarom niet?

b. Zo ja, hoe komt dat er dan uit te zien?

Namens de fracties van PvdA en VVD Siebren Buist en Ton Kruithof

Antwoord

1. Hoe kijkt het college aan tegen dit onderwerp?

Het college werkt vanuit de omgevingsvisie, waarin staat dat de gemeente het beheer van de openbare ruimte zo duurzaam mogelijk wil uitvoeren: met respect voor de natuur en zonder chemische bestrijdingsmiddelen. In de openbare ruimte worden door de gemeente geen chemische middelen gebruikt. Ook op onze eigendommen die wij verhuren aan derden zijn geen chemische middelen toegestaan.

Als het gaat om gronden van derden volgt het college de regelgeving van medeoverheden (het rijk, de provincie en het waterschap). Dit betekent dat het college op dit moment geen aanleiding ziet om de bedrijfsvoering van individuele ondernemers aanvullend te reguleren met gemeentelijke regelgeving. De spuitzones (zie antwoord vraag 2) vormen hierop een uitzondering.

Het college zoekt bij nieuw op de stellen beleid (zoals het omgevingsplan) naar mogelijkheden om stringentere regels te stellen.

2. Hoe verhoudt dat spuiten zich tot de nabijheid van woningen?

In het omgevingsplan is voor de functie agrarisch het volgende opgenomen:

Strijdig gebruik: het met machines spuiten van gewasbeschermingsmiddelen op open teelten, op gronden die zijn gelegen:

- op minder dan 50 m afstand van een woning;

- op minder dan 15 m afstand van beken en sprengen.

Op basis van jurisprudentie is de afstand van 50 m tot een woning algemeen aanvaard.

In de praktijk zijn er geen gevallen van handhaving van spuitzones bekend binnen de gemeente Heerde.

3. Is dit een onderwerp van gesprek met onze agrariërs?

a. Zo nee, waarom niet?

b. Zo ja, over welk soort telers gaat het dan?

2/4

 In de tweejaarlijkse gesprekken met een delegatie van de agrarische sector is dit punt de afgelopen jaren niet geagendeerd. Het komt wel zijdelings ter sprake.

De gemeente heeft dit niet geagendeerd omdat de gemeente de regelgeving van medeoverheden (het rijk, de provincie en het waterschap) volgt en geen aanleiding ziet om de bedrijfsvoering van individuele ondernemers aanvullend te reguleren met gemeentelijke regelgeving.

4. Heeft/gaat de het college/gemeente gebruik maken van deze juridische mogelijkheden die de omgevingswet biedt?

a. Zo nee, waarom niet?

b. Zo ja, hoe komt dat er dan uit te zien?

In het meegeleverde artikel uit de Volkskrant worden twee elementen maar voren gebracht die geregeld kunnen worden in het gemeentelijke omgevingsplan;

I “Teelten waarop excessief veel landbouwgif wordt gebruikt te verbieden”;

II “Bufferzones instellen”;

Per 1 januari 2024 heeft iedere gemeente een omgevingsplan van rechtswege. Dit wordt het tijdelijk omgevingsplan genoemd. Dit tijdelijk omgevingsplan bestaat uit (ruimtelijke) regels uit verschillende vervallen instrumenten (vooral de voormalige bestemmingsplannen) en uit rijksregels over activiteiten (aangeduid als de bruidsschat). Iedere gemeente heeft tot 2032 de tijd om het tijdelijk omgevingsplan te transformeren tot een ‘nieuw’ omgevingsplan zoals het door de Omgevingswet is voorgeschreven. De verwachting is dat met deze klus na 2026 wordt gestart.

Het verbieden van bepaalde teelten is momenteel niet geregeld in het tijdelijk omgevingsplan. In het tijdelijk omgevingsplan is wel gedefinieerd welk gebruik op agrarisch gronden is toegestaan.

Het gaat onder andere om het “agrarisch beheer van gronden”. “Agrarisch beheer” wordt in artikel 1.9 gedefinieerd als “het weiden van vee, het beheren van graslanden dan wel het telen van akkerbouwgewassen, niet in een volkstuin”. Het begrip akkerbouwgewassen is in het omgevingsplan niet nader gedefinieerd. Indien bepaalde teelten moeten worden verboden dan moet het omgevingsplan hierop worden aangepast.

In de voormalige bestemmingsplannen Buitengebied-Oost en Buitengebied-West zijn al bufferzones opgenomen (zie beantwoording vraag 2). Deze bufferzones zijn onveranderd opgenomen in het tijdelijk omgevingsplan en zijn momenteel dus van kracht. Indien de bufferzones moeten worden uitgebreid (bijvoorbeeld rondom natuurgebieden) of moeten worden aangepast (bijvoorbeeld andere afstanden) dan moet het omgevingsplan hierop worden aangepast. Wel moet worden opgemerkt dat het ontzettend lastig is om te controleren of de bufferzones in de dagelijkse praktijk worden gerespecteerd.

Tot slot moet worden opgemerkt dat de provinciale omgevingsverordening momenteel wordt geactualiseerd. Deze provinciale omgevingsverordening bevat regels voor de fysieke leefomgeving voor de gehele provincie Gelderland. De provincie is voornemens de omgevingsverordening aan te passen met een verbod op het niet op biologische wijze telen van bloembollen in grondwaterbeschermingsgebieden. Het gaat hierbij enkel om grondgebonden teelt. Hierdoor wijzigt artikel 4.20. van de omgevingsverordening. Bij bollenteelt worden veel gewasbeschermingsmiddelen gebruikt. Dat is een risico voor de kwaliteit van het grondwater en daarmee ook voor het drinkwater. Daarom past de provincie artikel 4.20 in de omgevingsverordening aan door een verbod toe te voegen voor het grondgebonden telen van bloembollen in grondwaterbeschermingsgebieden. Het verbod geldt niet voor bedrijven die aantoonbaar biologisch telen.

Binnen de gemeente Heerde bevinden zich geen grondwaterbeschermingsgebieden.

3/4

 Bijlage: krantenartikel Link naar het krantenartikel

4/4