20250310 Beantwoording vragen (HH) Ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 (VRBZO)
Een raadslid stelde op 11 maart 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Helmond.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Vragen bij een geagendeerd onderwerp
Vergadering Agendapunt Ingekomen Indiener Partij Portefeuillehouder Datum antwoord
Gemeenteraad
: Adviescommissie Inwoners 25 februari 2025 : 5. Ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost (VRBZO) : 24 februari 2025 : Martijn Rieter : HH : Burgemeester Potters : 25 februari
De vraag:
Technische vragen Helder Helmond:
Treinen met chemische stoffen en overschrijding risicoplafonds
• In het rapport wordt vermeld dat de risicoplafonds voor gevaarlijke stoffen op de Brabantroute in de komende jaren worden overschreden. Wat betekent deze overschrijding concreet?
Betekent dit een verhoogd transportvolume, een hogere kans op incidenten, of een verandering in wet- en regelgeving?
• Wat zijn de gevolgen van deze overschrijding voor veiligheidsmaatregelen en risicoanalyse in de regio?
• Zijn er structurele maatregelen gepland om de risico’s te beperken, zoals aanpassingen in de route, verbeteringen in materieel of strengere regelgeving?
• Hoe wordt de balans gevonden tussen economische belangen van het goederenvervoer en de veiligheidsrisico’s voor omwonenden?
Waarschijnlijkheid van spoorongevallen met gevaarlijke stoffen
• Welke methoden worden gebruikt om de waarschijnlijkheid van spoorongevallen met gevaarlijke stoffen te berekenen?
• In hoeverre spelen factoren zoals veroudering van spoorinfrastructuur, intensiteit van treinverkeer en weersomstandigheden een rol in de risicoberekening?
Afwegingskader Publieke perceptie en media-aandacht
• Kan worden toegelicht hoe het afwegingskader voor publieke perceptie en media-aandacht wordt toegepast in de besluitvorming rondom risico’s en crisiscommunicatie?
• Wordt publieke perceptie meegenomen in risicoscenario’s en, zo ja, hoe beïnvloedt dit de prioritering van risico’s in het risicoprofiel?
Ramp op afstand
• Wat is de exacte rol van de Veiligheidsregio bij een "ramp op afstand" waarbij Nederlandse etnische gemeenschappen betrokken zijn?
• Zijn er protocollen of middelen beschikbaar binnen de Veiligheidsregio om op afstand hulp te bieden, zoals informatievoorziening, coördinatie van humanitaire hulp, of psychosociale ondersteuning voor getroffen gemeenschappen?
Geomagnetische storm
• Wordt er in het Regionaal Risicoprofiel rekening gehouden met de impact van geomagnetische stormen?
• Zo ja, wat zijn de verwachte risico’s voor kritieke infrastructuur, zoals elektriciteitsnetwerken, communicatiesystemen en satellietverbindingen?
• Zijn er preventieve maatregelen of protocollen opgesteld om de impact van een geomagnetische storm te minimaliseren?
Het antwoord:
Technische vragen Helder Helmond:
Treinen met chemische stoffen en overschrijding risicoplafonds
• In het rapport wordt vermeld dat de risicoplafonds voor gevaarlijke stoffen op de Brabantroute in de komende jaren worden overschreden. Wat betekent deze overschrijding concreet?
Betekent dit een verhoogd transportvolume, een hogere kans op incidenten, of een verandering in wet- en regelgeving?
Risicoplafonds zijn vastgelegd in de vorm van afstanden in meters vanaf het midden van de infrastructuur (referentiepunten). De risicoplafonds, in combinatie met ruimtelijke beperkingen, moeten omwonenden een basisbeschermingsniveau bieden. De overschrijdingen van de risicoplafonds komen vooral door meer vervoer van brandbare vloeistoffen en brandbare gassen dan vastgelegd in het Basisnet. De structurele overschrijdingen op bepaalde spoortracés (o.a. Brabantroute) laten zien dat de huidige systematiek onvoldoende functioneert in het bewaken van het evenwicht tussen het vervoer, de ruimtelijke ontwikkeling en veiligheid. Daarom werkt de Rijksoverheid aan een robuust basisnet als alternatief voor het huidige basisnet voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor.
•
Wat zijn de gevolgen van deze overschrijding voor veiligheidsmaatregelen en risicoanalyse in de regio?
Met de prangende woningbouw opgave, de wens om binnenstedelijk nabij OV knooppunten te bouwen, de verwachte toenamen in het transport van gevaarlijke stoffen en een steeds belangrijkere rol van ammoniak in de energietransitie zullen de risico’s alleen maar groter worden wanneer er niet wordt bijgestuurd.
•
Zijn er structurele maatregelen gepland om de risico’s te beperken, zoals aanpassingen in de route, verbeteringen in materieel of strengere regelgeving?
Prorail is verantwoordelijk voor de veiligheid en kwaliteit van spoorwegen en bijbehorend materieel en infrastructuur. Er is naar aanleiding van de vastgestelde overschrijdingen overleg geweest met de sector en er zijn (mede onder regie van het Rijk) gezamenlijke maatregelen genomen om risico’s van het vervoer van gevaarlijke stoffen te reduceren door investeringen in materieel, infra en afspraken te maken over de te gebruiken route.
•
Hoe wordt de balans gevonden tussen economische belangen van het goederenvervoer en de veiligheidsrisico’s voor omwonenden?
Vervoer over het spoor is een zaak van nationale wetgeving. De juiste balans tussen economisch belang van spoorvervoer en veiligheidsrisico’s op het spoor maakt onderdeel uit van landelijke politieke afwegingen. De gemeente Helmond is hierin geen partij.
Waarschijnlijkheid van spoorongevallen met gevaarlijke stoffen
• Welke methoden worden gebruikt om de waarschijnlijkheid van spoorongevallen met gevaarlijke stoffen te berekenen?
In de Omgevingsregeling staat welke rekenmethode gebruikt moet worden om de risico's van externe veiligheid te berekenen. Per 1 januari 2025 kunnen risicoberekeningen voor transportroutes worden uitgevoerd met het softwarepakket Safeti-NL versie 9.2.
•
In hoeverre spelen factoren zoals veroudering van spoorinfrastructuur, intensiteit van treinverkeer en weersomstandigheden een rol in de risicoberekening?
Tijdens het gebruik van het softwareprogramma moet een aantal keuzes worden gemaakt en een groot aantal parameterwaarden worden ingevoerd, o.a. omgevings- en weersomstandigheden, snelheid van een trein, aantal wissels en populatiegegevens. Leeftijd van een spoor zit hier niet in.
Afwegingskader Publieke perceptie en media-aandacht
• Kan worden toegelicht hoe het afwegingskader voor publieke perceptie en media-aandacht wordt toegepast in de besluitvorming rondom risico’s en crisiscommunicatie?
Het is ons (VRBZO) niet bekend wat wordt bedoeld met het Afwegingskader Publieke perceptie en media-aandacht. Voor een goede invulling van risico- en crisiscommunicatie worden diverse, veelal landelijk gehanteerde, afwegingsmodellen benut. Er is wel een afwegingskader ontwikkeld dat helpt bij het prioriteren van de risico’s voor verdere verdieping.
Het afwegingskader gaat uit van verschillende criteria, zoals de gevolgen en waarschijnlijkheid van een crisistype, de effectiviteit van beleidsmaatregelen, voorbereidheid, landelijke richting en doelstellingen, beschikbare capaciteiten maar ook de publieke perceptie.
Deze criteria worden in samenhang gewogen om een gestructureerde keuze te maken welke risico's als eerste verder worden uitgewerkt.
•
Wordt publieke perceptie meegenomen in risicoscenario’s en, zo ja, hoe beïnvloedt dit de prioritering van risico’s in het risicoprofiel?
Veiligheidsbewustzijn en risicoperceptie worden meegenomen in de beoordeling van risico’s.
Ramp op afstand
• Wat is de exacte rol van de Veiligheidsregio bij een "ramp op afstand" waarbij Nederlandse etnische gemeenschappen betrokken zijn?
Bij een ramp op afstand is het Ministerie van Buitenlandse Zaken verantwoordelijk voor de informatievoorziening, de te nemen acties en bieden van handelingsperspectief. Vliegbasis Eindhoven wordt vaak gebruikt als voor repatriëringsvluchten. De afspraken hierover verlopen eveneens via het Ministerie van Buitenlandse Zaken , Vliegbasis Eindhoven de gemeente Eindhoven. VRBZO verleent hierbij ondersteuning waar gewenst.
•
Zijn er protocollen of middelen beschikbaar binnen de Veiligheidsregio om op afstand hulp te bieden, zoals informatievoorziening, coördinatie van humanitaire hulp, of psychosociale ondersteuning voor getroffen gemeenschappen?
Voor zover nu is na te gaan zijn er geen specifiek protocollen of middelen. Maar reguliere processen en kennisbronnen binnen het crisismanagement zijn ook voor ‘rampen op afstand’ te benutten.
•
Geomagnetische storm Wordt er in het Regionaal Risicoprofiel rekening gehouden met de impact van geomagnetische stormen?
Nee, in het Regionaal Risicoprofiel wordt niet specifiek rekening gehouden met de impact van geomagnetische stormen. Wel zijn er parallellen met diverse andere crisistypen en de effecten hiervan op de continuïteit van de samenleving. In de Rijksbrede Risicoanalyse wordt dit scenario meegenomen als wild card, met name omdat er veel onzekerheid bestaat over de effecten van dit soort fenomenen. Experts verwachten wel dat we in de toekomst te maken gaan hebben met diverse ruimteweerfenomenen, maar de schaal en met name de impact op de maatschappij en in specifieke zin op vitale processen is onzeker.
•…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Helmond (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.