Beleidsregels Collectief Wonen
Een raadslid stelde op 30 juni 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Houten.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
SCHRIFTELIJKE VRAGEN1 AAN HET COLLEGE ZOALS BEDOELD IN ART. 36 RVO
Registratienummer: (in te vullen door de raadsgriffie) Datum: 30-06-2026 Aan de voorzitter van de raad Steller van de vragen: Daan Blauw – ChristenUnie Houten Onderwerp: Beleidsregels Collectief Wonen Het college wordt verzocht de volgende vragen schriftelijk te beantwoorden:
Op 19 juni 2026 is de raadsinformatiebrief (hierna: RIB) Beleidsregels Collectief Wonen (kenmerk: 896358) inclusief bijlagen naar buiten gebracht. Wij danken het college voor de verstrekte informatie.
Toch zijn er een aantal onduidelijkheden. Daarom een serie vragen op basis van de reactie uit de samenleving en uit onze fractie, te weten:
1) Naar aanleiding van een schriftelijke reactie van een betrokken inwoner en inhoudelijk deskundige op het gebied van collectief bouwen en wonen op de Beleidsregels Collectief Wonen komt het volgende naar voren (citaat): ‘Enkele essentiële aanbevelingen uit de landelijke handreiking komen niet terug in de stukken. Deze zijn essentieel omdat het niet meenemen van die aanbevelingen in de praktijk leidt tot ‘gedoe’, vertraging en meerkosten. Ik noem er enkele:
• Reserveer bouwlocaties voor wooncollectieven en vermeng deze niet met andere ‘doelgroepen’ of andere ‘partijen’ zoals woningcorporaties. Dit betekent niet ‘vrijheid blijheid’ maar het vereenvoudigen van de opgave om zo te versnellen en aan te sluiten bij de wensen van de inwoners.
• Zorg ervoor dat er budget is voor het laten begeleiden van het initiatief. Veel provincies en diverse gemeenten werken met subsidies en renteloze leningen. Het verstrekken van een subsidie en een renteloze lening leidt in de praktijk tot versnellen, lagere risico’s en lagere kosten.
• Schrijf geen tenders uit en al zeker geen aanbesteding. Dit werkt aantoonbaar averechts.
En als je écht wilt tenderen: doe het dan fundamenteel anders dan de gemeente Houten tot nog toe doet.
• Pas je interne werkwijze aan door een intern aanspreekpunt te creëren met mandaat, flankerend beleid zoals grondbeleid moet volgen op het woonbeleid en niet bepalend zijn voor het woonbeleid.
• Werk aan een cultuur van een open houding naar de initiatieven in plaats van een klassieke ‘toetsende’ houding of een initiatief slechts zien als de ‘ontwikkelende partij’’. (…) Concurrentie tussen ongelijke partijen, zoals een CPO met een ontwikkelaar, is het tegenovergestelde van adviezen van experts om in selectieprocedure juist gelijke partijen te vergelijken. (…) [De nieuwe beleidsregels bevatten] definities die niet eenduidig zijn en niet aansluiten bij gebruikelijke landelijke definities.’ (einde citaat) In de ontvangen reactie wordt gesteld dat de beleidsregels onvolledig zijn en op onderdelen niet aansluiten bij de landelijke Handreiking Collectief bouwen & wonen van het RVO Expertteam Woningbouw uit 2025.
Kan het college aangeven: 1A: Hoe het deze feedback beoordeelt; 1B: Waarom bovenstaande aanbevelingen wel of niet zijn overgenomen; 1C: Of het aanleiding ziet de beleidsregels uit te breiden/ aan te passen;
1D: Welke aanbevelingen uit deze handreiking wel en niet zijn meegenomen en welke redenen daaraan verbonden zijn?
2) 2A: Is tijdens het opstellen van de beleidsregels gebruikgemaakt van het kosteloze, landelijke RVO Expertteam Woningbouw of andere onafhankelijke deskundigen voor een inhoudelijke toets? 2B: Zo nee:
• Welke afweging heeft het college gemaakt om geen gebruik te maken van de kosteloze ondersteuning van het RVO Expertteam Woningbouw, terwijl deze ondersteuning specifiek bedoeld is om gemeenten te ondersteunen bij de ontwikkeling van beleid voor collectief wonen?
• In hoeverre is het college bereid om voor de verbetering van onvolkomenheden in de huidige beleidsregels nu wel gebruik te maken van de beschikbare 20 uur kosteloze hulp van landelijke experts?
3) Een belangrijk punt uit de ontvangen kritiek is dat de huidige beleidsregels en de nog uit te werken werkwijze mogelijk onvoldoende uitvoerbaar zijn en kan leiden tot vertraging of het afhaken van initiatiefgroepen. 3A: Hoe beoordeelt het college dit risico? 3B: Welke maatregelen neemt het college om te zorgen dat de beleidsregels in de praktijk leiden tot daadwerkelijke realisatie van collectieve woonprojecten?
4) In de verkenning wordt door het LGVO het belang genoemd van een duidelijk gemeentelijk aanspreekpunt en een goede begeleiding van initiatiefgroepen. 4A: Is het college daarom voornemens een vast, integraal aanspreekpunt voor collectieve wooninitiatieven aan te wijzen? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet? 4B: Is het college bereid de uitvoerbaarheid van de beleidsregels tussentijds te evalueren met initiatiefgroepen en zo nodig de beleidsregels aan te passen?
5) De verkenning verwijst naar gesprekken met initiatiefgroepen, RVO en andere gemeenten.
Tegelijkertijd is uit hun midden kritiek geuit dat hun expertise onvoldoende is benut en dat samenwerking tijdens het opstellen van de beleidsregels beperkt is gebleven. 5A: Hoe kijkt het college terug op het participatieproces? Acht het college dit proces voldoende om te kunnen spreken van gezamenlijk ontwikkelen van beleid? 5B: Wat vindt het college ervan dat verslagen wel zijn uitgewerkt n.a.v. de gesprekken met betrokkenen in het proces, maar dat in elk geval een deel van de betrokkenen hun gespreksverslag pas in kunnen zien na publicatie van de beleidsregels? Zou een eerdere terugkoppeling volgens het college hebben kunnen bijdragen aan een beter gedragen eindresultaat?
6) In de toelichting beleidsregels collectief wonen wordt onder het kopje ‘algemeen’ genoemd dat er later nog selectie- en toewijzingscriteria worden opgesteld. Worden deze criteria opnieuw besproken met initiatiefgroepen, deskundigen en andere betrokken organisaties voordat zij definitief worden vastgesteld?
7) Is het college bereid om de huidige beleidsregels door een onafhankelijke deskundige te laten toetsen op volledigheid, juridische juistheid en uitvoerbaarheid en de uitkomsten daarvan, waar nodig, te verwerken in de beleidsregels én te betrekken bij het nog op te stellen actieplan?
Indien nodig een toelichting:
Op 19 juni 2026 is de raadsinformatiebrief (hierna: RIB) Beleidsregels Collectief Wonen (kenmerk: 896358) inclusief bijlagen naar buiten gebracht.
De ChristenUnie ondersteunt de eigen, unaniem aangenomen motie om de verdere uitwerking van het recent aangenomen actieplan voor collectief wonen te bewerkstelligen. Dat laat onverlet dat ook de reeds vastgestelde Beleidsregels Collectief Wonen op hun eigen kwaliteiten beoordeeld moeten kunnen worden. Indien uit de praktijk of uit inhoudelijke reacties blijkt dat de beleidsregels onvolledig zijn of verbetering behoeven, achten wij het wenselijk dat deze tijdig worden aangepast. Daarmee kunnen zowel de beleidsregels als het nog op te stellen actieplan elkaar versterken.
Zodoende blijkt dat enkele betrokkenen kennis hebben genomen van de voorgestelde beleidsregels, waar een reactie uit voort is gekomen. De reactie betreft ontevredenheid over de (onvolledige) inhoud
van de beleidsregels en over het proces dat eraan vooraf ging. Ondergetekende erkent de waarde van deze reactie en vraagt het college om nadere uitleg en instemming om de beleidsregels te wijzigen en aan te vullen waar dat passend is.
Ondertekening en naam indiener(s):
Daan Blauw ChristenUnie Houten
1
Begripsomschrijving:
Schriftelijke vragen aan het college: het vragenrecht geeft aan de leden van de raad het recht informatie te vragen over aangelegenheden die tot de bevoegdheid van het college of de burgemeester behoren. Het karakter van deze vragen is primair van informatieve strekking. Schriftelijke beantwoording vindt zo spoedig mogelijk plaats; in ieder geval binnen 30 dagen nadat de vragen zijn binnengekomen.
Wijze van indienen van schriftelijke vragen: de vragen worden bij de voorzitter van de raad ingediend (art. 36, tweede lid Reglement van orde voor de werkzaamheden van de gemeenteraad).
Bron: raadsinformatie van de gemeente Houten (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.