Schriftelijke vragen Energietoeslag D66.docx

Vraag 1

Deelt u de opvatting dat het aanvraagproces voor de energietoeslag zo simpel en eenvoudig mogelijk moet zijn, zodat iedereen die er recht op heeft dit zonder moeite kan aanvragen en direct weet hoeveel die ontvangt en wanneer?

Antwoord van het college

Antwoord Ja. We hebben oog voor de veelal kwetsbare inwoners die de energietoeslag aanvragen, en daar waar mogelijk moet het aanvraagproces zo simpel en toegankelijk mogelijk zijn, zonder verkeerde verwachtingen te wekken. Het verwerken van de aanvragen blijft immers (voor een deel) maatwerk.

Vraag 2

Bent u zich ervan bewust dat de voorlichting over de energietoeslag verwarrende of incomplete teksten bevat?

Antwoord van het college

Zie de bijlage voor enkele voorbeelden. Kunt u per voorbeeld toelichten waarom het noodzakelijk is dat het er staat zoals het er staat, of dat u de teksten naar een begrijpelijkere versie laat aanpassen?

Antwoord Wij zijn continue met de Rijnstreek gemeenten in gesprek om de communicatie naar inwoners zo duidelijk mogelijk te maken. Hierdoor zijn een aantal van de voorbeelden uit de bijlage inmiddels gewijzigd. Zie de bijlage voor een reactie per voorbeeld.

Antwoord

Vraag 3

Waarom is het nodig om BSN-nummer en mailadres in te vullen en om een IDbewijs aan te leveren als er al met DigiD is ingelogd?

Antwoord van het college

Antwoord Het is voor Alphen aan den Rijn technisch niet mogelijk om het E-formulier automatisch met deze DigiD informatie te laten vullen. Die koppeling is er nu niet. Op grond van de

 Participatiewet moet een aanvrager geïdentificeerd worden. DigiD is verder geen identificatiemiddel.

Vraag 4

Hoe verloopt het aanvraagproces voor mensen die geen DigiD hebben?

Antwoord van het college

Antwoord Inwoners kunnen met het Serviceplein bellen/e-mailen indien zij vragen hebben over het aanvraagproces. Het is mogelijk om via het Serviceplein een aanvraagformulier te ontvangen, welke handmatig ingevuld kan worden. De contactgegevens van het Serviceplein worden zowel op onze website, als op de website van de gemeente Alphen aan den Rijn vermeld.

Vraag 5

Waarom moet verplicht bewijs aangeleverd worden voor elk inkomensbestanddeel als blijkens de dreiging met controle de overheid al voor een aanzienlijk deel over die gegevens beschikt?

Antwoord van het college

Dit verhoogt toch enkel de administratieve last voor zowel inwoner als overheid?

Antwoord Inkomensgegevens zijn niet standaard bekend bij gemeenten. Gemeenten kunnen op grond van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen inkomstengegevens ophalen van de belastingdienst en Polisadministratie. Deze informatie is echter niet altijd up-to-date en daarnaast staan niet alle inkomstenbronnen hierin vermeld.

Vraag 6

Wat is de toegevoegde waarde van de bewijsstukken gegeven hoe 1 enkel inkomensbestanddeel dat onder de aanvraaggrens ligt per definitie niet kan uitsluiten dat er andere inkomensbestanddelen zijn dankzij wie het er wel boven komt?

Antwoord van het college

Antwoord Er wordt gevraagd naar alle inkomstenbronnen. Niet naar enkel één inkomensbestandsdeel.

Van alle inkomensbestandsdelen dient een bewijsstuk overlegd te worden.

Vraag 7

Waarom wordt verplicht om zowel een kopie bankafschrift met rekeningnummer en naam zichtbaar als een bewijsstuk betaalde energiekosten up te loaden in plaats van dat dit gecombineerd kan worden in het afschrift van de betaalde energiekosten?

Antwoord van het college

Dat scheelt immers voor veel inwoners weer 1 bijlage zoeken en maken.

Antwoord Indien een inwoner een bankafschrift met rekeningnummer en naam zichtbaar heeft, waarop ook de afschrijving van de energiekosten gemeld staat, mag deze vanzelfsprekend twee keer geüpload worden. Om incomplete aanvragen te voorkomen, wordt er echter specifiek gevraagd naar deze twee documenten.

Vraag 8

Heeft de rechterlijke uitspraak ten aanzien van de gemeente Nijmegen over het uitsluiten van studenten voor de eenmalige energietoeslag gevolgen voor de gemeente Kaag en Braassem?

Antwoord van het college

Antwoord Inmiddels is van de website gehaald dat studenten geen recht hebben op de energietoeslag.

Voor de gemeente Kaag en Braassem zal deze uitspraak echter geen gevolgen hebben. Wij hebben de in de gemeente geen studentenhuisvesting. Indien een student in onze gemeente

 een zelfstandig huishouden heeft, komt hij of zij gewoon in aanmerking voor de energietoeslag.

Vraag 9

Waarom kunnen getrouwde of geregistreerde partners slechts 1 keer de energietoeslag krijgen ongeacht of zij op hetzelfde adres wonen?

Antwoord van het college

Er zijn immers situaties denkbaar waarin bijvoorbeeld omwille van huiselijk geweld een der partners al een ander adres heeft, daar ook de energierekening betaalt, maar de scheiding nog loopt.

Antwoord Er zijn meerdere uitzonderingen denkbaar waarbij de huidige beleidsregels, door persoonlijke omstandigheden, niet passend zijn. Daarom is er in de beleidsregels een hardheidsclausule opgenomen. Indien beide partners kunnen aantonen dat zij vanwege hun persoonlijke situatie recht hebben op de energietoeslag, dan kan deze toegekend worden. Bij afwijzing wordt er altijd contact gezocht met de inwoner, om de persoonlijke situatie te bespreken.

Vraag 10

Welk percentage van aanvragen wordt afgewezen, op welke grond gebeurt dat en wordt de afwijzing schriftelijk gemeld of belt de behandeld ambtenaar eerst om eventuele onduidelijkheden en feiten op te lossen?

Antwoord van het college

Antwoord Op 17-8-2022 lag het percentage afgewezen aanvragen op 3,5 %. Afwijzing gebeurt op verschillende gronden (bijvoorbeeld een te hoog inkomen). Bij iedere afwijzing wordt er gepoogd telefonisch contact te krijgen met de inwoner. Dit om na te gaan wat de zienswijze van de inwoner is en of er mogelijk nog bijzondere omstandigheden binnen het huishouden van invloed kunnen zijn op de besluitvorming.

Vraag 11

De gemeente Alpen aan den Rijn stelt dat zij 8 weken ver het verwerken van de aanvraag mogen doen. Wat is de werkelijke beoordelingstijd?

Antwoord van het college

Antwoord De acht weken termijn is de wettelijke afhandelingstermijn die geldt voor de Participatiewet.

De daadwerkelijke beoordelingstijd verschilt per aanvraag.

Vraag 12

Zijn er inwoners die een beroep doen op bijstand, schuldsanering of andere ondersteunende regelingen van de gemeente – maar nog geen energietoeslag ontvangen hebben of zelf aangevraagd?

Antwoord van het college

Zo ja, waardoor komt dat en wat doet u om dit voor te zijn?

Antwoord Iedereen met een uitkering vanuit de Participatiewet heeft de energietoeslag in april ambtshalve ontvangen. Dit geldt ook voor inwoners die bijzondere bijstand of individuele inkomenstoeslag hebben ontvangen vanaf 1 augustus 2021. We hebben tot op heden geen bericht ontvangen van inwoners waarbij dat niet het geval was. Mensen in een schuldenregeling moeten de eenmalige energietoeslag zelf aanvragen. Op dit moment zijn hier nog geen cijfers van beschikbaar.

Vraag 13

Waarom ligt er in en rond het aanvraagproces meer nadruk op het voorkomen van aanvraagfraude (met herhaalde waarschuwingen over valsheid in geschrifte, controle e.d.) en amper op het doorgeleiden naar andere mogelijkheden die de gemeente biedt om inwoners die het (even) lastig hebben te ondersteunen?

Antwoord van het college

Dit voelt als een gemiste kans.

 Antwoord Het aanvraagproces is gericht op de rechtmatigheid van de uitvoering. Via andere kanalen wordt de inwoner breed geïnformeerd over andere ondersteunende maatregelen. Daarnaast wordt er contact opgenomen met de inwoner bij een eventuele afwijzing, zodat andere mogelijkheden besproken kunnen worden.

BIJLAGE MET VOORBEELDEN

• De pagina van Alphen aan de Rijn vermeldt dat in Alphen aan de Rijn de energietoeslag is verhoogd van 800 naar 1300 euro, zonder te specifiëren dat dit enkel voor hun eigen inwoners geldt – ondanks dat het net boven de alinea staat dat voorwaarde voor aanvraag bij Alphen aan den Rijn is dat je in Alphen aan den Rijn, Kaag en Braassem of Nieuwkoop woont. Hier kan uit worden afgeleid dat ook inwoners van Kaag en Braassem die bij Alphen aan den Rijn een aanvraag doen een verhoogd bedrag uitgekeerd krijgen.

We hebben Alphen aan den Rijn gevraagd dit te verduidelijken. Overigens zal die verhoging naar 1300 euro op korte termijn ook voor onze inwoners gelden. Hierover volgt spoedig een collegebesluit.

•

De website van Alphen aan den Rijn vermeldt “Inwoners uit Nieuwkoop en Kaag en Braassem ontvangen op een nader moment bericht over de energietoeslag”. Over welk bericht gaat dit? En ziet u ook het risico dat mensen de aanvraag stoppen in afwachting van dat bericht.

We hebben Alphen aan den Rijn gevraagd dit aan te passen. Hier moet duidelijk komen te staan dat onze inwoners op een later moment bericht krijgen over de verhoging van de energietoeslag. Op onze eigen website staat dit inmiddels wel duidelijk vermeld.

•

In de voorwaarden staat “U betaalt de energiekosten van uw woonadres” terwijl de partnerverklaring niet erop wijst dat van de partners het de aanvragende partner moet zijn die de energierekening betaalt en er evenmin staat wat te doen als het afwisselend van een der rekeningen of van een gezamenlijke rekening wordt overgemaakt. Bovendien vereisen niet alle gemeenten dit.

In de meeste gevallen zal de energierekening maandelijks van dezelfde rekening worden afgeschreven. Om te voorkomen dat meerdere mensen in het huishouden de energietoeslag aanvragen, is ervoor gekozen dat het wenselijk is dat degene die de energiekosten betaalt, ook de aanvraag doet. De energietoeslag wordt namelijk verstrekt per huishouden. Een eventuele gezamenlijk rekening is geen probleem indien een van de houders van de rekening de aanvraag doet. Op zowel onze eigen website als de website van Alphen aan den Rijn wordt vermeld dat indien er vragen zijn over het aanvraagproces, hiervoor contact kan worden opgenomen met het

 Serviceplein.

•

Er staat zowel “Bent u bekend bij ons en voldoet u aan de voorwaarden? Dan heeft u tussen half april en half mei de energietoeslag op uw rekening ontvangen.” als “Maakt u gebruik van: kwijtschelding voor afvalstoffenheffing, collectieve zorgverzekering, gemeentelijke schuldhulpverlening. Dan vraagt u de energietoeslag niet zelf aan. U heeft van ons een toekenningsbeschikking (goedkeuring) ontvangen. Het bedrag hebben wij nog niet overgemaakt.” Dit tweede statement maakt het eerste statement gelijk onwaar, nog los van de verwarring die kan ontstaan over ‘bekend zijn bij de gemeente’ (elke inwoner is als het goed is immers ingeschreven in de BRP, en daarmee bekend bij de gemeente).

Dit is inmiddels van de website afgehaald, want het schepte inderdaad veel verwarring. We zijn continue in gesprek met de Rijnstreek gemeenten om de communicatie naar de inwoners zo duidelijk mogelijk te maken.

•

In de toelichtende balk “Hoe berekent u uw inkomensgrens per maand” staat enkel een normbedrag staat maar niet hoe om te gaan met de wisselende inkomsten waar zzp’ers, flexwerken, nulurencontracters en dergelijke mee te maken hebben.

De peilmaand is leidend. Bij periodieke inkomsten wordt er gevraagd om de inkomsten van die specifieke maand, niet naar een gemiddelde.