[U25.00741] Beantwoording raadsvragen van de VVD betreffende 'Haute couture of confectie'
Een raadslid stelde op 7 februari 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Lansingerland.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Aan de fractie van de VVD T.a.v. mevrouw M. Draak
Van
College van B&W
Onderwerp
Maatwerk Wmo pakt verkeerd uit
Datum
4 maart 2025
Ons kenmerk
U25.00741
Geachte mevrouw Draak,
Op 7 februari 2025 heeft u raadsvragen ingediend over Wet maatschappelijke ondersteuning.
Met deze brief geven wij u antwoord op uw vragen.
Vraag 1.
Heeft het college kennis genomen van het artikel in Binnenlands Bestuur (30-01-2025)
Antwoord Ja, wij hebben kennis genomen van het artikel in Binnenlands Bestuur.
Vraag 2.
Herkent het college zich in het geschetste verkeerd uitpakken van de Wmo?
Antwoord Het college herkent zich niet in de geschetste situatie uit het artikel. Aspecten die het artikel beschrijft als negatief voor de uitwerking van de Wmo, komen niet overeen met hoe we de Wmo in Lansingerland uitvoeren. Hieronder schetsen wij een aantal voorbeelden die het artikel benoemt als niet wenselijk en beschrijven we hoe we in Lansingerland omgaan met dergelijke situaties.
Herindicaties In het artikel staat dat inwoners met een permanente ondersteuningsvraag ‘steeds opnieuw moeten bewijzen dat ze beperkingen hebben’.
Situatie in Lansingerland:
In Lansingerland wordt ‘passend beschikt’, wat inhoudt dat consulenten bij het beschikken rekening houden met de situatie van de inwoner. Als er bijvoorbeeld sprake is van een beperking waarbij geen kans op (volledig) herstel mogelijk is, dan geeft de consulent een indicatie af voor langere tijd of zonder einddatum. Als de indicatie afloopt en verlengd moet worden, is het mogelijk om dit door middel van een telefonisch gesprek te doen, enkel gericht op een korte uitvraag over de huidige situatie. Zo ontlasten wij 1/4
inwoners met een permanente ondersteuningsvraag en zorgen we ervoor dat zij niet onnodig vaak een gesprek moeten voeren over de indicatiestelling. Het gesprek over de herindicatie is wel een belangrijk moment voor de consulent om de vinger aan de pols te houden over de huidige situatie van de inwoner.
We weten dat de situatie naar alle waarschijnlijkheid niet zal verbeteren, maar wel kan verslechteren.
Bij indicaties zonder einddatum evalueren we eens per 3 jaar hoe het gaat met de inwoner en indien de situatie is verslechterd kunnen we extra ondersteuning inzetten. Onze inwoners met een permanente ondersteuningsvraag hoeven daarom niet steeds opnieuw te bewijzen dat ze beperkingen hebben.
Vaste vragenlijst De schrijver van het artikel stelt dat inwoners ‘weinig ruimte krijgen om de eigen behoefte kenbaar te maken’ omdat gemeentes vaak weken met vaste vragenlijst.
Situatie in Lansingerland:
Tijdens het keukentafelgesprek met de inwoner gebruiken de consulenten geen vaste vragenlijst.
De consulenten voeren een gesprek aan de hand van de zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) om de hulpvraag duidelijk te krijgen. Ze laten vooral de inwoner aan het woord om te vertellen wat er in hun leven speelt, maar de consulenten zorgen er wel voor dat alle leefgebieden aan bod komen, om goed in kaart te brengen wat er nodig is. Wanneer voorliggende voorzieningen geen oplossing bieden en de inwoner de hulpvraag niet op eigen kracht of met behulp van het sociale netwerk kan oplossen, zetten we een maatwerkvoorziening in.
Proces van de aanvraag Het onderzoek van de schrijver laat zien dat ‘inwoners na afloop van een keukentafelgesprek zelf moeten begrijpen dat ze alsnog een aanvraag moeten indienen om een officieel besluit te krijgen ^’.
Het klopt dat de wet stelt dat we twee fases hebben voordat we een beschikking af kunnen geven. Eerst doen we het onderzoek (ook wel keukentafelgesprek genoemd). De inwoner krijgt hier een verslag van.
Na het onderzoek moet de inwoner officieel een aanvraag voor hulp indienen.
Situatie in Lansingerland:
Naar aanleiding van het keukentafelgesprek, stelt de consulent een ondersteuningsplan op. In het onder steuningsplan staat de hulpvraag en de mogelijkheden die er zijn om de hulpvraag op te lossen door middel van bijvoorbeeld eigen kracht of het sociale netwerk. De inwoner ondertekent dit ondersteunings plan, wanneer zij het eens zijn met het advies van de gemeente. Het tekenen van het ondersteuningsplan staat in Lansingerland gelijk aan de officiële aanvraag. Dit proces legt de consulent tijdens het keukentafelgesprek uit. We hebben hiermee het aanvraagproces voor de inwoner makkelijker gemaakt. Wij verwachten wel dat de inwoner een handtekening op het verslag retour stuurt, maar geen aparte officiële aanvraag. Een consulent neemt contact op met de inwoner wanneer het ondersteuningsplan niet wordt teruggestuurd.
Sociaal contact of boodschappen Het artikel: ‘^ voor samen een kopje thee drinken voor sociaal contact of een boodschapje - is geen tijd’.
Situatie in Lansingerland:
Wanneer een inwoner een Wmo-indicatie krijgt voor bijvoorbeeld hulp in het huishouden, dan is het drinken van een kopje koffie of het doen van een boodschapje geen onderdeel van deze indicatie. Als de consulent tijdens het keukentafelgesprek constateert dat er behoefte is aan meer sociaal contact, dan kan 2/4
de inwoner worden doorverwezen naar voorliggende voorzieningen zoals een maatjestraject. We zien echter ook dat in de praktijk een kort koffiemoment of hulp bij eenvoudige praktische zaken zoals een boodschap doen wel regelmatig gebeurt. De signalerende functie die de thuishulp heeft is wel contractueel vastgelegd; zij hebben de mogelijkheid om gedurende de looptijd van de indicatie te constateren wanneer er extra ondersteuning nodig is.
Rechtszaken uitlokken In het artikel staat dat gemeenten rechtszaken uitlokken om zo duidelijkheid te krijgen over de rechtmatigheid van het gevoerde beleid.
Situatie in Lansingerland:
Het bewust uitlokken van rechtszaken is tot op heden in Lansingerland nog niet gebeurd en wij zijn dat ook niet van plan. Wij willen inwoners niet belasten met de gevolgen van een juridisch proces en denken dit niet nodig te hebben om ons beleid te rechtvaardigen.
Vraag 3.
Zo ja, is het begrip ‘maatwerk’ (haute couture) hier debet aan in plaats van ‘passend’ (prêt a porter = confectie); ofwel ligt de lat niet te hoog?
Antwoord We maken onderscheid binnen de Wmo tussen ‘maatwerk’, wat u noemt ‘haute couture’, en voorliggende of vrij toegankelijke voorzieningen, wat u noemt ‘passend’ of ‘confectie’. Wanneer voorliggende voorzieningen niet toereikend zijn, kiest de consulent voor ‘maatwerk’ in de vorm van een maatwerkvoorziening.
Ondanks dat het college zich niet herkent in het verkeerd uitpakken van de Wmo, zien we een beweging richting het verwijzen naar voorliggende en vrij toegankelijke voorzieningen. Dit is in lijn met het beleidsplan ‘Vitaal en waardig ouder worden’, waarin we de sociale basis verbreden. Een bredere sociale basis kan er mogelijk toe leiden dat minder maatwerk nodig is.
Vraag 4. (1) Wat voor gemeente wil Lansingerland zijn?’ is ook bij de uitvoering van de Wmo de vraag: (2) (2) gaan we voor maximale of optimale/passende ondersteuning?
Antwoord (1) Met betrekking tot geïndiceerde voorzieningen geeft de Wmo aan wat wij als gemeente inwoners minimaal moeten bieden om hun hulpvraag te compenseren. Gemeenten hebben keuzevrijheid om meer in te zetten dan de wet minimaal vereist. Bij de Perspectiefnota geeft de raad een prioritering van ambities aan als basis voor het uitwerken van de Begroting 2026-2029. Binnen de varianten die bij de Perspectiefnota voorliggen, wordt ook de keuzeruimte die onze gemeente heeft betrokken. Die keuzeruimte kan betrekking hebben op het niveau hulp, maar ook op de niveaus sociale basis en samenleving van de Lansingerlandse Standaard. (2) Wij zijn van mening dat de huidige uitvoering van de Wmo, omschreven in het antwoord op de tweede vraag, bijdraagt aan het passend en optimaal ondersteunen van onze inwoners. Eigen kracht en een sterke sociale basis staan hierin uiteraard centraal. Ondersteuning vanuit de Wmo zetten we in wanneer andere oplossingen niet toereikend zijn, maar we zullen niet meer vragen van de inwoner dan mogelijk is.
3/4
Met cliëntervaringsonderzoeken meet de gemeente jaarlijks het percentage van de Wmo-gebruikers dat tevreden is over de kwaliteit van de ondersteuning en het percentage dat door hulp een betere kwaliteit van leven ervaart. Deze werden in 2024 respectievelijk met 77% en 81% beoordeeld.
Wij verwachten dat wij met deze brief antwoord hebben gegeven op uw raadsvragen.
Met een vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Lansingerland
Mickel Beckers Gemeentesecretaris
Jules Bijl Burgemeester
4/4
Bron: raadsinformatie van de gemeente Lansingerland (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.