[U25.04879] Raadsvragen m.b.t. brand gemeentelijk monument Spiegeldijk
Een raadslid stelde op 14 oktober 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Lansingerland (13 vragen).
In het kort
13 vragen en wat het college antwoordt
- Wie is op dit moment eigenaar van het monument aan de Spiegeldijk/Klapachterweg? → Een privépersoon.
- Zijn er afspraken gemaakt tussen de gemeente en de eigenaar over onderhoud, beveiliging of herontwikkeling van het pand? → Ja.
- Zo ja, welke afspraken zijn dit en zijn deze nagekomen? → In chronologische volgorde de contactmomenten en afspraken die volgden m.b.t. onderhoud nadat in 2022 de molenstomp verkocht was aan de nieuwe eigenaar: Monumentale molenstomp - - 20…
- Is de gemeente op de hoogte geweest van de aanhoudende vernielingen en het verval van dit monument, inclusief de meldingen die via WhatsApp zijn gedaan? → Ja, we ontvingen meldingen via mail en WhatsApp, beantwoordden deze en deelden de zorgen van de melders.
- Welke acties zijn ondernomen om de eigenaar aan te spreken of te handhaven op onderhoudsplicht, zoals vastgelegd in de Erfgoedverordening en de Woningwet? → Zie ook antwoord bij vraag 3, en ter aanvulling: Omdat we de zorgen van de melders deelden planden we extra locatiebezoeken in en wezen we de eigenaar meerdere malen op zijn diverse…
- Waarom is er, ondanks meerdere meldingen over een periode van ruim drie jaar, geen effectieve maatregel genomen? → Zie antwoord op vraag 3 en 5.
- Wordt onderzocht of sprake is van brandstichting en/of opzet? → Ja, de politie heeft onderzoek verricht.
- Zo ja, werkt de gemeente hierin samen met politie en brandweer? → Ja, de gemeente werkt samen met politie en brandweer wanneer dat nodig is.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Wie is op dit moment eigenaar van het monument aan de Spiegeldijk/Klapachterweg?
Antwoord van het college
Een privépersoon. Nadere gegevens van de eigenaar/rechthebbende is in de openbare registers van het kadaster te raadplegen. Vraag
Vraag 2
Zijn er afspraken gemaakt tussen de gemeente en de eigenaar over onderhoud, beveiliging of herontwikkeling van het pand?
Antwoord van het college
Ja. Vraag
Vraag 3
Zo ja, welke afspraken zijn dit en zijn deze nagekomen?
Antwoord van het college
In chronologische volgorde de contactmomenten en afspraken die volgden m.b.t. onderhoud nadat in 2022 de molenstomp verkocht was aan de nieuwe eigenaar: Monumentale molenstomp - - 20 februari 2023 kennismaking met nieuwe eigenaar van de molenstomp op het gemeentehuis met uitleg over rechten en plichten over het monument. Dit omdat de molenstomp leeg stond en er geconstateerd was dat er geen onderhoud werd gepleegd. Hierdoor ging de bouwkundige staat achteruit; 24 februari 2023 volgde eerste mailwisseling met de nieuwe eigenaar om de molenstomp water- en winddicht te maken in het kader van achterstallig onderhoud en ter voorkoming van verdere 1/5 - achteruitgang. Daarop is tijdelijk landbouwzeil op het bestaande platte dak bevestigd ter voorkoming van verdere achteruitgang van de molenstomp. De eigenaar werkte daarna met zijn adviseur een meer solide tijdelijke oplossing ter bescherming van het monument uit; 22 november 2023 verleenden we (na vooroverleg) een tijdelijke vergunning voor 3 jaar t.b.v. het water- en winddicht maken van het monument; 6 januari 2025 is conform de verleende vergunning een nieuw plat dak geplaatst en zijn alle kozijnen dichtgetimmerd. In verband met veiligheid plaatste de eigenaar hekken. Niet-monumentale opstallen - - - Tijdens het periodieke (3-maandelijkse) locatiebezoek d.d. 14 juli 2025 werd geconstateerd dat met name de niet-monumentale opstallen op het perceel in een ernstige bouwkundige staat verkeerden en het terrein was, ondanks eerdere aanmaningen om de veiligheid van de omgeving beter te borgen, onbeheerd eenvoudig toegankelijk voor derden. Op 6 augustus 2025 is een mail (met vooraankondiging bestuursrechtelijke stappen) naar de eigenaar verstuurd om uiterlijk op 31 augustus 2025 de in bouwkundig gevaarlijke staat verkerende nietmonumentale opstallen volledig en deugdelijk af te sluiten, of anders de voornoemde bouwwerken te slopen. Op 5 september 2025 is een sloopmelding ingediend voor het saneren van het asbest dak en het slopen van de niet-monumentale opstallen. Op 15 september 2025 accepteerden we de melding. Op 6 oktober 2025 zou gestart worden met de sloop inclusief sanering van het asbesthoudende dak. In verband met onderzoek ter plaatse na de branden heeft dit op 9 oktober alsnog plaatsgevonden. Herontwikkeling: Zie antwoord op vraag 9. Vraag
Vraag 4
Is de gemeente op de hoogte geweest van de aanhoudende vernielingen en het verval van dit monument, inclusief de meldingen die via WhatsApp zijn gedaan?
Antwoord van het college
Ja, we ontvingen meldingen via mail en WhatsApp, beantwoordden deze en deelden de zorgen van de melders. Vraag
Vraag 5
Welke acties zijn ondernomen om de eigenaar aan te spreken of te handhaven op onderhoudsplicht, zoals vastgelegd in de Erfgoedverordening en de Woningwet?
Antwoord van het college
Zie ook antwoord bij vraag 3, en ter aanvulling: Omdat we de zorgen van de melders deelden planden we extra locatiebezoeken in en wezen we de eigenaar meerdere malen op zijn diverse plichten t.a.v. het monument en de omliggende in slechte staat verkerende opstallen. Vanwege de bereidheid om medewer king te verlenen en de in de tussentijd door eigenaar uitgevoerde en in gang gezette acties was er op basis van het handhavingsbeleid geen aanleiding voor bestuursdwang. 2/5 Vraag
Vraag 6
Waarom is er, ondanks meerdere meldingen over een periode van ruim drie jaar, geen effectieve maatregel genomen?
Antwoord van het college
Zie antwoord op vraag 3 en 5. We ondernamen actie en er zijn maatregelen genomen om te voorkomen dat het monumentale pand verder achteruit ging en de toegankelijkheid tot het terrein verminderd werd. Vraag
Vraag 7
Wordt onderzocht of sprake is van brandstichting en/of opzet?
Antwoord van het college
Ja, de politie heeft onderzoek verricht. De zaak is door de politie overgedragen aan de (forensische) opspo ring, maar er zijn geen opsporingsindicaties gevonden. Ook de brandweer was ter plaatse, maar kon door asbest niet alles onderzoeken. Op basis van de bevindingen van zowel de politie als de brandweer heeft de politie het onderzoek afgesloten. Vraag
Vraag 8
Zo ja, werkt de gemeente hierin samen met politie en brandweer?
Antwoord van het college
Ja, de gemeente werkt samen met politie en brandweer wanneer dat nodig is. De gemeente verricht zelf geen opsporing, maar stemt af en werkt samen zodra de politie of brandweer daarom vraagt. Vraag
Vraag 9
Is er voor dit monument of het perceel een bouwaanvraag of herontwikkelingsplan ingediend?
Antwoord van het college
Ja. In 2024 startten gesprekken op over een volledige restauratie van de molenstomp. In mei 2025 is een voor overleg ingediend voor het transformeren van de molenstomp tot kleinschalige kantoorruimte en de nietmonumentale bijgebouwen op het perceel te gebruiken voor kleinschalige horeca. In juli 2025 is het voor gestelde initiatief wenselijk bevonden door de intaketafel. Vraag
Vraag 10
Zo ja, wat is de status hiervan en welke rol speelt de brand in de verdere beoordeling van deze plannen?
Antwoord van het college
Nadat het plan juli jl. wenselijk werd bevonden door de intaketafel was de aanvrager/eigenaar bezig om het plan verder uit te werken. Binnenkort vinden naar aanleiding van de brand gesprekken plaats met de eigenaar en zijn gemachtigde om de toekomst van de molenstomp te bespreken. De eigenaar heeft aange geven de molenstomp zo goed als mogelijk weer in ere te herstellen. Vraag
Vraag 11
Hoe gaat de gemeente ervoor zorgen dat vergelijkbare monumenten niet opnieuw zo verwaarloosd raken?
Antwoord van het college
Als een monument zichtbaar wordt verwaarloosd, neemt de gemeente contact op met de eigenaar. Bij uitblijvende medewerking volgt een formele aanschrijving op basis van het Besluit bouwwerken leef omgeving (Bbl) en - bij monumenten - ook de gemeentelijke en landelijke erfgoedregelgeving. De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit adviseert bij aanpassingen aan monumenten naar aanleiding van een aanschrijving. 3/5 We volgen altijd de wettelijke stappen, met ruimte voor zienswijzen of bezwaar. Alleen bij acuut gevaar kunnen we sneller ingrijpen. Handhaving krijgt de hoogste prioriteit als er acute zorgen zijn ten aanzien van bouwveiligheid, gezondheidsrisico’s of schade aan monumentale waarden. Vraag
Vraag 12
Is het college bereid om samen met de Erfgoedcommissie en eigenaren te bekijken hoe gemeentelijke monumenten beter beschermd kunnen worden tegen vandalisme, verval en brand?
Antwoord van het college
Het college werkt reeds samen met de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (voorheen Erfgoedcommissie) en betrekt haar standaard voor advies en specialistische inzichten bij zowel vergunningaanvragen als handhavingsdossiers. Uiteraard zijn wij bereid om samen met de commissie en eigenaren die daarvoor openstaan te verkennen hoe gemeentelijke monumenten beter beschermd kunnen worden tegen verval, vandalisme en brand. Toezicht op monumenten heeft binnen het handhavingsbeleid prioriteit bij meldingen en klachten. Er is echter geen standaard hoge frequentie van periodieke controles. Versnelling van handhaving is moge lijk via bestuursdwang, waarbij de gemeente zelf maatregelen treft en kosten verhaalt op de eigenaar. Dit vereist een beleidswijziging en extra financiële middelen. Preventie blijft mede afhankelijk van de medewerking van eigenaren; tegen vandalisme is slechts beperkt te anticiperen, bijvoorbeeld door eisen te stellen aan de afsluiting van onbeheerde terreinen. Vraag
Vraag 13
Een belangrijk artikel in de Erfgoedverordening gemeente Lansingerland 2025 is art. 11 dat het verboden is “een beschermd monument te beschadigen of te vernielen; of daaraan onderhoud te onthouden dat voor de instandhouding daarvan noodzakelijk is. ” Is dit artikel hier van toepassing?
Antwoord van het college
Ja, dit artikel is van toepassing. Vraag
Bekijk de brief: [U25.04879] Raadsvragen m.b.t. brand gemeentelijk monument Spiegeldijk
Bron: raadsinformatie van de gemeente Lansingerland (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.