20260623 Technische raadsvragen, incl. beantwoording - Jaarrekening 2025

Vraag 1

Gemeentehuis huisvestingskosten €119.629. 11 Liberaal Laren Hoeveel bedragen de totaal aan Laren doorbelaste salariskosten door de BEL in 2025 en in 2024?

Antwoord van het college

Dit inclusief werkgeversdeel sociale lasten, pensioenpremies en alle overige salariscomponenten.

Graag ook een verklaring van de stijging in 2025 t.o.v. 2024.

Doorbelasting BEL aan gemeente Laren 2024: € 10.468.600, doorbelasting BEL aan gemeente Laren 2025: € 11.117.330 . Belangrijkste oorzaken van de stijging ten opzichte van de jaarstukken 2024 zijn de gevolgen van de CAO-stijging in 2025, uitbreiding met een aantal OOV beleidsmedewerkers en hogere kosten voor inhuur vanwege personeelsverloop, ziekte en overige knelpunten. 12 VVD Wanneer wordt de accountantsverklaring met de Commissie en Raad gedeeld?

Algemeen Er wordt vandaag een aangepast concept accountantsverslag gedeeld. Op 8 juli wordt de LOR ondertekend en de definitieve verklaring afgegeven. 13 VVD Het positieve resultaat bedraagt 1.9mln, waarvan circa 1.1mln afkomstig is uit de grondexploitatie Ligweide. Welk deel van het de resterende 800k is structureel en welk deel is incidenteel? Ofwel, hoe robuust is onze financiële positie zonder deze incidentele meevaller?

Algemeen Als we van de totale lasten en baten de incidentele baten en lasten in mindering brengen, is het verschil structureel. In de huidige versie jaarrekening is de dotatie aan de voorziening pensioenen niet opgenomen in het overzicht incidentele baten en lasten, dit had wel gemoeten, dan leidt dit tot de volgende overzicht. 14 VVD Er is 1mln onttrokken aan reserves, op pagina 91 wordt echter niet duidelijk waarvoor deze worden ingezet afgezien van een gespecificeerde 66k. pagina 12 Op blz 175 van de jaarrekening zijn alle mutaties per reserve op een rij gezet.

De 2 belangrijkste zijn de onttrekking van de res.Oekraine € 427K, onttrekking algemene reserve € 357K, bestaande uit € 116K verlies 2024, € 228K zomernota en € 12K projectleider Raadsinformatiesysteem. 15 VVD In 2025 zijn de overige inkomsten met 2.2mln afgenomen t.o.v. 2024 tot 3.8mln. Wat zijn deze overige inkomsten en hoe kan het verschil worden verklaard? Is de verdiencapaciteit verminderd? pagina 12 nee, dit is vooral het gevolg van presentatie. Vorig jaar is bij de ontvangsten Rijk alleen de algemene uitkering opgenomen (€ 18 miljoen), dit jaar is naast de algemene uitkering ook de spuk opbrengsten hierbij gepresenteerd. Die stonden vorig jaar opgenomen bij de overige inkomsten (€ 2,7 miljoen), dat maakt het verschil. 16 VVD Kan er inzicht worden gegeven in het aantal mensen dat wordt bijgestaan door de IT Helpdesk inzake 100% digitale overheid in de bibliotheek? pagina 20 Het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) biedt ondersteuning aan iedereen die vragen heeft over het regelen van zaken met de digitale overheid. In 2025 waren er in Laren 136 bezoekers met IDO-vragen. In totaal zijn er in Laren in 2025 door de bibliotheekmedewerkers 162 IDO-vragen beantwoord. De meeste vragen gaan over DigiD en algemene digitale hulp bij diverse apparatuur.

17 VVD De percentages externe inhuur en overhead zijn een stuk hoger dan begroot. Is dit structureel? Hoe beoordeelt het college de uitvoeringskracht van de organisatie en de afhankelijkheid van externe capaciteit? pagina 16 Bestuur en Ondersteuning Het verloop blijft relatief hoog, er zijn nog steeds veel nieuwe medewerkers die ingewerkt moeten worden en er zijn nog steeds externen nodig voor ziekte-en, vacaturevervanging op cruciale plekken en voor het doen van tijdelijk werk, zoals projecten. De verbetering is ingezet, maar we zijn er nog niet. De komende tijd willen we meer grip hebben op de drie indicatoren die ons het meeste vertellen over de gezondheid van onze organisatie: verloop, verzuim en medewerkerstevredenheid. Die indicatoren bewegen zich langzaam de goede kant op. Dan komt er ruimte om te bouwen aan de lange termijn. 18 VVD We hebben niet het volledige budget voor handhaving opgemaakt, waarom niet? Met name omdat het erop lijkt dat tijdens de drukke dagen (vrijdag-zondag) en evenementen de (zichtbare) inzet laag is.

Met name op het gebied van verkeers- en parkeerovertredingen. pagina 20 en 32 Handhaving De gemeente Laren beschikt over een formatie van 3 fte voor de inzet van boa's. Deze capaciteit vertaalt zich naar gemiddeld twaalf diensten per week, verdeeld over zes dagen (maandag tot en met zaterdag). Voor avond- en risicovolle diensten geldt dat boa's vanwege hun veiligheid altijd in koppels worden ingezet. Hierdoor is het, gegeven de beschikbare formatie, niet mogelijk om op alle dagen en tijdstippen gelijktijdig zichtbaar aanwezig te zijn.Om de beschikbare capaciteit zo effectief mogelijk in te zetten, werkt de gemeente informatiegestuurd. Dit betekent dat op basis van meldingen, signalen, overlastpatronen en risicoanalyses wordt bepaald waar en wanneer extra toezicht en handhaving nodig zijn. Daarnaast wordt gebruikgemaakt van de gezamenlijke BEL-brede boa-capaciteit, waardoor op momenten waarop de handhavingsvraag groter is, aanvullende inzet kan worden georganiseerd.Handhaving op verkeers- en parkeerovertredingen, waaronder foutparkeren, heeft structureel aandacht en maakt onderdeel uit van de reguliere inzet gedurende de week. Bij evenementen zijn boa's zowel betrokken bij de voorbereiding als zichtbaar aanwezig tijdens de uitvoering.

Ook hierbij wordt de omvang van de inzet bepaald op basis van de aard van het evenement, de verwachte bezoekersaantallen en de daarbij behorende risico's.Dat niet het volledige handhavingsbudget is benut, hangt samen met het feit dat de beschikbare formatie niet altijd volledig kon worden ingevuld en dat de inzet flexibel en risicogericht wordt georganiseerd. Hierdoor konden de beschikbare middelen niet volledig worden aangewend, terwijl tegelijkertijd is gestuurd op een zo effectief mogelijke inzet van de beschikbare capaciteit. 19 VVD Wij willen graag weten hoe het proces rond de doelstellingen werkt, door wie worden de doelstellingen vastgesteld, gemonitord en gecontroleerd? En wie kent de stoplichtkleuren toe? pagina 23 Doelstellingen algemeen Doelstellingen worden vastgesteld via de begroting. Vervolgens wordt via de tussenrapportage en jaarrekening gemonitord. De betreffende beleidsafdelingen vullen de stoplichten en lichten toe waar nodig, altijd in goed overleg met de betreffende portefeuillehouder. 20 VVD Hoe komt het dat er een enorme actualisering van 75% voor de pensioenvoorziening wethouders moet worden doorgevoerd, hoe gaan we dit risico voor de toekomst beheersen (is in 2024 ook al gebeurd)? pagina 31 Gemeenten zijn verplicht om hun pensioenvoorziening per 1 jan 2028 over te dragen aan het ABP. Zij stellen hun normen voor overdracht, het VNG en de accountant schrijven voor dat deze kosten nu moeten worden genomen. Er wordt jaarlijks geactualiseerd aan de dan gelden de normen en wettelijke verplichtingen. 21 VVD Hoe kan het groene bolletje worden verklaard, met name omdat er niet veel is gebeurd op gebied van het oplossen van het parkeerprobleem? Wat hebben we met de Singer pendelbus gedaan? pagina 40 Deze activiteit is veelomvattend; van onderhoud in de openbare ruimte met een integrale benadering van groen en grijs tot meer specifieke onderdelen van het verkeersbeleid. De werking van de blauwe zone op het parkeerterrein aan de Hein Keverweg is onderzocht. Op basis daarvan is een wijziging voorzien. Die wordt voorbereid.

Parallel aan deze ontwikkeling zijn voorbereidingen getroffen voor instelling van een pendelbus voor Singerbezoekers. Intentie was die in te zetten in de zomer van 2025 maar dat bleek niet nodig. Een afspraak om Singer bezoekers deels op het parkeerterrein van Theodotion te laten parkeren was vooralsnog afdoende. 22 VVD Welke eisen bovenop de wettelijke eisen zijn er in Laren, nu deze door de regiewet woningbouw vermoedelijk niet meer zijn toegestaan? pagina 53 3.5.1 Er is geen sprake van aanvullende, gemeentelijke bouweisen bovenop de wettelijke eisen. Dat blijkt ook uit de toelichting, waarin staat dat per project wordt bekeken welke circulaire eisen en ambities worden meegenomen.

Gemeenten kunnen dergelijke aanvullende technische eisen aan nieuwbouw niet zomaar bovenop de landelijke regelgeving stellen. De genoemde onderdelen moeten daarom vooral worden gezien als duurzaamheidsambities en projectspecifieke wensen.

Daarnaast zijn we momenteel juist bezig om dergelijke ambities (onder andere uit het Convenant Toekomstbestendig Bouwen), voor zover juridisch mogelijk, te borgen via het omgevingsplan. 23 VVD Waarom is het Implementatieplan eigen bijdrage niet toch opgesteld, ondanks uitgestelde wetgeving? pagina 76 Het wetsvoorstel is controversieel verklaard door de Tweede Kamer. Zolang de contouren en (rand)voorwaarden niet duidelijk zijn is het efficiënter om dit op te pakken zodra deze helder zijn. 24 VVD Het voordeel op de WMO wordt verklaard doordat inwoners meer gebruik maken van algemene voorzieningen. Wat moeten we daar dan concreet onder verstaan en is dit dan het gevolg van bewust beleid? pagina 83 WMO Sinds mei 2021 zijn wij als gemeente zelf begeleiding gaan geven aan inwoners met ons lokale begeleidingsteam HBEL. Vanaf toen is het aantal inwoners met geïndiceerde Wmo begeleiding, ofwel begeleiding via gecontracteerde zorgaanbieders, gedaald. Sindsdien is een dalende trend van geïndiceerde begeleiding zichtbaar. Ja, dit is een gevolg van bewust beleid. 25 VVD De inkomsten van ruim 1,3mln voor een opvanglocatie die al sinds 2023 gesloten is per abuis in de begroting is blijven staan. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? pagina 85 OpvanglocatieBij de raming van de opvanglocatie zijn de baten en lasten per abuis structureel in de begroting opgenomen, terwijl deze als incidenteel hadden moeten worden aangemerkt. Deze omissie had bij de vorige begrotingswijziging gecorrigeerd moeten worden. Hoewel de noodzakelijke correctie destijds intern is gesignaleerd en gemeld, is deze niet verwerkt in de begrotingsadministratie. Bij de eerstvolgende begrotingswijziging zullen zowel de geraamde baten als de bijbehorende lasten uit de begroting worden verwijderd. Aangezien de correctie zowel betrekking heeft op de baten als op de lasten, heeft deze geen effect op het begrotingssaldo. 26 VVD Er is 481k extra aan lasten door met name Slotwijziging BEL van 266k, en dubieuze debiteuren van 186k, dit is tevens het grootste negatieve resultaat van de alle begrotingsprogramma’s, heeft BEL organisatie voldoende grip op de financiën? pagina 89 Treasury en Resultaat Zie concept zienswijze jaarrekening BEL 2025 voor morgen geagendeerd 27 VVD Er was 30k begroot voor een projectleider voor het raadsinformatiesysteem. Is de doorgeschoven 18k nog wel nodig? We hebben toch een goed werkend Raadsinformatiesysteem? pagina 91 Jazeker, genoemd bedrag is nog nodig. Op dit moment zit Laren (gezamenlijk met Blaricum en Eemnes en de BEL) in de implementatiefase welke ook geleid wordt door de projectleider. Wij werken al enige tijd onrechtmatig met het huidige raadsinformatiesysteem en hierdoor is aanbesteding onontkomelijk.

Het nieuwe raadslinformatiesysteem is gericht op de huidige praktijk en sluit hierdoor beter aan. Het systeem is voor zowel de inwoner als raadsleden beter doorzoekbaar. Ook in het kader van de WOO is er meer transparantie. 28 VVD Onder de post overige leges en heffingen is er een verschil van ongeveer 310k tussen begroting en realisatie, waar komt dat verschil vandaan en gaat het hier om iets incidenteels of structureels? pagina 93 Overige Leges en Heffingen De extra opbrengsten zijn grofweg toe te wijzen aan enerzijds baten afval, te weten zwerfafval 2023 en 2024 en een jaarlijkse btw verrekening ivm Nedvang waar zowel kosten als baten niet worden begroot. (zie toelichting Afval).

Anderzijds leiden de vergoeding van de degeneratiekosten van wegen, straten en pleinen i.v.m. het leggen en veranderen van kabels en leidingen binnen de gemeente. Inkomsten zijn niet exact vooraf te ramen en geheel afhankelijk van het aantal aanvragen van nutsbedrijven. In 2025 zijn er meer aanvragen geweest. Kortom, sommige activiteiten zijn structureel, maar de bedragen zijn maatwerk en niet altijd goed vooraf in te schatten. 29 VVD De kosten van de bouwleges en evenementen leges worden niet geheel gedekt, waarom wordt het kostenniveau niet aangepast? pagina 96 Voor de opbrengsten wordt naar de toekomst toe getracht reëel te begroten, voor de tarieven wordt ook gekeken naar de tarieven van omliggende gemeenten. Kostendekkendheid is sowieso een onderwerp waar we de komende tijd verder aandacht aan willen besteden.

30 VVD De percentages voor niet-woningen zijn hoger dan de artikel 12 percentages. Is dat gebruikelijk en/of wenselijk? pagina 109 OZB Gemeenten hanteren voor niet-woningen (bedrijfspanden) vaak een hoger OZB-tarief dan voor woningen om de totale belastingdruk in evenwicht te houden, kosten van specifieke voorzieningen te dekken, en omdat ondernemers de OZB vaak kunnen aftrekken van de belasting.Hier spelen de volgende specifieke factoren een rol:.- Dubbele heffing vs. enkele heffing: Bij woningen betaalt alleen de eigenaar OZB. Bij niet-woningen kunnen zowel de eigenaar als de gebruiker worden aangeslagen, waardoor de opbrengst per object hoger is. - Belastingaftrek: OZB voor bedrijfspanden is voor ondernemers fiscaal aftrekbaar als bedrijfskosten, waardoor de werkelijke lasten lager uitvallen dan bij particulieren 31 VVD Zou een lijst van bezittingen van de gemeente Laren kunnen worden toegevoegd? pagina109 Stille reserves In het kader van efficiency en uniformiteit is met de BEL gemeenten afgesproken om voor de weerstandsratio niet langer de stille reserves mee te rekenen. Daarom is dit nu ook niet opgenomen of geactualiseerd. Daarom verwijzen we u voor dit overzicht naar de jaarrekening van 2024. 32 VVD Waarom wordt er afgelost op een lening met een negatieve rente?

Waren we daartoe verplicht, nu de aflossing pas op 15 januari 2031 lijkt te staan? pagina 120 NWB-1Dat is zo afgesproken in de leningovereenkomst. En op grond van die leningovereenkomst zijn we daartoe inderdaad verplicht. 33 VVD Waarom wordt er niet afgelost op deze lening? Wat is het rentepercentage? pagina 121 Lening St JanHet rentepercentage bedraagt vanaf 1 januari 2022 1,5%. Volgens overeenkomst lost de stichting en/of de parochie de lening aan het einde van de looptijd in één keer af. 34 VVD Waarom is er een correctie van 163k bij de geldlening de BEL Biezem die leidt tot een verhoogde aflossing? pagina 121 BEL BiezemEr is gebleken dat in de jaarstukken van 2023 er ten onrechte geen rekening was gehouden met een aflossing, waardoor de hoogte van de schuld te hoog in de jaarrekening stond. Dit is nu gecorrigeerd. 35 VVD Waarom staan de aflossingsdata en rentepercentages van de uitgeleende gelden niet in dit overzicht en wel op pagina 120 van de ingeleende gelden? pagina 169 zie onderaan 36 VVD Er wordt niet afgelost op de lening van 1600k aan de Parochie Sint Jan, kan u dat nader toelichten? pagina 169 Volgens overeenkomst lost de stichting en/of de parochie de lening aan het einde van de looptijd in één keer af. 37 VVD Klopt het inderdaad dat de gemeente Laren geen kasgeld meer heeft op 31/12/2025? pagina 158 KassaldoJa dat klopt. Er was sprake van een negatief saldo op de lopende BNG-rekening, Daarnaast is een kasgeldlening afgesloten. 38 D66 Laren sluit 2025 af met een positief resultaat van € 1.896.615.

Daarnaast wordt voorgesteld om € 111.025 aan budgetten over te hevelen naar 2026. Dat is op zichzelf positief. Tegelijk moet dit resultaat niet te snel worden gelezen als structurele financiële ruimte.

Een belangrijk deel van het positieve resultaat hangt samen met het positieve resultaat op de grondexploitatie Ligweide, circa € 1,1 miljoen. Dat is incidenteel van aard. Als het voordeel op Ligweide, budgetoverhevelingen, incidentele voordelen en onderuitputting buiten beschouwing worden gelaten, welk structureel saldo blijft er dan over?

Als we van de totale lasten en baten de incidentele baten en lasten in mindering brengen, is het verschil structureel. In de huidige versie jaarrekening is de dotatie aan de voorziening pensioenen niet opgenomen in het overzicht incidentele baten en lasten, dit had wel gemoeten, dan leidt dit tot de volgende overzicht. 39 D66 De raad wordt gevraagd diverse begrotingsoverschrijdingen achteraf rechtmatig te verklaren (820.930 euro). De stukken geven daarbij aan dat de financiële verordening nog niet is geactualiseerd en dat er nog geen sluitende afspraken zijn tussen raad en college over hoe met dergelijke begrotingsafwijkingen wordt omgegaan:

a. Hoe verhoudt zich dit tot het budgetrecht van de raad, nu de afspraken over het melden, autoriseren en beoordelen van begrotingsafwijkingen nog niet volledig zijn uitgewerkt?

b. Welke begroti ngsafwijkingen hadden, achteraf gezien, eerder aan de raad gemeld moeten worden?

c. Wanneer verwacht het college deze afspraken wel sluitend vast te stellen?

a. zie ook antwoord vraag 1 en financiële verordening is op 16 juli 2025 door de Raad vastgesteld.

b. de dotatie aan de reserve sociale huurwoningen had beter opgenomen moeten worden in de zomernota of slotwijziging. De grootste afwijking is de dotatie aan de voorziening pensioenen, deze kon niet eerder worden gemeld.

De overschrijding is acceptabel omdat deze voortkomt uit verplichtingen volgens de verslaggevingsregels.

c. college is van mening dat afspraken helder en sluitend zijn. De raad gaat over deze zogenaamde 'spelregels' en zijn vastgesteld in de financiële verordening 2025. 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 vraag 10 Kostensoo rten Omschr ijving Lasten/Baten Betaalde belastingen Lasten Leges en rechten Baten -89.204 Personeel van derden Lasten Overige goederen en diensten Baten -173.284 Advieskosten Lasten Inkomensover. overige overheden Baten -32.500 -294.988 totale baten Algemene plannen Lasten 863.316 863.316 Bijdragen en contributies Lasten Herstellen schade/schadevergoeding Lasten Onderhoudskosten Lasten Overige goederen en diensten Lasten Uren BEL Combinatie Lasten Afschrijvingen Lasten Toegerekende rente via renteomslag Lasten totale lasten vraag 35 Laren: leningen UG: bedrag datum afloss stand per 31.12.24 correctie rente aflossing stand per 31.12.25 Parochie St Jan Goede Herder 1.650.000 30-5-2052 1.650.000 24.750 1.650.000 Geldlening De Biezem 250.000 31-12-2045 183.333 8.333 5.373 8.333166.667 Geldlening BEL zwembad 4.641.000 1-10-2045 3.403.400 154.70099.735154.7003.094.000 Geldlening SV Laren '99 90.000 1-6-2028 29.318 381 7.188 22.130 Geldlening SBC/LHMC 362.285 31-12-2036 314.453 4.08824.383290.070 RC krediet SV Laren '99 80.000 mei-27 80.000 80.000 Geldlening St.Hart van Laren 365.000 30-11-2033 328.500 11.59636.500292.000 Totaal overige langlopende leningen 5.989.004 163.033145.923231.1045.594.867