4 februari 2026 · artikel 35-vragen · gemeente Leeuwarden

de problematiek rondom zwerfafval Vlietzone

Een raadslid stelde op 4 februari 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Leeuwarden (1 vragen).

In het kort

1 vragen en wat het college antwoordt

  • Wat heeft het college de afgelopen periode gedaan om zwerfafval in de Vlietzone tegen te gaan? → Antwoorden Vanuit de gemeente wordt via verschillende kanten inzet gepleegd om de leefbaarheid in de Vlietzone te verbeteren.

Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.

Aanleiding

Zaaknummer: 2023-125142 Antwoord van burgemeester en wethouders op schriftelijke vragen als bedoeld in artikel 42, eerste lid, van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad der gemeente Leeuwarden, ingediend op 26 mei 2023. De vragen zijn afkomstig van D66 en gaan over Zwerfafval Vlietzone.

Vragen

Vragen en antwoorden

Vraag 1

Wat heeft het college de afgelopen periode gedaan om zwerfafval in de Vlietzone tegen te gaan?

Antwoord van het college

Antwoorden Vanuit de gemeente wordt via verschillende kanten inzet gepleegd om de leefbaarheid in de Vlietzone te verbeteren. Dit doen we samen met de inwoners van de wijk, Stichting Vlietvaardig, het wijkpanel, het netwerkcentrum, Omrin en Handhaving.

Daarbij wordt ingezet op het informeren van de inwoners over de wijze waarop afval dient te worden aangeboden. Dit is gedaan per brief, via social media, via kranten, maar met name gericht op persoonlijk contact, bijvoorbeeld via de inzet van afvalcoaches.

Specifiek gericht op de Vlietzone zijn de volgende acties uitgevoerd:

- We zijn aanwezig bij de netwerkbijeenkomsten van Amaryllis;

- Er zijn biobakjes uitgedeeld in het wijkcentrum (i.s.m. het wijkpanel);

- Sinds juni 2023 is gestart met de wijkgerichte handhavingsactie in Vlietzone.

Hierbij worden stickers geplakt op ongewenst afval. Vervolgens gaat Omrin samen met Handhaving alle locaties langs.

- Door Omrin en Handhaving wordt drie keer per week samen opgetrokken en bezoekt men de Vlietzone;

- Er is gestart met het adopteren van containers door inwoners. Dit zijn inwoners die zich verantwoordelijk voelen voor de netheid rondom een container. Ook in de Vlietzone zijn adoptanten actief.

- Deelname aan netwerkbijeenkomst OudOost in februari 2023 en april 2023;

- De afvalcoaches hebben spreekuur gehouden in netwerkcentrum de Klomp;

- Afvalcoaches begeleiden Handhaving tijdens hun acties rondom het Molenpad.

Inwoners worden hierbij geïnformeerd over de spelregels rondom afvalscheiding.

Binnenkort gaan nieuwe acties starten:

- Vanaf half juni worden posters opgehangen in een groot aantal galerijen nabij een

Blad 2

-

aantal hotspots. Eén poster heeft als doel dat mensen hun grofvuil aanmelden. De andere is bedoeld om inwoners erop te wijzen dat ze gebruik kunnen maken van meerdere ondergrondse containers;

Vanuit DBieb worden er samen met Amaryllis taalcursussen gegeven aan anderstaligen. Er zijn ca. 25 groepen inwoners die hieraan meedoen. Het is de bedoeling dat onze afvalcoaches vanaf september/oktober onderdeel worden van het lesprogramma en hier doorlopend gastlessen gaan geven over het aanbieden en het scheiden van afval.

Verder is het afvalbeleid gemeente breed op diverse manieren onder de aandacht gebracht. We noemen hierbij het volgende acties:

- Diverse filmpjes op social media over afvalbeleid Leeuwarden;

- Campagne afvalapp;

- Artikelen huis-aan-huis en wijkkranten;

- Informatie bij aanslag afvalstoffenheffing;

- Brief naar inwoners met kwijtschelding (deze doelgroep woont ook in de Vlietzone);

- Buurtinterviews door de afvalcoaches;

- Recycletour op meerdere plekken;

- Presentaties aan woonconsulenten van Woon Friesland.

Handhaving heeft de afgelopen periode haar inzet geïntensiveerd, ook in de Vlietzone. Vanaf 1-12023 heeft Handhaving 374 controles uitgevoerd in de Vlietzone op locaties waar ondergrondse containers staan en waar grofvuil wordt gedumpt.

Wanneer er bijzet wordt aangetroffen wordt gekeken of er Daderinformatie beschikbaar is.

Indien dit het geval is wordt een kostenbeschikking opgelegd. In de eerste vijf maanden van 2023 zijn ca. 650 kostenbeschikkingen opgelegd in de gehele gemeente Leeuwarden.

Zwerfafval De straten en pleinen worden gemiddeld 1x per 6 weken door de veegwagen schoongemaakt.

Wekelijks wordt aanvullend door de Buitendienst zwerfafval opgeruimd, voornamelijk uit het groen.

Ook hebben we afspraken met Wender om regelmatig zwerfafval op te ruimen in Welgelegen.

In het algemeen geldt dat we alle inwoners die zwerfafval willen ophalen gratis grijpers

Blad 3

beschikbaar stellen. Ook zijn er Schone Buurtpassen beschikbaar om zwerfafval kosteloos af te voeren via de ondergrondse containers. Dat geldt ook voor inwoners uit de Vlietzone. 2.

Is het aantal meldingen zwerfafval in de Vlietzone toegenomen sinds 1 januari 2023? Hoe is de situatie in andere wijken?

Het aantal meldingen in de Vlietzone ligt op nagenoeg hetzelfde niveau als vorig jaar. De situatie is per wijk verschillend. Er zijn wijken waarin het aantal meldingen minder is en er zijn wijken waarin het aantal meldingen is gestegen.

Zwerfafval Uit een recent schouwmoment is gebleken dat het onderhoudsniveau in de Vlietzone op dat moment op basisniveau lag. Dit zijn momentopnamen, waarmee het beeld wisselend kan zijn.

3.

In hoeverre is het college bereid om op een actievere, slimmere wijze bewoners te bewegen om hun grofafval aan te melden bij Omrin?

Inwoners kunnen grofvuil aanmelden via telefoon, via de website en via de app. Vanuit de gemeente en Omrin wordt veel inzet gepleegd om de kennis van onze inwoners over de spelregels rondom afvalscheiding te vergroten (zie het antwoord op vraag 1). Specifiek in de Vlietzone helpt het netwerkcentrum inwoners die niet zelf in staat zijn om hun grofvuil (bank of kast) naar de milieustraat kunnen brengen. Er rijdt een busje die het grofvuil naar de milieustraat brengt. Samen met Omrin en andere partijen wordt continue bekeken of uitgevoerde acties meerwaarde hebben, of dat andere, slimmere oplossingen te bedenken zijn.

4.

Is het college bereid om Omrin of een andere partner binnen enkele uren na melding het zwerfafval op te laten halen? Zo ja, per wanneer?

Zo nee, waarom niet?

Het snel opruimen van gedumpt afval is geen doel op zich. Dat kan namelijk een averechts effect hebben. Wanneer inwoners zien dat hun gedumpt afval snel opgeruimd wordt, kan dit als beloning worden ervaren en een bevestiging dat het gedumpt afval ‘toch wel wordt opgeruimd’. Door het gedumpte afval enige dagen te laten liggen willen we inwoners bewustmaken van de negatieve impact ervan op de leefbaarheid in de wijk. Dit met als doel om de sociale controle en eigen verantwoordelijkheid van inwoners te vergroten.

Aan de andere kant wil je het afval ook niet té lang laten liggen, want afval trekt afval aan. De snelheid van opruimen is per locatie verschillend en vraagt om maatwerk. Door de inzet van handhaving proberen we te achterhalen wie het afval op straat heeft gezet, zodat we degene ook verantwoordelijk kunnen houden.

Blad 4

5.

Hoe verloopt de communicatie over grofvuil tussen Omrin/gemeente en de bewoners/verhuurders/sociaal begeleiders? Worden de relevante doelgroepen voldoende bereikt?

Er wordt op veel verschillende manieren, met verschillende doelgroepen op maat contact gelegd.

Zie het antwoord op vraag 1 en 3.

6.

In hoeverre is het mogelijk om bewoners per kilo afval (in de container) financieel te belonen?; met bijvoorbeeld 0,09 eurocent per kilo? Wat zijn hiervan de kosten, en de mogelijke baten voor de gemeente Leeuwarden?

Het college is er geen voorstander van om inwoners een beloning te geven gekoppeld aan de hoeveelheid afval. Dat kan leiden tot ongewenste neveneffecten. Het kan er bijvoorbeeld toe leiden dat de scheiding van afval afneemt.

7.

Is het college bekend met het zwerfafvalbeloningssysteem ‘Schoon belonen’ in de gemeente Heerenveen?; maatschappelijke organisaties gaan met de gemeente een overeenkomst aan voor de periode van twee jaar. Deze organisaties ruimen het zwerfafval op in ‘hun’ gebied, en hiervoor ontvangen zij van de gemeente een vergoeding van 750,- euro.

Ja, het college is bekend met het zwerfafvalbeloningssysteem ‘Schoon belonen’ in de gemeente Heerenveen. Wij hebben een soortgelijke aanpak met bewoners- en sociale groepen. Zij ontvangen € 500,- voor het opruimen van zwerfafval in een afgesproken gebied. De vergoeding kan hoger zijn als het gebied groter is of de inzet frequenter is. In het kader van de motie Liefdewerk Oud Papier (CDA) kijken we of uitbreiding van dit systeem mogelijk is.

Daarnaast houden we de algemene jaarlijkse acties zoals de uitreiking van de Gouden Grijpers, bewustwording campagnes, de Himmelwike voor basisscholen en dit jaar de grote opruimactie ‘Skijn Wetter’.

Leeuwarden, 4 juli 2023, burgemeester en wethouders van Leeuwarden, burgemeester.

Signed By: Buma, Sybrand <[email protected]> 06/07/2023 09:53:07 CEST {{Signer1}} ID: 8841c401-552b-4b99-9a06-277e53964ad5 Auth: Scribble

secretaris.

Signed By: de Jong de, Eelke <[email protected]> 05/07/2023 14:38:39 CEST {{Signer2}} ID: 8841c401-552b-4b99-9a06-277e53964ad5 Auth: Scribble

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.

Bekijk de brief: 2023-07-04 Beantwoording schriftelijke vragen D66 over de problematiek rondom zwerfafval Vlietzone

Bron: raadsinformatie van de gemeente Leeuwarden (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.

Meer vragen aan het college van Leeuwarden

Alle artikel 35-vragen in Leeuwarden