HBO-ers in de bijstand
Een raadslid stelde op 19 september 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Leeuwarden.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Zaaknummer: 2023-178976 Antwoord van burgemeester en wethouders op schriftelijke vragen als bedoeld in artikel 42, eerste lid, van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad der gemeente Leeuwarden, ingediend op 28 juli 2023. De vragen zijn afkomstig van Lijst058 en gaan over HBO- ers in de bijstand.
Naar aanleiding van het artikel in de Leeuwarder Courant van 24 juli jl. Jong, hoog opgeleid en toch werkloos: hoe hbo'ers uit Friesland tussen wal en schip belanden - Leeuwarder Courant (lc.nl) op basis van het rapport Onderzoeksrapport Young Professionals Programma 2023 “Gekwalificeerd, maar niet geselecteerd” heeft de fractie van LIJST058 de volgende vragen.
Vragen
1. Volgens het rapport heeft gemeente Leeuwarden de doelstelling om binnen 10 jaren geen HBO-ers meer in de bijstand te hebben.
Antwoorden Niet alle informatie in het rapport is van toepassing op de situatie in Leeuwarden. Het rapport verwijst ook naar eerdere algemene onderzoeken en aannames. De informatie die we herkennen, betreft de gespreksverslagen met onze medewerkers. We hebben geen doelstellingen geformuleerd met betrekking tot HBOafgestudeerden in de bijstand.
Onze doelstelling is duidelijk:
1. In 2030 geen jongeren meer in de bijstand.
2. In 2030 moet 75% van het bijstandsvolume van 2030 in beweging zijn.
In het rapport staat dat er 331 afgestudeerde HBOers in ons bestand zitten (jongeren). Uit een nadere analyse blijkt dat er in ons bestand momenteel 357 HBO- ers en 57 WO- ers aanwezig zijn in de leeftijd van 18- 65 jaar. Het merendeel van deze mensen staat wat verder van de arbeidsmarkt. Als we inzoomen op de jongeren, dan blijken er slechts 12 personen (27-) aan deze kwalificaties te voldoen (11 HBO en 1 WO).
Ons jongerenteam heeft in maart overleg gehad met Young professionals. Daarin is ook het beperkte aantal (toen 9 personen) ter sprake gekomen.
A. Bent u het met ons eens dat in de huidige arbeidsmarktsituatie in principe geen HBO-ers bijstand zou moeten hoeven aanvragen?
Nee, ook voor HBO-afgestudeerden kunnen er diverse redenen zijn waarom het niet meteen lukt om een baan te vinden of uit de bijstand te komen.
B. Welke maatregelen treft u om (bijvoorbeeld met enige begeleiding) ervoor te zorgen dat
Als er obstakels zijn voor het vinden van werk, wordt daar eerst aan gewerkt. Als iemand direct aan de slag kan, proberen we die persoon aan werkgevers te koppelen. Deze aanpak komt
Blad 2
een HBO-er niet of slechts kort een bijstandsuitkering aanvraagt?
overeen met onze gebruikelijke werkwijze. Er is op 6 juli jongstleden speciaal voor HBOafgestudeerden een evenement georganiseerd door Fryslân Werkt om hen in contact te brengen met werkgevers. Bovendien hebben we een accountmanager die gespecialiseerd is in deze doelgroep.
Een aantal jaar geleden hebben we deelgenomen aan het project “Dwarsverbinden”, samen met onder andere NHL/Stenden, van Hall, de gemeente en het UWV. Dit project is inmiddels afgerond. Er zijn verbindingen gelegd en deze worden onderhouden. Het project richtte zich vooral op HBO-afgestudeerden die vlak voor hun afstuderen wat extra ondersteuning nodig hadden, bijvoorbeeld door middel van een jobcoach. Door dit project heeft dit thema meer aandacht gekregen binnen het HBO en de verantwoordelijkheid ligt voornamelijk daar.
2.
C. Welke andere zogenaamde ‘poortwachters’ maatregelen treft u om instroom in de bijstand te voorkomen, dan wel bijstandsafhankelijkheid zo kort mogelijk te houden?
In de afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in het intakeproces en de heronderzoeken. Dit deden we door nauwere interne samenwerking. We toetsen nu beter op doelmatigheid en rechtmatigheid, maar we geven ook preventieve informatie aan bewoners over wat bijstand precies inhoudt. De focus op deze elementen moet bijdragen aan een hogere rechtmatigheid van verstrekte bijstandsuitkeringen en daarmee een afname van de instroom. De intensievere heronderzoeken hebben geleid tot een afname van instroom in de uitkeringen.
D. Wat is de reden om te kiezen voor een doelstelling om dit over 10 jaren te bereiken (en niet over bijvoorbeeld over 5 jaren)?
Uitstroom naar betaald werk is een belangrijke stap, maar elke stap richting betaald werk of arbeidsvermogen is een doel op zich. Het tijdsbestek waarin dit doel kan worden bereikt, verschilt per individu. Om mensen optimaal te ondersteunen, bieden we maatwerk om het doel zo snel mogelijk te bereiken. We herkennen de doelstelling van 10 jaar niet, maar wij dragen de visie uit om iedereen in beweging te krijgen.
Wat is de reden dat gemeente Leeuwarden nu van plek 5 naar plek 4 zit van het aantal bijstandsgerechtigden per 100.000 inwoners? Waarom lukt het niet om met de bestaande fte en
In het rapport kunnen we niet achterhalen waar deze informatie vandaan komt. We constateren echter wel dat Leeuwarden in de landelijke top 10 staat wat betreft het aantal bijstandsontvangers.
De kans op bijstand is in onze gemeente hoger dan het landelijk gemiddelde en wordt veroorzaakt
Blad 3
beschikbare middelen en een krappe arbeidsmarkt een hoger resultaat te boeken op uitstroom?
door verschillende complexe factoren. Ondanks beschikbare middelen en een krappe arbeidsmarkt hebben we te maken met een mismatch in de arbeidsmarkt. Waar er sprake is van krapte, is er niet overal voldoende aanbod van geschikte arbeidskrachten, ondanks dat er voldoende mensen beschikbaar zijn. Vacatures in sectoren zoals techniek en ICT zijn al enkele jaren moeilijk om op te vullen. We spannen ons uiteraard in om bijstandsgerechtigden naar de arbeidsmarkt te begeleiden, maar we erkennen dat we nu bij een groep zijn aangekomen die moeilijker te bemiddelen is naar werk. Dit vergt tijd.
3.
In hoeverre maakt u gebruik van ‘best practices’ bij begeleiding van bijstandsgerechtigden naar duurzame uitstroom?
We blijven voortdurend evalueren wat effectief is voor bijstandsgerechtigden en hebben een divers scala aan instrumenten en trajecten beschikbaar voor hen. We hebben regelmatig overleg in de regio en met andere gemeenten in het land over ‘best practices.’ Desondanks bepaalt de individuele bijstandsgerechtigde samen met de consulent wat voor hem of haar werkt, en daar houden we rekening mee door maatwerk te bieden.
4.
Waarom moeten bijstandsgerechtigden na een kortdurend arbeidscontract helemaal opnieuw een uitkering aanvragen? Bent u het met ons eens dat dit bijstandsgerechtigden niet stimuleert om dit kortdurend werk te accepteren? En dit uiteindelijk duurzame uitstroom frustreert? Bent u bereid dit beleidsregel te wijzigen en zo ja wanneer en hoe?
Het is wettelijk voorgeschreven om na een periode van meer dan 30 dagen bijstandsonafhankelijkheid opnieuw een aanvraag in te dienen. Naar aanleiding van een motie die door de gemeenteraad is aangenomen, is een ‘verkorte aanvraagprocedure’ algemene bijstand mogelijk gemaakt. De verkorte procedure is van toepassing bij een aanvraag van een bijstandsgerechtigde die
- Minder dan zes maanden vanaf de aanvraagdatum is uitgestroomd
- De reden van instroom is onvoldoende inkomsten uit werk
- Uit het vooronderzoek is gebleken dat er geen andere wijzigingen zijn ten opzichte van de laatste uitkeringsperiode welke gevolgen hebben voor het recht op of de hoogte van de bijstand.
Voldoet een aanvraag van een bijstandsgerechtigde aan bovengenoemde voorwaarden dan zal er een verkorte beoordeling plaatsvinden.
5.
Krijgen HBO-ers bij inschrijving informatie, instructie of begeleiding
We verstrekken bij de aanvraag en de beoordeling veel informatie. O.a. het kwijtscheldingsformulier gemeentelijke belastingen, informatie over
Blad 4
om een vlotte uitstroom te realiseren? En zo ja, welke?
Leeuwarden, 19 september 2023, burgemeester en wethouders van Leeuwarden,
burgemeester.
Signed By: Buma, Sybrand 25/09/2023 15:41:35 CEST {{Signer1}} ID: 6dbb8d63-80ca-40c4-95e7-6857cab7cafb Auth: Scribble
secretaris.
Signed By: de Jong de, Eelke 03/10/2023 14:26:08 CEST {{Signer2}} ID: 6dbb8d63-80ca-40c4-95e7-6857cab7cafb Auth: Scribble
*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.
energieregelingen, de brochure “iedereen in beweging” (hierin staat informatie over rechten en plichten) en informatie over de VoorzieningenWijzer. Om een vlotte uitstroom voor alle jongeren mogelijk te maken, werken we samen met het bedrijfsleven aan passend werk voor alle jongeren. Hiervoor hebben we diverse trajecten beschikbaar.
Bekijk de brief: Beantwoording schriftelijke vragen Lijst 058 over HBO-ers in de bijstand
Bron: raadsinformatie van de gemeente Leeuwarden (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.