Structurele aanpak van schadelijke praktijken in de gemeente Leeuwarden
Een raadslid stelde op 23 september 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Leeuwarden (5 vragen).
In het kort
5 vragen en wat het college antwoordt
- Huidig gemeentelijk beleid a. → b.
- Achterlating van kinderen a. → b.
- Rol van GGD Fryslân a. → b.
- Toegankelijkheid van hulp en ketensamenwerking a. → b.
- Regionale samenwerking a. → b.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Schriftelijke vragen aan het College van Burgemeester en Wethouders zoals bedoeld in artikel 42, eerste lid, van het Reglement van Orde voor de vergadering van de Raad der Gemeente Leeuwarden.
Onderwerp:
Datum:
Structurele aanpak van schadelijke praktijken in de gemeente Leeuwarden Woensdag 14 mei 2025
Geachte leden van het college, Ik signaleer een groeiende behoefte aan een structurele aanpak van schadelijke praktijken binnen onze gemeente. Het gaat hierbij om huiselijk geweld, eergerelateerd geweld, meisjesbesnijdenis (VGV), het opzettelijk achterlaten van kinderen in het buitenland met als doel heropvoeding of bestraffing, en in het meest ernstige geval: femicide.
Femicide is in essentie moord op vrouwen vanwege hun gender, vaak geworteld in eer- of controlekwesties. Deze vormen van geweld komen geregeld voor binnen culturele contexten waarin traditionele normen uit niet-westerse gemeenschappen botsen met de waarden van onze samenleving. Met de jaarlijkse instroom van nieuwe migranten groeit het risico dat deze problematiek toeneemt binnen kwetsbare groepen als preventie, signalering en bescherming ontbreken.
De urgentie wordt onderstreept door de recente zaak rond de gedode jonge vrouw Ryan in Joure, waarin één van de betrokkenen afkomstig is uit Leeuwarden (NOS, 7 mei 2024). Dit maakt duidelijk dat ook onze gemeente niet buiten deze realiteit staat.
Preventieve voorlichtingstrajecten van de GGD, eerder gericht op onder andere allochtone vrouwen, zijn de afgelopen jaren grotendeels weggevallen. Dit komt mede door landelijke bezuinigingen en een verschuiving van verantwoordelijkheden richting gemeenten. Ook in Fryslân is hierdoor de structurele inzet op dit terrein afgenomen, met als gevolg dat essentiële schakels in signalering en nazorg zijn weggevallen.
Een integrale benadering is noodzakelijk. Schadelijke praktijken hangen vaak samen, en een smalle focus – bijvoorbeeld alleen op VGV – doet geen recht aan de complexiteit waarmee veel vrouwen en gezinnen te maken hebben.
In andere gemeenten zie ik dat er wél wordt samengewerkt met organisaties als Movisie, Pharos en IFSAN. Zij voeren huiskamergesprekken, geven voorlichting en leveren beleidsinput. In de Gemeente Leeuwarden is het op dit vlak stil. De GGD onderneemt weinig, en IFSAN opereert op afstand met beperkte slagkracht. Juist wij als gemeente en inwoners beschikken over de lokale kennis om hierin het verschil te maken.…
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Huidig gemeentelijk beleid a. Is er in de Gemeente Leeuwarden momenteel een specifiek beleid of actieplan gericht op de aanpak van schadelijke praktijken?
Antwoord van het college
b. Hoe zijn daarin preventie, signalering, opvang en nazorg georganiseerd?
c. Indien een plan ontbreekt: is het college bereid om – samen met lokale en landelijke partners – te werken aan een structureel beleidskader?
Vraag 2
Achterlating van kinderen a. Zijn er signalen bekend van opzettelijke achterlating van kinderen in het buitenland vanuit onze gemeente?
Antwoord van het college
b. Vindt hierover overleg plaats met scholen, jeugdgezondheidszorg, wijkteams en/of Veilig Thuis Fryslân?
c. Is het college bereid dit expliciet te erkennen en op te nemen in de gemeentelijke aanpak van schadelijke praktijken?
Vraag 3
Rol van GGD Fryslân a. Wat is de impact van recente bezuinigingen op de preventieve taken van GGD Fryslân op dit vlak?
Antwoord van het college
b. Hoe wordt het wegvallen van outreachende en preventieve voorlichting opgevangen?
Vraag 4
Toegankelijkheid van hulp en ketensamenwerking a. Hoe zorgt de gemeente ervoor dat inwoners met taal- of cultuurbarrières toegang krijgen tot hulpverlening zoals Wender of Amaryllis?
Antwoord van het college
b. Ziet het college kansen om – naar voorbeeld van de schuldhulpverlening – de ketensamenwerking te versterken tussen hulpverleners, gemeente en andere instanties?
c. Is het college bereid om de inzet van ervaringsdeskundigen met kennis van cultuurspecifieke en moeilijk bespreekbare thema’s structureel te verkennen als onderdeel van een effectievere, cultuursensitieve aanpak?
Vraag 5
Regionale samenwerking a. In de regio’s Noord- en Oost-Gelderland en IJsselland werken gemeenten en GGD’en al jarenlang succesvol samen aan een integrale aanpak van schadelijke praktijken, met inzet van sleutelpersonen, spreekuren en voorlichting. Is het college bekend met deze aanpak?
Antwoord van het college
b. Is het college bereid om binnen Fryslân het initiatief te nemen voor een vergelijkbare samenwerking – of aan te sluiten bij landelijke netwerken – om te komen tot een structureel, effectief en gedragen beleid?
Ik zie uw beantwoording met belangstelling tegemoet.
Namens de fractie van de PvdA Leeuwarden, Afrah Abdullah Abdi PvdA Leeuwarden 06-25263505
Bron: raadsinformatie van de gemeente Leeuwarden (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.