vragen van de insprekers en reactie op de inspraakreacties
Een raadslid stelde op 11 oktober 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Leeuwarden.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Algemeen / de rode draad bij alle vragen.
Waarom de verdeling in riool- en waterzorgtarief?
De gemeente heeft er in de loop der jaren steeds meer zorgtaken bij gekregen. Waar in het verleden de gemeente alleen maar verantwoordelijk was voor het inzamelen en afvoeren van afvalwater via het riool heeft de gemeente tegenwoordig ook de zorgplicht voor het (bergen, vasthouden en/of afvoeren van) hemelwater en (beheersen van) grondwater. Hieronder vallen ook de maatregelen om de hevige regenbuien op te vangen en de openbare ruimte klimaatrobuust te maken.
Op dit moment betalen alleen de percelen met een rioolaansluiting voor het treffen van deze maatregelen, terwijl iedereen daar profijt van heeft. Door de rioolheffing op te splitsen in een riooltarief en waterzorgtarief kan onderscheid worden gemaakt tussen percelen met en zonder rioolaansluiting. Daardoor betaald iedereen alleen de heffing die op hem of haar van toepassing is, dat is eerlijker dan alles vanuit de rioolheffing betalen. Dit sluit beter aan bij de watertaken die een gemeente daadwerkelijk heeft.
De klimaatmaatregelen die de gemeente moet nemen voor het toegankelijk houden van de openbare ruimte en om schade te voorkomen is een collectief goed waar iedereen profijt van heeft.
Daarom is er voor gekozen om een verdeling te maken in de rioolheffing en de waterzorgheffing.
Een perceel met rioolaansluiting betaalt beide heffingen. Een perceel zonder rioolaansluiting maakt geen gebruik van het inzamelen en transporteren van afvalwater en hoeft geen rioolheffing te betalen. Een perceel zonder rioolaansluiting heeft net als een perceel met rioolaansluiting wel profijt bij het toegankelijk houden van de openbare ruimte en voorkomen van schade. Daarom is het voorstel van het college dat alle percelen waterzorgheffing betalen.
Waarom iedereen mee laten betalen voor waterzorg?
De klimaatmaatregelen die de gemeente moet nemen voor het toegankelijk houden van de openbare ruimte en om schade te voorkomen, staan los van het hebben van een rioolaansluiting.
Iedereen heeft profijt bij een goed toegankelijke buitenruimte. Hiervoor maakt het niet uit of iemand in een stad, dorp of in het buitengebied woont. Iedereen maakt gebruik van deze buitenruimte om bv. boodschappen te halen, naar werk, de school of naar de dokter te gaan. Een goed toegankelijke buitenruimte maakt het ook voor o.a. hulpdiensten gemakkelijker om op de bestemming te komen. Op dit moment betalen alleen de percelen met een rioolaansluiting voor het treffen van deze maatregelen, terwijl iedereen daar profijt van heeft. Door het opsplitsen in een rioolheffingtarief en waterzorgtarief kan onderscheid worden gemaakt tussen percelen met en zonder rioolaansluiting. Dit sluit beter aan bij de watertaken die een gemeente daadwerkelijk heeft.
Daardoor betaald iedereen alleen de heffing die op hem of haar van toepassing is, dat is eerlijker dan alles vanuit de rioolheffing betalen.
Voorbeelden van maatregelen die de gemeente moet nemen:
De Borniastraat is één van de straten waar klimaatmaatregelen genomen moeten worden. Wanneer er een bui van 60 mm/h over Leeuwarden heen trekt, is dit één van de straten die onder water loopt. Het ziekenhuis is dan slecht te bereiken voor o.a. ambulances. Een andere straat die onder water komt te staan is o.a. de Harlingerstraatweg, één van de hoofdontsluitingswegen van Leeuwarden.
Figuur 1 Harlingerstraatweg
Figuur 2 Borniastraat
Wat wordt het verschil in heffing voor iemand die al een rioolaansluiting heeft?
In de nieuwe verordening Rioolheffing is het onderscheid gemaakt tussen het riooltarief en het waterzorgtarief. Net als bij de geldende Verordening Rioolheffing 2023 houden we rekening met het onderscheid eigenaar en gebruiker. Tot slot houden we in het nieuwe voorstel rekening met het onderscheid tussen het wel of niet hebben van een rioolaansluiting:
•
•
Is er een rioolaansluiting dan betaalt zowel de eigenaar als de gebruiker van een bebouwd perceel een riooltarief voor het beheer en onderhoud van de riolering. Daarnaast betalen de eigenaar en de gebruiker het waterzorgtarief voor het toegankelijk houden van de openbare ruimte.
Is er geen rioolaansluiting dan betaalt zowel de eigenaar als de gebruiker van een bebouwd perceel alleen het waterzorgtarief. Je betaalt mee aan de klimaatmaatregelen die worden genomen en dus niet voor het beheer en onderhoud aan de riolering.
Wat is de taak van het waterschap / waar betaal je voor aan het waterschap?
Het waterschap kent een aantal heffingen waarmee zij de activiteiten bekostigen op het gebied van waterveiligheid, voldoende water en schoon water. Een van die heffingen is de watersysteemheffing. Iedereen betaalt watersysteemheffing, of je nu in stedelijk gebied woont of in landelijk gebied. De inkomsten van de watersysteemheffing worden ingezet voor onder andere het beheer en onderhoud aan dijken (voorkomen van overstroming), het water op peil houden door in de zomer water in te laten (voorkomen watertekort) en in de winter het water weg te pompen (voorkomen wateroverlast). Ook het schonen (hekkelen) en op diepte houden van de sloten, vaarten en plassen (baggeren) die in eigendom zijn van het waterschap of waar de verplichting bij het waterschap ligt worden bekostigd vanuit de watersysteemheffing.
Er is geen sprake van een dubbeling met de waterzorgheffing of de watertaken van de gemeente. De watersysteemheffing van het waterschap wordt immers niet gebruikt voor het aanpassen en onderhouden van de gemeentelijke openbare ruimte.
Wat is de taak van de gemeente en wat voor maatregelen vallen onder waterzorgheffing?
De gemeente heeft de zorgplicht voor het inzamelen transporteren van afvalwater, voor het inzamelen en verwerken van het afvloeiend hemelwater en voor het grondwater (op die plekken waar dit niet onder de verantwoordelijkheid valt van het waterschap of provincie). De
klimaatmaatregelen om wateroverlast (en droogte?) te voorkomen vloeien voort uit de zorgplichten van hemelwater en grondwater)' In de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie zijn de plekken in beeld gebracht waar maatregelen op het gebied van wateroverlast of hittestress moeten plaatsvinden. Daarbij kan aan de volgende (type) maatregelen worden gedacht:
•
•
•
•
•
•
Het aanleggen van regenwaterriolen Het aanpassen van de maaiveldhoogte Realiseren van waterberging onder de verharding Verharding vervangen door groen Aanleg van waterberging in het groen Het graven van wadi’s en vijvers of sloten
De klimaatmaatregelen worden bekostigd uit het waterzorgtarief.
Waarom is er gekozen voor een heffing voor eigenaren voor het waterzorgtarief op basis van de WOZ-waarde van een perceel?
We hebben er vanwege de duidelijkheid en uitlegbaarheid voor gekozen om zo veel mogelijk aan te sluiten bij de bestaande methodiek van de rioolheffing. Ook bij de bestaande rioolheffing is het eigenaarsdeel gekoppeld aan de Woz-waarde. Dit is een bewezen methodiek die in de praktijk weinig risicovol is en die ook past binnen de nieuwe VNG-modelverordening Riool- en waterzorgheffing. Het beleid is primair geënt op het principe dat ‘de breedste schouders het meeste dragen’. De gemeente Leeuwarden heeft veel inwoners met een inkomen onder modaal. Om deze inwoners te ontzien heeft de gemeente gekozen voor de systematiek om te heffen op basis van de WOZ-waarde.
Vragen van de insprekers tijdens de informatieve sessie van 11 oktober: -
Kunnen we voor een nieuwe iba ook bij de gemeente aankloppen?
Nee, een IBA is een alternatief voor een rioolaansluiting. Het is geen alternatief voor de andere watertaken die bij de gemeente zijn belegd. Het voorstel is daarom dat percelen zonder rioolaansluiting geen riooltarief betalen, maar alleen het waterzorgtarief. Het hebben van een IBA wordt overigens opgelegd door het waterschap, omdat er een lozing op het oppervlaktewater plaatsvindt. Hierbij is het waterschap het bevoegd gezag en verantwoordelijk.
-
Zijn er vooraf gesprekken gevoerd met het waterschap?
In het kader van het Programma Water en Riolering is er wel afstemming geweest met het waterschap. Bij het uitwerken van de scenario’s is die afstemming met het waterschap er niet geweest. De watersysteemheffing en de waterzorgheffing zijn twee verschillende heffingen met verschillende doelen. Wel stemmen wij onze klimaatmaatregelen af met het waterschap, zodat ingrepen elkaar niet in de weg zitten maar elkaar versterken. Meer afvoeren vanuit de ene plek of juist langer water vasthouden heeft mogelijk consequenties voor de inrichting of het beheer van een andere plek.
-
Hoe gaan we water bergen en inzetten tegen droogte?
We proberen steeds meer water te graven, water te bergen in het groen en onder de verharding. Het water wordt daardoor niet versneld afgevoerd maar vastgehouden. Indien mogelijk vindt infiltratie naar de ondergrond plaats. Om droogte te voorkomen moeten we juist het regenwater niet versneld afvoeren maar opvangen en vasthouden.…
Bekijk de brief: Beantwoording vragen van de insprekers en reactie op de inspraakreacties
Bron: raadsinformatie van de gemeente Leeuwarden (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.