vragen tafeltjesmarkt Actualisatie verordening commissie omgevingskwaliteit
Een raadslid stelde op 27 augustus 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Lingewaard (9 vragen).
In het kort
9 vragen en wat het college antwoordt
- Waarom wil het college dat de adviescommissie niet meer uit eigen beweging kan adviseren? → We willen een strategischere rol van de adviescommissie die aansluit bij hun taken.
- Uit hoeveel personen gaat deze commissie bestaan en hoe verhoudt dit zich tot vergelijkbare gemeenten? → De commissie gaat uit minimaal 5 personen bestaan.
- Wie bepaald welke personen in deze commissie plaats mogen nemen en op basis waarvan worden zij gekozen? → Als gemeente bepalen we welke vakspecialisten we in de commissie wensen te hebben.
- Hoe wordt geborgd dat cultuurhistorische kennis voldoende aanwezig blijft binnen de commissie? → Binnen de commissie zit een vakspecialist op erfgoed.
- Hoe wordt voorkomen dat het college te selectief of te laat advies vraagt, waardoor kwaliteitstoetsing onder druk komt? → Met het college is afgestemd op welke ruimtelijke vraagstukken en beleid advies van de commissie wenselijk is.
- Op welke momenten is advies verplicht op grond van de Omgevingswet, en hoe wordt dit geborgd? → Onder de Omgevingswet is advies over de aanvragen om een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit met betrekking tot een monument verplicht.
- Waarom zijn de historische kringen niet vooraf betrokken bij het opstellen van de verordening? → Bij de actualisatie van de verordening hebben we degene betrokken die ervaring hebben met processen onder de Omgevingswet.
- Hoe wordt hun rol concreet vormgegeven bij rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten? → De adviseur erfgoed binnen de commissie draagt zorg voor advies.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Aanleiding
Vragen tafeltjesmarkt Actualisatie verordening adviescommissie omgevingskwaliteit Vragen Lokaal Sociaal
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Waarom wil het college dat de adviescommissie niet meer uit eigen beweging kan adviseren?
Antwoord van het college
We willen een strategischere rol van de adviescommissie die aansluit bij hun taken. Dit betekent dat de commissie vroegtijdig advies geeft op lopende vraagstukken met betrekking tot erfgoed en omgevingskwaliteit, zodat dit advies mee te nemen is. Dat wil niet zeggen dat het niet wenselijk is dat de commissie een signaalfunctie heeft, zodat we kunnen afwegen of verder advies wenselijk is.
Vraag 2
Uit hoeveel personen gaat deze commissie bestaan en hoe verhoudt dit zich tot vergelijkbare gemeenten?
Antwoord van het college
De commissie gaat uit minimaal 5 personen bestaan. In de commissie willen we de vakdisciplines erfgoed, architectuur, stedenbouw en landschap vertegenwoordigd hebben om volwaardig te kunnen adviseren op erfgoed en omgevingskwaliteit. In het Regelement van Orde wordt geregeld uit welke adviesleden de commissie gaat bestaan en wanneer welk lid aftreed en wel of niet vervangen wordt. In het Regelement van Orde gaan we de keuze maken of de commissie uit 5 of 6 leden gaat bestaan.
We hebben hier geen onderzoek bij andere gemeente naar gedaan. Wel geeft het Gelders Genootschap, die adviescommissies voor verschillende gemeente verzorgt, aan dat dit heel gangbaar is.
Vraag 3
Wie bepaald welke personen in deze commissie plaats mogen nemen en op basis waarvan worden zij gekozen?
Antwoord van het college
Als gemeente bepalen we welke vakspecialisten we in de commissie wensen te hebben.
Het Gelders Genootschap selecteert leden die in de commissie plaats nemen. Dit zijn leden die vaak in meerdere gemeente plaats nemen in een adviescommissie. Zij werven wanneer nodig vakspecialisten. De gemeenteraad benoemt de leden van de plaatselijke commissie benoemd.
Vraag 4
Hoe wordt geborgd dat cultuurhistorische kennis voldoende aanwezig blijft binnen de commissie?
Antwoord van het college
Binnen de commissie zit een vakspecialist op erfgoed. Als het gaat om lokale kennis is het mogelijk om deze op te halen bij de lokale historische kringen.
Vraag 5
Hoe wordt voorkomen dat het college te selectief of te laat advies vraagt, waardoor kwaliteitstoetsing onder druk komt?
Antwoord van het college
Met het college is afgestemd op welke ruimtelijke vraagstukken en beleid advies van de commissie wenselijk is. Middels projectmatig werken borgen we dat helder is wanneer in de planvorming het wenselijk is om advies bij de commissie op te halen. Wenselijk is dat op een voorlopig ontwerp of concept plan of beleid advies gegeven wordt, zodat advies mee te nemen is in het proces.
Vraag 6
Op welke momenten is advies verplicht op grond van de Omgevingswet, en hoe wordt dit geborgd?
Antwoord van het college
Onder de Omgevingswet is advies over de aanvragen om een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit met betrekking tot een monument verplicht. Binnen deze commissie zijn enkele leden deskundig op het gebied van de monumentenzorg, die in ieder geval worden betrokken bij de advisering over een rijksmonumentenactiviteit verplicht. Dit is bij de ODGM geborgd in de uitvraag van adviezen bij omgevingsvergunningaanvragen.
Vraag 7
Waarom zijn de historische kringen niet vooraf betrokken bij het opstellen van de verordening?
Antwoord van het college
Bij de actualisatie van de verordening hebben we degene betrokken die ervaring hebben met processen onder de Omgevingswet. We hebben het Gelders Genootschap, de sleutelfiguren (voorzitter, secretaris en rayonarchitect) die in de praktijk bij de huidige commissie betrokken en vakspecialist omgevingswet meegenomen bij het opstellen van de verordening. De historische kringen zijn geen lid van de commissie en hebben geen ervaring met het werken onder de omgevingswet. Wel hebben we ze geïnformeerd over de actualisatie van de verordening.
Vraag 8
Hoe wordt hun rol concreet vormgegeven bij rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten?
Antwoord van het college
De adviseur erfgoed binnen de commissie draagt zorg voor advies. Wanneer het om rijksmonumenten gaat wordt de rijksdienst voor advies gevraagd. Op het moment dat lokale kennis nodig is halen zij dit op bij de historische kringen.
Vraag 9
Hoe wordt voorkomen dat lokale kennis verloren gaat wanneer de commissie kleiner wordt?
Antwoord van het college
Bij een adviescommissie is zowel vakkennis als lokale kennis wenselijk. Van vakspecialisten mogen we verwachten dat ze lokale kennis snel eigen maken. Als het bijvoorbeeld gaat om cultuurhistorie kan een erfgoedadviseur aanvullende lokale kennis ophalen bij de plaatselijke historische kringen.
Vragen PRO 10 Hoe is dit adviesrecht geregeld in andere gemeenten, m.b.t. het initiatief tot advies? Kan de commissie daar wel ongevraagd adviseren?
Binnen het adviesrecht zijn wettelijke taken en is er ruimte voor keuzes. In de afstemming met Gelders Genootschap concluderen we dat we in de lijn met veel andere gemeente in de regio met de adviescommissie werken. Met ongevraagd advies wordt wisselend omgegaan. In het Regelement van Orde komt aan bod hoe we wel met de signaalfunctie van de adviescommissie om kunnen gaan, nu we ongevraagd advies uit de verordening hebben gehaald. Tevens is de praktijk zo dat dit niet gebeurd. 11 Is het advies van de commissie bindend?
Het advies van de commissie is niet bindend. Wel is het wenselijk om aan te geven hoe met het advies van de commissie is meegenomen in de verdere planuitwerking. Besluitvorming blijft liggen bij college of raad. Als wordt afgeweken van het advies, wordt dit wel gemotiveerd. 12 Wie zitten er in deze commissie (geen namen nodig, maar hebben de leden een bepaalde expertise bijvoorbeeld)?
In de commissie zitten diverse vakspecialisten. Leden van de huidige commissie zijn: voorzitter en erfgoed adviseur, 2 architecten waaronder rayonarchitect, architect duurzaamheid, stedenbouwkundige, landschapshistoricus en een erfgoed adviseur. De secretarisrol wordt vervuld door de ODGM. 13 Welke voor- en nadelen worden er gezien bij het verplaatsen van het initiatief tot advies naar het college?
In de huidige situatie wordt het advies van de commissie meegenomen in de besluitvorming van de planprocedure, aan het einde van het proces. Dit terwijl we advies aan de commissie op het stedenbouwkundig plan al eerder gevraagd hebben en al eerder besluitvorming op het stedenbouwkundig plan is gegeven.
Wenselijk is dat dit ook in de besluitvorming van het stedenbouwkundig plan meegenomen wordt. Hiermee komt tevens de rol van de commissie sterker in beeld.
Bron: raadsinformatie van de gemeente Lingewaard (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.