vragen door BOEI vragen gemeente - 07-04-2023.docx
Een raadslid stelde op 25 april 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Losser.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Overzicht vragen gemeenteraad Steenfabriek Bijgaand de beantwoording van de vragen bestemd voor BOEi ter voorbereiding op de bijeenkomst van 11 april 2023.
De beantwoording van de vragen bestemd voor het college worden op 18 april 2023 door het college vastgesteld en meegezonden met de raadsinformatiebrief.
Exploitatie Steenfabriek
1. De afwezigheid van een businesscase, een overzicht van onderhoudswerkzaamheden, een meerjarenonderhoudsplan en een actuele taxatie; De investeringsbegroting en -exploitatie van BOEi en het MeerJarenOnderhoudsPlan (MJOP) zijn als bijlage bij de beantwoording van de vragen bijgesloten. Met onderhoudswerkzaamheden bedoelt u naast planmatig onderhoud waarschijnlijk ook restauratie werkzaamheden. De afgelopen jaren heeft BOEi behalve restauratiewerkzaamheden ook ongepland (curatief) onderhoud uitgevoerd (o.a. een gaslek opgelost, een korfboogverankering bij de kleigroeve, herstelwerkzaamheden schilderwerk in het informatiecentrum). De beheerkosten in 2022 bestonden uit: verzekeringspremie, belasting, object beheer uren, klein herstel aan droogloodsen, herstellen bliksemafleider, kapotte ruiten vervangen en begeleidingskosten door BOEi (naast afschrijving en kapitaallasten), zie daarvoor het exploitatieoverzicht dat gebaseerd is op de exploitatie inclusief brouwerij. Het huurbedrag van Stichting De Werklust wordt als vergoeding voor het klein dagelijks onderhoud aan de stichting teruggegeven conform de afspraken met de stichting. Daarnaast besteedt BOEi tijd en geld aan onderhanden werk in de lopende projecten (restauratie). BOEi heeft de ringoven gerestaureerd met subsidiegelden en uit eigen middelen (zie bijlagen).
2. Ook de fractie van de VVD geeft aan een onderhoudsplan en begroting te missen (zie vraag 5). Zie daarvoor vraag 5.
3. Of de eventuele komst van een brouwerij voorwaardelijk is voor het voortbestaan van BOEi (m.b.t. de steenfabriek); BOEi kent in haar portefeuille meerdere categorieën gebouwen qua exploitatie. Het museale complex in Losser wordt binnen de portefeuille als het ware overeind gehouden door andere gebouwen elders in het land die wél een positief saldo hebben. Dit soort objecten (in Losser) wordt gekenmerkt door veel volume en weinig ruimte die verhuurbaar is net zoals de steenfabrieken in Wageningen en Randwijk, ook eigendom van BOEi. In totaal heeft BOEi inclusief Veenhuizen ca. 220 monumenten in eigendom waarvan ca. 1 derde valt in deze categorie. Ook andere grote monumentenbeheerders werken op deze manier. Natuurlijk ligt de gedachte voor de hand dat ,,het ook anders kan’’ maar de praktijk leert dat die ambitie niet van de grond komt (door beleid dat voor Rijksmonumenten van kracht is). De gebouwen exploitabel maken vergt vaak een omvangrijk inbouwpakket wat op zichzelf dan kan renderen maar niet de middelen opbrengt voor het onderhoud van de monumentale schil, het casco (dus dan levert het niets op voor het monument). Iets soortgelijks – een onrendabele top – was eerder aan de orde bij de bouw van het informatiecentrum destijds dat door de stichting nu nog geëxploiteerd wordt (maar waar – op termijn ook weer investeringen nodig zijn zoals verduurzaming).
4. Hoe gaat BOEi het achterstallig onderhoud aan de locatie uitvoeren; Het onderhoud is deels curatief (zaken die onverwacht zich voordoen) en is deels planmatig; dat is opgenomen in een MeerJarenOnderhoudsPlan (MJOP) opgesteld in 2018 en recent nog geïndexeerd en actueel gemaakt, zie daarvoor de bijlagen.
5. In het overzicht van werkzaamheden en financiën worden drie subsidies genoemd:
De eerste subsidie (€ 104.492) is toegekend. Subsidie twee (€ 82.000) is “aangevraagd”. Is die aanvraag inmiddels toegekend, afgewezen of nog gaande? Deze provinciale subsidieaanvraag is nog gaande. BOEi is in afwachting van de uitkomst. Subsidie drie (€ 65.617) instandhoudingssubsidie; is dat een toegekende subsidie? Dit betreft een door de RCE (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) toegekende SIM-subsidie (Subsidieregeling Instandhouding Monumenten) voor onderhoud binnen een periode van 6 jaar waarbij BOEi aanvullend 40% uit eigen vermogen bijdraagt. De SIM subsidie wordt door BOEi ingezet voor de planmatige onderhoudswerkzaamheden.
6. Het ontbreken van een financiële onderbouwing voor de aangevraagde subsidie, zoals een businesscase (zie vraag 5). In de bijlage is een onderbouwing aangereikt waarmee duidelijk wordt dat het tekort voor een deel ondervangen wordt. Voor BOEi is na 5 jaar zoeken naar een verbetering in de kasstroom met de komst van de brouwer eindelijk een passende functie in beeld. Tegelijk is daarmee ,,het lek nog niet boven’’. Dat is vanuit de portefeuillestrategie geen punt; zoals eerder geschreven houden de sterkere objecten de zwakkere overeind. Ook is het verzoek aan de gemeente om een subsidie in feite voortschrijdend inzicht en een kans om een mooie en passende functie op de fabriek te huisvesten die zo menen wij het economisch profiel van de locatie en de gemeente versterkt.
Tegelijk zetten we een streep onder de fase – zoals afgesproken met de gemeente - waarin BOEi op zoek was naar een meer kostendekkende (maar nog niet geheel kostendekkende) exploitatie. BOEi is sterk genoeg om dit verder op eigen benen te doen. De subsidie is dus wel nodig voor het maken van deze stap en het doorsnijden van de link met de gemeente.
7. Het risico voor de exploitatie wanneer de ruimtelijke aanpassingen t.b.v. de te realiseren brouwerij niet door de geldende procedures komen;. Dat risico is voor BOEi maar wordt als zeer beperkt ingeschat.
8. De kosten van de bouw van de brouwerij en of de vestiging hiervan een positieve bijdrage geeft aan de sluitendheid van de exploitatie van de steenfabriek (zie vraag 5). Ja, de kasstroom verbetert.
9. Waarop is het bedrag van € 200.000 gebaseerd? Is er een begroting of businesscase beschikbaar uit welke kostenposten dit bedrag opgebouwd is Zie daarvoor vraag 5 en de bijlagen.
10. Niet helder is het totaalbedrag van de benodigde investeringen. Wat is het totaalbedrag? Zie vraag 5 en de bijlagen.
11. Duidelijk is dat € 200.000 van het totaalbedrag wordt gevraagd van de gemeente, maar worden er door andere partijen (waaronder BOEi zelf, maar misschien bijvoorbeeld ook door Rijk of provincie) ook nog (aanvullende) cofinancieringsmiddelen ingebracht? Zie de investerings- en exploitatiebegroting.
12. Welke initiatieven heeft BOEi de afgelopen vijf jaar ondernomen om de exploitatie meer kostendekkend te maken? Er is voortdurend gezocht naar partijen die passen bij de stichting en de objecten. Er was interesse voor atelierruimtes en interesse van de Losserhof, een whiskey distilleerderij en een bierbrouwer zonder trackrecord. Daarnaast zijn nog veel kortdurende gesprekken op hoofdlijnen gevoerd met kandidaten die echter snel af gezien hebben van de huurmogelijkheid om uiteenlopende redenen waarbij het niet courant zijn van de ruimten de belangrijkste oorzaak is. Er zijn geen kant en klare ruimtes te verhuren waardoor verhuur aan genoemde partijen niet door kon gaan. Iedere optie vergt een grote investering en forse doorlooptijd qua procedures (voor de herbestemming). De kandidaat huurder die nu in beeld is, is een bestaande bierbrouwer met ervaring en nu ruim een jaar in beeld.
13. Komt de eigenaar niet in aanmerking voor subsidie voor een Rijksmonument? BOEi komt – omdat het erkend is als Professionele Organisatie voor Monumentenbehoud (POM) – met voorrang in aanmerking voor de zogenaamde SIM-onderhoudsgelden (er wordt zoals eerder aangegeven onderscheid gemaakt door het ministerie OCW tussen restauratie en onderhoud). Restauratiegeld is in feite nooit structureel in Nederland. Dat is altijd incidenteel geld. Wel wordt er een landelijke pot van € 20 miljoen verdeeld door alle provincies maar dat is een regeling die fors overvraagd wordt (soms is zelfs sprake van loten). Daarom heeft BOEi ook de strategie gekozen om de afgelopen jaren meerdere keren een subsidieverzoek in te dienen wat uiteindelijk wel gehonoreerd werd. Dus het is niet zozeer het type monument dat zekerheid biedt op subsidie (voor onderhoud of restauratie) maar de locatie in het land (beleid van de provincies bij verdeling van Rijksgelden) en ook de deskundigheid of positie van de eigenaar).
Plannen Bierbrouwerij
14. Of het voornemen een bierbrouwerij te vestigen door het college getoetst is op passendheid bij het doel van de steenfabriek, en dat eventuele vestiging geen negatieve gevolgen heeft voor de huidige horeca-exploitatie op de locatie en het contact hierover met de vrijwilligers die daarmee inkomsten dreigen te zien vervallen; De bierbrouwer geeft op afspraak rondleidingen in de brouwerij aan groepen. Bezoekers kunnen als onderdeel van de rondleiding gebruik maken van het terras. Meerwaarde van de samenwerking op het terrein is dat bezoekers belangstelling krijgen voor de overige activiteiten en leidt tot vervolgbezoeken met beoogde omzetverhoging; zo kan er synergie ontstaan. 15.…
Bekijk de brief: Beantwoording vragen door BOEI vragen gemeente - 07-04-2023.docx
Bron: raadsinformatie van de gemeente Losser (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.