rvs Partnerschapsafspraken beschermd wonen en opvang 2024 - Jan Zwemer (SP) - 4
Een raadslid (SP) stelde op 28 november 2023 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Middelburg.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Commissie
Maatschappelijke Zaken – 28 november 2023
Agendapunt
4
Onderwerp
Partnerschapsafspraken beschermd wonen en opvang 2024
Vragensteller
Jan Zwemer (SP)
Datum ingediend
28 november 2023
Datum beantwoording
28 november 2023
Vraag 1
Meer technische vraag:
Klopt het dat het geplande “woonplaatsbeginsel” (kanttekeningen Raadsvoorstel) nu nog niet van kracht is en ook niet gaat worden korte termijn? Klopt het dat, wanneer deze wettelijk wel dat beginsel wel van toepassing wordt deze partnerafspraken opengebroken worden?
Antwoord
Ja het klopt dat het woonplaatsbeginsel nog niet van kracht is. Beoogde startdatum is 1-1-2025.
Nee het klopt niet dat de partnerschapsafspraken opengebroken worden wanneer dat beginsel wel van toepassing wordt.
Bij wet is geregeld dat voor beschermd wonen iedere burger mag aankloppen bij iedere gemeente. Bij wet valt enkel beschermd wonen intramuraal onder beschermd wonen.
Vanuit het Rijk is besloten dat alle gemeenten verantwoordelijk zijn voor hun eigen (kwetsbare) burgers. En dat alle gemeenten de transformatie moeten realiseren wat betekent dat kwetsbare burgers zo veel als mogelijk in een eigen woning en in de eigen wijk ondersteuning krijgen.
De verschillende voorzieningen vanuit beschermd wonen zijn intramuraal (hotelmatige voorzieningen), geclusterd wonen (eigen huur met veel ondersteuning) en ambulante ondersteuning. Het Rijk wil dus met name die laatste twee verder ontwikkelen.
Het woonplaatsbeginsel zoals bedacht met ingangsdatum 1-1-2023 betreft enkel beschermd wonen intramuraal en zegt dat als een client in een andere gemeente naar een intramurale voorziening gaat de gemeente van herkomst deze kosten moet dragen. Dit vraagt veel ‘geregel’ om de financiering rond te krijgen, zowel voor aanbieder als gemeente. Daarom zijn daar veel bezwaren over.
Het Rijk heeft inmiddels deze regels over het woonplaatsbeginsel uitgesteld naar 1-1-2024 en daarna naar 11-2025. Het is mogelijk te verwachten dat ook 1-1-2025 niet gehaald wordt.
Deze ontwikkeling loopt samen met de decentralisatie van middelen. Nu krijgen centrumgemeente de volledige financiën voor de hele regio en het plan is om met een ingroeipad (voor nieuwe cliënten) de gemeenten rechtsreeks te financieren. Dus de centrumgemeente krijgt steeds minder en de regiogemeenten steeds meer. De datum hiertoe is ook uitgesteld van 1-1-2023, naar 1-1-2024, naar 1-1-2025.
Deze bovenstaande uitleg is nodig om duidelijk te maken dat en gemeenten zelf verantwoordelijk zijn voor hun burgers en dat de financiering hiervan nog steeds loopt via de centrumgemeente.
Met de partnerschapsafspraken wordt gesteld dat alle voorzieningen (intramuraal, geclusterd en ambulant) voor cliënten beschermd wonen, maatschappelijke opvang en veilige opvang uit een regionale pot gefinancierd worden. Ongeacht wie de ontvanger van de middelen is. Voor dit moment is het enkel de centrumgemeente die de pot vult, want zij krijgen nog als enige de financiën vanuit het Rijk. Mocht gedurende deze partnerschapsafspraken het objectieve verdeelmodel van kracht gaan (dus dat de centrumgemeente minder geld krijgt en de regiogemeenten rechtstreeks van het Rijk geld krijgen), dan geven alle gemeenten de financiën af aan de regionale pot. We dragen samen de verantwoordelijkheden en samen de lasten.
Vraag 2
Meer politieke vraag:
Natuurlijk is het heel goed dat er afspraken met en tussen ze Zeeuwse gemeenten gemaakt worden, zeker op het terrein van sociaal beleid. Tegelijk zijn er redenen om ons zorgen te maken over de duurzaamheid van deze afspraken. Immers juist op het gebied van sociaal beleid zien we, jammer genoeg, een steeds grotere kloof op het gebied van sociaal beleidsterrein.
Gemeenten, bijv. Vlissingen en Middelburg, raken elkaar steeds meer kwijt en dan toch partnerafspraken.
Natuurlijk kan dat een opmaat zijn voor verdere samenwerking, maar dat zie ik nog niet gebeuren.
De Wmo is doorgedecentraliseerd. Iedere gemeente voor zich, de kloofvorming zet zich door.
In de toekomst is het de bedoeling dat ook Beschermd Wonen wordt “doorgedecentraliseerd”.
Vraag 1: Klopt dat ? Zo ja, hoe bereid Middelburg zich hierop voor? Welke effecten heeft dat op deze partnerafspraken?
Gezien die ontwikkeling (doordecentralisatie) zou het goed zijn om een beeld te hebben van de situatie dat Middelburg Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwen Opvang in eigen beheer regelt en dat koppelt aan het eigen sociaal beleid en met het eigen toegekende budget.
Vraag 2: Bereidt het college zich hierop voor? Zou het niet wijs zijn om die optionele lijn ook onderdeel te laten zijn van deze partnerafspraken?
Antwoord
Vraag 1) De doorcentralisatie houdt in dat gemeenten meer zelf verantwoordelijk zijn door passende hulp dichtbij huis te organiseren. En dit houdt ook de financiële herverdeling in (het objectieve verdeelmodel, beoogt per 1-12025) zodat gemeenten financieel gezien zelf verantwoordelijk zijn.
Dit heeft geen gevolgen voor de partnerschapsafspraken.
Vraag 2) De Toegang voor beschermd wonen ligt vanaf 1-1-2022 bij de gemeente Middelburg voor haar inwoners.
De Toegang voor maatschappelijke opvang en veilige opvang is niet belegd bij de gemeenten.
Naar de mening van het college is het niet wijs om beschermd wonen, maatschappelijke opvang en veilige opvang volledig in eigen beheer te regelen.
Enerzijds omdat de doelgroep complex is. Een deel hiervan zal aangewezen zijn op intramurale voorzieningen (hotelmatige voorzieningen met 24 uurs toezicht met hoge kosten). Deze voorzieningen zijn niet per gemeente in te regelen vanwege het aantal cliënten die hiervoor in aanmerking komen.
De doelgroepen gerelateerd aan opvang vragen om een specifieke expertise, om een goede behoefte analyse en (in het geval van veilige opvang) kennis van het veiligheidsdomein.
Anderzijds zijn de aanbieders gebaat bij een regionale contractering. Aanbieders worden anders gedwongen met alle gemeenten losse contracten af te sluiten wat veel overhead tijd kost terwijl we juist willen dat kwetsbare burgers ondersteund worden.
Vraag 3
Heeft het college overwogen BW, MO en VO in eigen beheer te gaan doen?
Zo ja, wat zijn de afwegingen die dan toch tot dit raadsvoorstel leiden?
Zo nee, bent u bereid deze afwegingen alsnog te maken en de raad daarover te informeren?
Antwoord
Zie de antwoorden bij vraag 2.
Bron: raadsinformatie van de gemeente Middelburg (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.