geitenhouderij
Een raadslid stelde op 9 april 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Montfoort (3 vragen).
In het kort
3 vragen en wat het college antwoordt
- ls het college op de hoogte van de bevindingen uit het VGO-llI onderzoek en de mogelijke gezondheidsrisicos voor omwonenden van geitenhouderijen? → Ja.
- Hanteert het college het besluit (d.d. juli 2018) vanuit het voorzorgprincipe tot een geitenstop voor de provincie Utrecht? → Dit houdt in dat de vestiging en/of uitbreiding van geitenhouderijen met meer dan 1 0 geiten in Utrecht verboden is.
- Welke maatregelen heeft het college ai getroffen of overweegt het te treffen om de inwoners van gemeente Montfoort te beschermen tegen de mogelijke gezondheidsrisicos… → De resultaten van het VGO-lll onderzoek wijzen in de richting van bacteriën afkomstig van geitenhouderijen als oorzaak.
Overgenomen uit de brief van het college; hieronder staan de volledige vragen en antwoorden.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
ls het college op de hoogte van de bevindingen uit het VGO-llI onderzoek en de mogelijke gezondheidsrisicos voor omwonenden van geitenhouderijen?
Antwoord van het college
Ja. De GGD regio Utrecht heeft deze bevindingen in februari jl. onder onze aandacht gebracht.
Vraag 2
Hanteert het college het besluit (d.d. juli 2018) vanuit het voorzorgprincipe tot een geitenstop voor de provincie Utrecht?
Antwoord van het college
Dit houdt in dat de vestiging en/of uitbreiding van geitenhouderijen met meer dan 1 0 geiten in Utrecht verboden is. Antwoord: Ja. Op l0juii 2018 heeftde provincie Utrecht besloten tot een geitenstop. De regeling is 11 juli 2018 in werking getreden en houdt in dat de vestiging en/of uitbreiding van geitenhouderijen van meer dan 10 geiten in Utrecht is verboden. Sindsdien zijn er binnen de gemeente Montfoort geen nieuwe geitenhouderijen gestart en heeft de bestaande geitenhouderij geen toestemming gekregen om het aantal geiten uit te breiden. Gemeente Montfoort l Kasteetplein 5 l 31.171G Montfoort Postbus 41 l 3417 zc Montfoort l T 03L.8-476400 l [email protected] www.montfoort.nL .. . Sinds 1 januari 2024 zijn in het omgevingsplan de volgende regeis opgenomen over geitenhouderijen (voorbeschermingsregels vanwege provinciale instructieregels): Artikei 2.1 Verbod geitenhouderij Het is verboden om: a. een geitenhouderij fe vestigen of een bestaande geitenhouderij uit te breiden; b. een agrarisch bednjfgehee! ofgedeeltelijk om te schakelen naar een geitenhoudenj; c. het aantal geiten dat wordt gehouden uit te breiden; d. de oppervlakte van een dierenverb!ijf voor geiten te vergroten, tenzij het vergunde ofhet aantal gemelde geiten aantoonbaar niet toeneemt; en e. bouwwerken en gronden tijde!ijk te gebruiken voor een geitenhouderij. 2. Het eerste lid ge/dt niet: a. voor veehouderijen waar minder dan 25 geiten worden gehouden, b. als voor 11 juli 2018 een op dat moment ontvankelijke melding voor die activiteit is gedaan; of c. als voor 11 juli 2018 een op dat moment ontvankelijke aanvraag voor een omgevingsvergunning voor die activiteit bij het bevoegd gezag is ingediend, uitgezonderd een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het slopen van een bouwwerk in een aangewezen stads- of dorpsgezicht. Op deze manier voldoen we aan de geitenstop en aan de geldende provinciale ¡nstructieregel voor geitenhouderijen. volgens artíkel 8.4 van de thans geldende provinciale omgevingsverordening mag een omgevingsplan geen regels bevatten die voorzien in de (nieuw)vestiging van een geitenhouderij of uitbreiding van een bestaande geitenhouderij. De provincie heeft de voorbeschermingsmaatregel uit 2018, waarbij een geitenstop is ingevoerd, naderhand vertaald in deze instructieregel. De situatie rond de geitenhouderij aan de Cattenbroekerdijk is in overeenstemming is met de inhoud van de geitenstop. Deze geitenstop is namelijk alleen van toepassing op nieuwvestiging of uitbreiding. Bij het perceel aan de Cattenbroekerdijk is daar geen sprake van. Er is alleen sprake van overname door een nieuwe eigenaar. De bestaande geitenhouderij is overgenomen en de geldende vergunningen (omgevingsvergunning van de gemeente en natuurvergunning van de provincie) zijn vorig jaar op naam van deze nieuwe eigenaar gezet. Er was geen juridische grondslag om dit tegen te gaan. Verder verbiedt de meest recente gemeentelijke omgevingsvergunning voor de geitenhouderij, uit 2019, een uitbreiding van het aantal geiten. Bij de gewijzigde tenaamstelling van de provinciale natuurvergunning van de provincie, in 2024, is het toegestane aantal geiten zelfs verminderd van 980 naar 920. De reden daarvan is dat de hierdoor vrijkomende vergunde stikstofruimte via extern salderen wordt ingezet voor een ontwikkeling in Bodegraven. Kortom, er is geen sprake van nieuwvestiging of uitbreiding.
Vraag 3
Welke maatregelen heeft het college ai getroffen of overweegt het te treffen om de inwoners van gemeente Montfoort te beschermen tegen de mogelijke gezondheidsrisicos die gepaard gaan met een nabijgelegen geitenhouderij?
Antwoord van het college
De resultaten van het VGO-lll onderzoek wijzen in de richting van bacteriën afkomstig van geitenhouderijen als oorzaak. Door tegenvallende deelnemersaantallen als gevolg van de COVID-19pandemie, kon een oorzakelijk verband echter niet met zekerheid worden vastgesteld. De meest waarschijnlijke bronnen van bacteriën in de lucht op en rondom geitenhouderijen zijn de bedding van stallen en stalmest. De onderzoekers adviseren om te onderzoeken of aanpassïngen in de bedrijfsvoering de hoeveelheid ziekteverwekkers in stal- en omgevingslucht kunnen terugbrengen. Deze onderzoeken zijn nog Gemeente Montfoort l KasteeLplein 5 I 34171G Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Mantfoort l T 0348-476400 l info@montfoortnl www.montfoort.nl Gemeente Montfoort niet uitgevoerd, en dus zijn meer specifieke, en wetenschappelijk onderbouwde, handelingsperspectieven op dit moment nog niet aan te geven. De Gezondheidsraad zal op verzoek van het ministerie van VWS opnieuw adviseren over gezondheidsrisicos voor omwonenden van veehouderijen. Naar aanleiding van de resultaten van het VGOonderzoek 111 vraagt het ministerie de Gezondheidsraad specifiek te kijken naar het gezondheidseffect van het wonen in de buurt van een geitenhouderij. Het advies wordt in twee delen gepubliceerd. Het eerste deel verschijnt naar verwachting begin juli 2025 en het tweede deel in november 2025. 4. ls hier toestemming voor gegeven? ln hoeverre wordt er binnen het beleid van de gemeente rekening gehouden met de afstandsnormen tussen geitenhouderijen en woongebieden, in het licht van de bevindi ngen van het VGO-onderzoek? Antwoord: De geitenstop is alleen van toepassing op nieuwvestiging of uitbreiding. Bij het perceel aan de Cattenbroekerdijk is daar geen sprake van, zoals toegelicht in het antwoord op vraag 1. De bestaande geitenhouderij is overgenomen en de geldende vergunningen (omgevingsvergunning van de gemeente en natuurvergunning van de provincie) zijn vorig jaar op naam van de nieuwe eigenaar gezet. Er was geen juridische grondslag om dit tegen te gaan. Het VGO-lIl onderzoek bevestigt dat afstand houden tussen geitenhouderij en gevoelige bestemmingen nodig blijft om te voorkomen dat nieuwe of hogere gezondheidsrisicos ontstaan, totdat er meer duidelijkheid is over bewezen effectieve bronmaatregelen om het risico te beperken. ln besluitvorming over lokale ontwikkelingen, zoals nieuwbouw van gevoelige bestemmingen, is het van belang het risico op longontsteking mee te wegen. We zullen hierover in voorkomende gevallen GGDrU en ODRU om advies vragen. 5. ls het college bereid om met de provincie en andere relevante instanties in gesprek te gaan over mogelijke aanvullende maatregelen, zoals het reduceren van ziekteverwekkers in de stallucht, zoals aanbevolen in het VGO-lll onderzoek? Antwoord: ln het onderzoeksrapport van VGO-lll wordt aanbevolen om, naast regelmatige monitoring van de huisartsengegevens, te onderzoeken of op geitenbedrijven door bepaalde interventies, dat wil zeggen mogelijke aanpassingen in de bedrijfsvoering, de hoeveelheid ziekteverwekkers in de stal- en omgevingslucht omlaag gebracht kan worden. Met als doel het verminderen van blootstelling van de omwonenden aan ziekteverwekkers. Wat betreft aanpassingen in de bedrijfsvoering valt bijvoorbeeld te denken aan alternatieven voor omgang met stalmest en strooisel. Het effect van ¡nterventies op concentraties en emissies van ziekteverwekkers zou kunnen worden bestudeerd met luchtmetingen. Dit zijn landelijke onderzoeken die niet door een individuele GGD of door de gemeente zelf gedaan kunnen worden. De ministers van VWS en LVVN schrijven over het vervolgproces in hun brief aan de 2e kamer: Op basis van de resu/taten van VGO-lll en het advies van de Gezondheidsraad gaan wij ons beraden op verdere stappen. Hierbij zullen we in de komende periode nauw samen optrekken met andere relevante betrokken partijen, zoals we dat ook in de afgelopen jaren hebben gedaan rondom het lopende onderzoek. Allereerst met de mede-overheden, vanwege hun rol als bevoegd gezag in het ruimtelijk beleid en mede met het oog op de door de provincies ingestelde moratoria. Het komen tot een goed bestuurlijk proces en zo mogelijk bestuurlijke afspraken vinden we van bijzonder belang. Hierbij doen we een appèl op de provincies om de moratoria vooralsnog te handhaven totdat het Gezondheidsraadadvies gereed is. Ook relevante partijen zoa/s LTO, de GGD-en het Longfonds zu/len wij in de komende periode bij het vervolgproces betrekken. Gemeente Montfoort l KasteelpLein 5 l 3417JG Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-4761.00 l [email protected] www.montfoort.nl Gemeente Montfoort ___. op dit moment is volgens de GDD, behalve afstand houden, geen wetenschappelijk onderbouwd advies te geven over aanvuilende maatregelen. 6. Zijn er specifieke vergunningseisen of beleidsmaatregelen mogelijk om de emissie van ziekteverwekkers vanuit de geitenhouderij te beperken? Antwoord: Nee, deze zijn er (nog) niet. Er zijn op dit moment nog geen bewezen handelingsperspectieven aan te geven, zie ook de antwoorden bij vraag 3 en 5. Een maatregel die uit voorzorg nu al toegepast zou kunnen worden, is zorgen dat mesthopen jaarrond afgedekt zijn. Het risico op longontstekingen houdt hier mogelijk (dus nog niet bewezen) verband mee. Verschillende kandidaat pathogenen zijn namelijk in mest- en strooisellaag/hoop én in de lucht aangetoond. Bij indrogen van de mesthoop kunnen deze pathogenen zich via stof/opwaaien verspreiden over de omgeving. 7. Hoe communiceert de gemeente met de inwoners van gemeente Montfoort over de mogelijke gezondheidsrisicos? Worden inwoners actief op de hoogte gesteld en betrokken bij eventuele vervoigstappen? Antwoord: Wanneer inwoners vragen hebben over de gezondheidsrisicos kunnen we het nieuwsbericht over het VGO-lll onderzoek gebruiken op ggdleefomgeving.nl: https://ggdleefomgeving.nl/nieuws/meerlongontsteking-bij-geitenbedrijvert-blijkt-opnieuw-uit-onderzoek/. Ook kunnen we inwoners van vragen verwijzen naar GGDrU (mmk(âggdru.nl en 030-608 60 86). Wat betreft communicatie over, en betrokkenheid bij, de vervolgstappen, adviseert GGDrU om eerst het advies van de Gezondheidsraad af te wachten. Wij volgen dit advies. Op dit moment is nog niet duidelijk welke vervoigstappen zullen worden ingezet. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Bekijk de brief: Beantwoording schriftelijke raadsvragen over geitenhouderij
Bron: raadsinformatie van de gemeente Montfoort (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.