inzet ongediplomeerde zorgmedewerkers (zie 2025-184)

Vraag 1

Weet het college dat er in Nieuwegein mensen zonder diploma voor heel weinig geld medische handelingen doen, zoals steunkousen aantrekken en insuline geven?

Antwoord van het college

Wij weten vanuit algemene nieuwsberichten dat dit speelt. Dit zijn overigens handelingen die door wijkverpleging worden uitgevoerd en dit valt onder het regime van de Ziektekostenverzekering.

Vraag 2

Vindt het college dat het toezicht en beleid in Nieuwegein goed genoeg is om dit te voorkomen?

Antwoord van het college

Zo ja, hoe kan het dan dat dit toch gebeurt? Zo nee, wat moet er dan beter? Moet bijvoorbeeld de IGJ eerder worden ingeschakeld?

De handelingen die u specifiek benoemt, waaronder een medische handeling, vallen buiten de invloedssfeer van de gemeente. De gemeente is hierop geen bevoegd toezichthouder, dit ligt bij de ziektekostenverzekeraar. Het toezicht van de gemeente richt zich op Wmo- en jeugdhulp.

Vraag 3

Is het college het met ons eens dat we als gemeente alles moeten doen om te voorkomen dat mensen zonder de juiste opleiding in de zorg werken, ook al is er personeelstekort?

Antwoord van het college

Ja, het college is het daarmee eens, met de kanttekening dat we dat doen, passend binnen de invloedssfeer van de gemeente. We staan hier als gemeente niet alleen in.

 Bladnummer Kenmerk

2/5

2025-184

Onderwerp

inzet ongediplomeerde zorgmedewerkers en misstanden zorgopleidingen

Bewustzijn en actie is ook en juist nodig van partijen als de zorgbedrijven zelf, brancheorganisaties, Nederlandse Zorgautoriteit, IGJ, GGD, DUO, Justis, Onderwijsinspectie.

Toch blijft het ook een duivels dilemma: door personeelstekort kan het voorkomen dat iemand niet de medische zorg krijgt, die iemand wel nodig heeft. Ook dat heeft een ongewenst grote impact op het dagelijks leven en welbevinden van die persoon.

Vraag 4

Weet het college bij welke zorginstellingen of via welke uitzendbureaus deze problemen voorkomen?

Antwoord van het college

En wordt daar iets aan gedaan?

Vanuit uw eerdere vragen weten we dat het uitzendbureau Allround Care, gevestigd in Nieuwegein, betrokken is bij het inzetten van ongediplomeerde medewerkers. We weten verder dat er meer dan 1.100 zorgbedrijven in onze gemeente staan ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Dit zijn ook bedrijven waarin zorg een onderdeel van de activiteiten is. Veel bedrijven zijn alleen gevestigd in onze gemeente. Dit betekent dat niet alle zorgbedrijven verbonden zijn met de gemeente op basis van een contract en/of leveren zorg aan onze inwoners via hun zorgverzekeraar of via de door ons gecontracteerde Wmo- en jeugdhulpaanbieders.

We weten daarbij niet of de problemen voorkomen bij zorginstellingen en uitzendbureaus in onze gemeente, of bij welke zorg aan Nieuwegeinse inwoners die speelt.

We hebben als gemeente een signalerende rol en kunnen binnen de aanpak van ondermijning signalen verder brengen met partners als, politie, Belastingdienst, Openbaar Ministerie, de Nederlandse Arbeidsinspectie, IGJ. Ook bestaat het Informatieknooppunt Zorgfraude waar elke gemeente in het land signalen kan melden. In 2024 heeft het college de toepassing van het Bibob-beleid (integriteitsbeoordelingen) uitgebreid naar o.a. de bedrijven in de zorgbranche (zorgkantoren, zorgbedrijven, uitzendbureaus actief in de zorg, zorgopleidingsinstellingen en alle andere aanverwante organisaties in deze branche).

Dit maakt het voor gemeente Nieuwegein mogelijk om zorgbedrijven die gevestigd zijn in de gemeente en waar signalen van mogelijke misstanden zijn, een integriteitsonderzoek in te stellen.

Met betrekking tot de door ons gecontracteerde Wmo- en jeugdhulpaanbieders voert de Regionale Backoffice Lekstroom (RBL) namens het college contractmanagement op hen. Onderdelen van contractmanagement zijn:

•

Het voeren van accountgesprekken met een selectie van de zorgaanbieders.

 3/5

Bladnummer Kenmerk

2025-184 inzet ongediplomeerde zorgmedewerkers en

Onderwerp

misstanden zorgopleidingen

In deze accountgesprekken spreken we met aanbieders over onze zorgen over vervalste diploma’s en certificaten en vragen wij de aanbieders deze altijd te controleren, ook van tijdelijke zzp’ers.

•

Acteren op incidenten/vraagstukken/problemen die (dreigen te) ontstaan. Soms in kleine kwesties, maar soms ook bij grotere, complexere zaken waar strategische aanbieders in de regio bij betrokken zijn.

•

Preventief en proactief contractmanagement. Dat omvat ook het screenen en personeelsbestanden van deze aanbieders op kwaliteitseisen en de juiste diploma’s/certificaten/registraties.

•

Samenwerking met de toezichthouders (sinds dit jaar gepositioneerd bij RBL) op zowel kwaliteit, doelmatigheid als rechtmatigheid.

Vraag 5

Wil het college in gesprek gaan met zorginstellingen, cliëntenorganisaties en werknemers(vertegenwoordigers) in Nieuwegein om te onderzoeken waar mensen zonder diploma werken en onder welke omstandigheden?

Antwoord van het college

En als dat niet gebeurt, waarom niet?

Onze rol en taak is tweeërlei:

•

Contractmanagement bij door ons gecontracteerde zorgaanbieders. Daarin kaarten we de problematiek aan (zie ook bij vraag 4). We benadrukken daarbij hun eigen verantwoordelijkheid om diploma’s en EVC-certificaten van personeel en zzp’ers goed te checken. RBL heeft in een brief van 30 mei 2025 alle door ons gecontracteerde Wmo- en jeugdhulpaanbieders hierop gewezen.

•

Aanpak ondermijning. Wij hebben samen met de andere gemeenten in de regio en onze partners afspraken gemaakt om de ondermijning in de zorg aan te pakken. Hiervoor is een regionaal uitvoeringsplan 2025-2026 opgesteld in samenwerking met het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertisecentrum ondermijnende criminaliteit). Landelijk zijn zogenaamde FieldLabs ingezet om integraal specifieke problematiek aan te pakken met als doel de integrale aanpak te versterken door de lessen die hieruit getrokken worden. Zo is ingezet op medewerkers zonder diploma aan het bed, maar bijv. ook onderaannemerschap binnen zorgbedrijven. Gemeente Nieuwegein is in april gestart met deelname aan een van de Fieldlabs.

Het college gaat verder niet in gesprek met zorginstellingen e.d. Dit valt buiten onze bevoegdheid. Daarnaast raakt dit inwoners in alle gemeenten en zijn wij hier niet alleen verantwoordelijk voor.

 Bladnummer Kenmerk

4/5

2025-184

Onderwerp

inzet ongediplomeerde zorgmedewerkers en misstanden zorgopleidingen

Vraag 6

Welke afspraken zijn er in Nieuwegein over het gebruik van alternatieve diploma’s en certificaten in de zorg?

Antwoord van het college

Wordt er gecontroleerd of deze papieren echt en goed zijn?

In de aanbestedingen en contracten zijn kwaliteitseisen opgenomen. Deze verschillen per Wmo- en per jeugdhulp-dienst. Bij jeugdhulp-diensten vragen we SKJ- of BIGregistratie van de medewerkers. Bij Wmo-diensten omschrijven we per contract de minimale opleidingseisen en kwaliteitseisen. Zo dient men voor het werken binnen de Wmo Individuele Begeleiding een MBO- of HBO-diploma te bezitten uit een branche gerelateerde opleiding. Daarnaast stellen we in zowel de Jeugd- als Wmocontracten het hebben van een geldige Verklaring omtrent Gedrag (VOG) als eis.

De verantwoordelijkheid voor het checken van diploma’s en VOG’s ligt bij de aanbieders. De GGDrU voert voor gecontracteerde Wmo-aanbieders kwaliteitsonderzoek uit. Zij onderzoeken ook de kwalificaties van het personeelsbestand en aanwezigheid van VOG’s.

De verantwoordelijkheid voor het checken van diploma’s ligt nadrukkelijk bij de aanbieders. Bij inschrijving op een aanbesteding dienen jeugdhulpaanbieders een personeelslijst te overleggen, met SKJ-/BIG-nummers. Deze worden vooraf aan contractering steekproefsgewijs gecheckt op de sites van SKJ/BIG. EVC-certificaten, die nu in opspraak zijn, kunnen leiden tot een SKJ-registratie. Het SKJ had de registratie opgeschort van mensen die middels EVC-certificaten zich bij SKJ wilden registreren. SKJ heeft 19 juni 2025 aangegeven te starten met het opvragen van de EVC-dossiers van professionals van wie de registratieaanvraag is opgeschort. Deze stap is nodig om een zorgvuldige beoordeling van hun vakbekwaamheid mogelijk te maken en een goede afweging te maken over hun registratie in het Kwaliteitsregister Jeugd.

Zie ook het 3e bolletje bij het antwoord op vraag 4.

Vraag 7

Wil het college samen met zorgverzekeraars, de IGJ en de Onderwijsinspectie snel een risicoanalyse maken van zorgaanbieders en opleiders in Nieuwegein?

Antwoord van het college

Nee, aangezien de betrokken partijen in meer gemeenten actief zijn en wij op een andere manier het beeld voor Nieuwegein inzichtelijk proberen te krijgen, zoals in andere antwoorden aangegeven. Het is iets wat in groter verband dan Nieuwegeinse schaal zou moeten plaatsvinden. We zijn als Nieuwegein actief betrokken bij het Field Lab hierop, waar verschillende acties worden uitgevoerd.

Vraag 8

Hoe gaat het college deze signalen en de landelijke problemen omzetten in beleid dat echt iets verandert?

Antwoord van het college

Wat kunnen wij als gemeenteraad de komende maanden concreet verwachten?

 Bladnummer Kenmerk

5/5

2025-184

Onderwerp

inzet ongediplomeerde zorgmedewerkers en misstanden zorgopleidingen

Het college is verantwoordelijk voor een goede kwaliteit van zorg van Wmo en Jeugdwet. Het college heeft hierop divers beleid, dat middels inkoop, contractmanagement en toezicht rechtmatigheid in het sociaal domein gestalte krijgt. Het college heeft recent de Beleidsregel preventie, toezicht en handhaving rechtmatigheid Wmo en Jeugdwet 2025 – regio Lekstroom vastgesteld. Daarnaast versterken we intern de samenwerking met betrekking tot integretiteitsbeoordelingen bij contracten (Wet bibob) en verwachten we met de uitkomsten uit de FieldLabs nieuwe aanknopingspunten in het najaar.

Tot slot

Het college maakt zich net als u grote zorgen over de inzet van ongediplomeerde bij kwetsbare inwoners. Wij zetten ons in om de samenwerking te versterken met andere partners die hierin een grote(re) rol hebben. Wij menen dat wij binnen ons vermogen en bevoegdheden daaraan actief bijdragen om dit aan te pakken.