251112 Beantwoording schriftelijke vragen Pam van de Weijer (CDA) en Dyana Bezembinder (De Lokale Partij) - Vrouwenopvang

Vraag 1

Zijn er in onze gemeente voor inwoners voldoende opvangplekken beschikbaar voor slachtoffers van huiselijk geweld of voor een andere onveilig situatie?

Antwoord van het college

De opvang voor slachtoffers van huiselijk geweld wordt in Gelderland op bovenregionaal niveau georganiseerd. De vier Gelderse centrumgemeenten, Apeldoorn, Arnhem, Ede en Nijmegen hebben hierin een coördinatierol. In Gelderland is er, net als in de rest van Nederland, ook een tekort aan opvangplekken. De opvangcapaciteit in Nederland voldoet niet aan de internationale norm. Ook in onze regio is er sprake van druk op de beschikbare plekken. Er zijn momenteel 17 opvangplekken en 2 noodbedden voor de hele regio Gelderland Midden. Samen met Moviera, de aanbieder van opvang in Gelderland, wordt gewerkt aan een plan van aanpak om de knelpunten in de opvang aan te pakken. Bij piekperiodes wordt maatwerk toegepast en gebruik gemaakt van noodoplossingen zoals hotels.

Vraag 2

Zijn er de afgelopen jaren situaties geweest waarin slachtoffers niet konden worden geplaatst in een veilige omgeving?

Antwoord van het college

Bij acute dreiging zorgen wij voor directe opvang, ook als dat betekent dat wij bovenregionaal moeten plaatsen. Als de reguliere vrouwenopvang vol is dan wordt er maatwerk toegepast. Dit gebeurt altijd met urgentie voor de veiligheid en veiligheidsafspraken.

In Gelderland heeft Moviera in sommige gevallen moeten uitwijken naar hotels, omdat de opvang vol zat. De veiligheid in een hotel kan dan niet gewaarborgd worden.

1/3

 2021491

Vraag 3

Zo ja, hoeveel extra plekken zouden er nodig zijn om aan de vraag te voldoen?

Antwoord van het college

Deze vraag is lastig te beantwoorden, omdat de vraag complexer is dan alleen het aantal opvangplekken. Het tekort aan plekken hangt samen met meerdere factoren. Bijvoorbeeld het tekort aan woningen, waardoor aan de voorkant situaties escaleren doordat mensen langer bij elkaar blijven wonen, en aan de achterkant de uitstroom uit de opvang stokt. Daarnaast moet er ook gekeken worden naar betere inzet van het tijdelijk huisverbod, contactverboden, aanbod gericht op plegers en strafrechtelijke interventies.

4. Welke maatregelen neemt de gemeente om te voorkomen dat inwoners die slachtoffer zijn van geweld of dreiging door een gebrek aan opvangplekken in een levensgevaarlijke situaties terechtkomen, met het oog op o.a. femicide Bij acute dreiging zorgen we voor directe opvang ook als dat betekent dat we bovenregionaal moeten plaatsen of een ‘out of the box’ oplossing nodig is. Bij acute levensbedreigende situaties is er altijd opvang. We werken lokaal nauw samen met Veilig Thuis en politie om escalatie te voorkomen, direct in te grijpen en te zorgen voor vervolgstappen op het gebied van zorg en herstel. Politie en Veilig Thuis trekken gezamenlijk op bij meldingen, vooral bij onmiddellijk gevaar. Het sociaal team organiseert de benodigde hulp en opvang en neemt preventieve maatregelen om geweld te voorkomen en te zorgen voor een veiligheidsplan. Indien nodig zorgt de gemeente voor een netwerk van betrokken partijen zoals scholen, huisartsen en jeugdzorg om gezamenlijk te signaleren en te ondersteunen bij onveiligheid van gezinnen en huishoudens.

Landelijk is er een actieprogramma ‘Stop Femicide’ van de overheid om dodelijk geweld tegen vrouwen en meisjes door (ex-)partners of familie te voorkomen. Het plan is gebaseerd op de aanpak van huiselijk geweld en richt zich op primaire preventie, signalen sneller herkennen, betere interventies en hulpverlening en meer inzicht in het probleem.

Lokaal investeert de gemeente dit najaar in diverse bijeenkomsten en trainingen voor professionals, vrijwilligers en geïnteresseerden over de rode vlaggen bij dreigende femicide. De diverse bijeenkomsten richten zich op bewustwording, geweld (her)kennen, elkaar steunen, welke hulp beschikbaar is, deskundigheidsbevordering op het thema gender, vrouwenmishandeling, femicide en kindermishandeling. In de nieuwe regiovisie huiselijk geweld en kindermishandeling 2025-2029 is specifiek aandacht voor het thema femicide duurzaam verankerd. De inzet op de daderaanpak krijgt een regionaal vervolg. Daarnaast investeert de gemeente in ‘Maatje achter de voordeur’ zodat de ervaringen van inwoners meegenomen worden en we nog beter deze kennis kunnen meenemen in de uitvoer van beleid.

2/3

 2021491

5. Wordt de capaciteit van opvangplekken periodiek geëvalueerd en hoe rapporteert het college hierover aan de gemeenteraad?

De capaciteit van opvangplekken is altijd een momentopname, en schommelt per dag. We leveren gegevens aan voor de landelijke monitor Veilig Opvang. Deze monitor geeft inzicht in capaciteit en bezetting. Er is geen vaste rapportage aan de raad. De capaciteit van de opvangplekken nemen we vanaf 2026 mee in de beeldvorming die twee keer per jaar gehouden wordt.

6. Hoe bereidt de gemeente zich voor op de aangekondigde landelijke investering van extra opvangplekken, en wordt deze benut voor onze gemeente?

Het Rijk stelt vanaf 2026 extra middelen beschikbaar voor uitbreiding van opvangcapaciteit.

Op 29 oktober was er een landelijk wethouders overleg met bestuurlijk vertegenwoordiging vanuit de centrumgemeente (Ede). De verdeling van middelen staat hier op de agenda. Er worden landelijke bestuurlijke afspraken opgesteld. Voor Gelderland betekent dit dan ongeveer 1,2 miljoen voor de vier centrumgemeenten samen. Een en ander is dus nog afhankelijk van landelijke besluitvorming en het is nog onduidelijk hoeveel naar onze regio of gemeente gaat. Als alles volgens planning verloopt is er 19 november een overleg waarin de bestuurlijke afspraken vastgesteld worden in het bestuurlijk overleg met de staatssecretaris.

Moviera is als uitvoeringsorganisatie verantwoordelijk voor de opvang. Samen met de centrumgemeente zullen de regiogemeentes betrokken worden met het benutten van deze extra middelen.

Het spreekt voor zich dat dit een druppel op de gloeiende plaat is. We zullen eerder moeten signaleren om escalaties te voorkomen.

Wij hopen uw vragen hiermee voldoende beantwoord te hebben.