Park Lingezegen, initiatieven van ondernemers en de rol van Uiterwaarde
Een raadslid stelde op 11 maart 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Overbetuwe.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Aan de fractie van VVD Overbetuwe ndere leden van de en andere leden vangemeenteraad de gemeenteraad
Uw brief van 11 maart 2025
Uw kenmerk S-710
Onderwerp:
Beantwoording schriftelijke vragen
Ons kenmerk 2025-015497
Datum 20 mei 2025
Verzonden d.d.
Behandeld door Margriet Naaijer-Los
Telefoonnummer
Bijlage(n) Bijlagen: 2
Park Lingezegen, initiatieven van ondernemers en de rol van Uiterwaarde
Geachte fractie van de VVD en overige leden van de gemeenteraad, De fractie van de VVD heeft schriftelijke vragen S-710 gesteld over “Park Lingezegen, initiatieven van ondernemers en de rol van Uiterwaarde” (zie bijlage 1). In deze brief geven we hier antwoord op, na een korte algemene tekst om de context in beeld te brengen, inclusief relevante bijlagen.
Algemeen Sinds de verzelfstandiging van Uiterwaarde in 1999 staan de deelnemende gemeenten meer op afstand. Het onroerend goed werd overgedragen en er werd een afkoopsom betaald voor toekomstig beheer. De betrokken gemeenten zijn via Gemeenschappelijke regelingen gezamenlijk aandeelhouder van Uiterwaarde BV.: Recreatieschap Over-Betuwe, het Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en het Recreatieschap Neder-Rijn, Lek en Waal. Zie onderstaand schema. Voor meer informatie zie het document “Bestuursstructuur Uiterwaarde” (bijlage 2)
1/6
Gemeente Overbetuwe neemt samen met de gemeenten Lingewaard en Arnhem deel aan de Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Over-Betuwe, gemarkeerd met een geel kruis X in het schema hiervoor).
In 2024 heeft Recreatieschap Over-Betuwe een wijzigingstraject doorlopen. De nieuwe regeling is 27 juni 2024 vastgesteld door uw raad, zie link. Gemeente Arnhem heeft de regeling gepubliceerd op de website: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR736050/1. De Recreatieschappen hebben gekozen voor een model van maatschappelijk ondernemen. Sinds de verzelfstandiging vinden geen financiële transacties meer plaats in de Gemeenschappelijke Regeling met Recreatieschap Over-Betuwe.
Uiterwaarde vormt samen met haar drie vennootschappen een organisatie met één kernactiviteit: het duurzaam in stand houden, verbeteren en uitbreiden van de openbare recreatief-toeristische infrastructuur in het werkgebied van de (Natuur- en) Recreatieschappen Lingegebied, Neder-Rijn, Lek en Waal en Over-Betuwe ten behoeve van een breed publiek in het Rivierengebied. Het beheer van de gemeentelijke strandparken ligt bij Recreate B.V., waarvan Uiterwaarde de enige aandeelhouder is. (Zie ook schema hiervoor). Op 5 juni 2025 wordt Jaarrekening en -verslag 2024 voorgelegd aan de Vergadering van Aandeelhouders. Uiterwaarde publiceert het jaarverslag op haar website.
De Recreatieschappen hebben (indirect) invloed op bepaalde besluiten van Uiterwaarde en dochteronderneming Avezaath BV via hun aandeelhouderschap. Zo heeft de directie van Avezaath BV goedkeuring nodig voor besluiten over het verkrijgen, vervreemden en bezwaren van onroerende zaken. Ook is goedkeuring van prioriteitsaandeelhouders, waaronder Recreatieschap Over-Betuwe, vereist voor bestuursbesluiten tot het vervreemden/bezwaren of vestigen van beperkte rechten die betrekking hebben op onroerende zaken die zijn overgedragen als inbreng voor prioriteitsaandelen.
Beantwoording van uw vragen 1.
Wat is precies de rol van ‘Uiterwaarde’ in het beheer én bij nieuwe initiatieven en activiteiten van de strandparken en Park Lingezegen Uiterwaarde is verantwoordelijk voor de Rijkerswoerdse plassen. Nieuwe initiatieven moeten bijdragen aan de kernactiviteit en moeten het aanbod aan recreatiemogelijkheden verbeteren, zonder dat de commerciële belangen het openbare karakter van de werkgebieden schaden.
Uiterwaarde moet de publieke belangen waarborgen. Dat betekent dat ze in haar rol als uitvoeringsorganisatie van de recreatieschappen het publieke belang van algemeen toegankelijke recreatiegebieden moet meewegen bij initiatieven op overgedragen gronden, zoals haar kerntaak vraagt. Uiterwaarde vervult verschillende rollen als (mede)initiatiefnemer, adviseur en verhuurder/verpachter bij nieuwe (commerciële) initiatieven. De belangen van de verschillende rollen zijn mogelijk van invloed op de afweging of een initiatief bijdraagt aan de kernactiviteit.
De Rijkerswoerdse plassen zijn in het beheer van Uiterwaarde. Het beheer van andere openbare gronden binnen Park Lingezegen is belegd bij de gemeenschappelijke regeling Park Lingezegen. 2.
Hoe borgt het college enerzijds de kernwaarden en publieke toegankelijkheid van Park Lingezegen en zorgt ze er anderzijds voor dat initiatieven van ondernemers binnen de genoemde recreatiegebieden ook een kans krijgen.
Het college neemt deel aan de Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Over-Betuwe en de Gemeenschappelijke regeling Park Lingezegen, beide met een openbaar karakter: (1) Het Recreatieschap Over-Betuwe is opgericht om buitenrecreatie voor iedereen beschikbaar te 2/6
maken. Het recreatieschap behartigt de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van recreatie en toerisme (artikel 3 van de gemeenschappelijke regeling. Via het aandeelhouderschap in Uiterwaarde en Avezaath BV bewaakt het Recreatieschap de publieke belangen bij nieuwe initiatieven op de overgedragen gronden, waaronder de Rijkerswoerdse plassen. Het college is vertegenwoordigd in het algemeen en dagelijks bestuur van het Recreatieschap met twee wethouders. In de praktijk is de invloed gering voor de gemeente, omdat alleen verkoop en pacht/ bezwaring van onroerende zaken die door de destijds zijn ingebracht bij de verzelfstandiging, wordt voorgelegd aan alle 3 de recreatieschappen.
Er moet dan wel een unaniem besluit worden genomen in een vergadering waarin alle drie de recreatieschappen aanwezig zijn. (2) Park Lingezegen is in hoofdzaak aangelegd als openbaar landschapspark, met ruimte voor natuurontwikkeling en recreatief gebruik. In deze GR participeren vier gemeenten, waaronder Overbetuwe. Het Beleid en de begroting over beheer en ontwikkeling van het park worden voorgelegd aan het Dagelijks bestuur (DB) en Algemeen bestuur (AB) van de GR. De gemeenteraad heeft jaarlijks de mogelijkheid om een zienswijze op de begroting in te dienen. Via deze vertegenwoordiging is regie op nieuwe initiatieven mogelijk. Nieuwe Initiatieven worden door de parkorganisatie altijd voorgelegd aan het DB en AB. Bij de beoordeling van initiatieven wordt ook meegewogen hoe dit zich verhoudt tot de kernwaarden van Park Lingezegen. Ook wordt gewogen of het initiatief geen negatief effect heeft op het algemeen gebruik, zoals bijvoorbeeld door het afsluiten voor selecte (betalende) doelgroepen. In de GR Park Lingezegen hebben college en gemeenteraad meer directe invloed op het gevoerde beleid dan bij Uiterwaarde.
Daarnaast heeft het college invloed als bevoegd gezag bij ruimtelijke procedures: nieuwe initiatieven moeten voldoen aan de geldende wet- en regelgeving, waaronder de Omgevingswet en het omgevingsplan, en aan de vastgestelde gebiedsverordening van het Recreatieschap. Als een initiatief niet past in het Omgevingsplan kan het college vanuit wenselijkheid en haalbaarheid besluiten toch mee te werken. Bij de daaropvolgende planologische procedure is besluitvorming uiteindelijk aan de gemeenteraad. 3.
Hoe zijn en worden de belangen van omwonenden, gebruikers, ondernemers en andere stakeholders meegewogen bij nieuwe initiatieven?
Er is onderscheid in de participatie vanuit gemeente/college (1) en vanuit het recreatieschap OverBetuwe/Uiterwaarde (2) (1) Bij het behandelen van nieuwe initiatieven volgt de betreffende gemeente, op wiens grondgebied het initiatief plaats zal vinden, de participatie, c.q. inspraakprocedures als onderdeel van het gemeentelijk beleid en de planologische procedures. Het college vindt participatie met alle belanghebbenden belangrijk om een zorgvuldige afweging te kunnen maken over de wenselijkheid van een initiatief en of en hoe de gemeente medewerking kan verlenen. (2) In de Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Over-Betuwe is vastgelegd dat het algemeen bestuur in een participatieverordening bepaalt bij welke besluiten inwoners en andere belanghebbenden betrokken moeten worden bij de totstandkoming, evenals bij de uitvoering en evaluatie van beleid. Tot nu toe is er geen participatieverordening ter vaststelling voorgelegd aan het Algemeen Bestuur (AB) van het Recreatieschap. Het college heeft in het AB van 14 mei (zie verslag: aandacht gevraagd voor het opstellen van een verordening. Deze verordening ziet echter alleen toe op besluiten van het Recreatieschap Overbetuwe en niet op de activiteiten van Uiterwaarde BV. Dat betekent dat de gemeente Overbetuwe geen regie heeft op hoe Uiterwaarde participatie vormgeeft bij nieuwe (commerciële) initiatieven. Uiterwaarde heeft zelf geen
3/6
participatiebeleid. De directie van Uiterwaarde is ook niet van plan om participatiebeleid op te stellen.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Overbetuwe (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.