2025.266 Schriftelijke raadsvragen en beantwoording Natuurbegraafplaats (1533843)
Een raadslid stelde op 25 september 2025 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
GEMEENTERAAD
Vragen van een lid van de gemeenteraad ingevolge artikel 32 van het reglement van orde Ingekomen 19 mei 2025, zaaknummer 1533843
Inleiding In Nederland zijn inmiddels 38 natuurbegraafplaatsen gerealiseerd. Dit zijn plekken waar op een duurzame en natuurlijke manier begraven kan worden, zonder grafstenen of monumenten, in harmonie met de natuur.
Deze vorm van begraven past bij een groeiende behoefte onder inwoners aan eenvoud, milieuvriendelijkheid en een blijvende verbondenheid met de natuurlijke omgeving.
Een natuurbegraafplaats kan bovendien bijdragen aan natuurontwikkeling, biodiversiteit, landschapsherstel en het versterken van de ecologische en maatschappelijke waarde van buitengebieden. Ook sluit het goed aan bij gemeentelijke ambities op het gebied van duurzaamheid, circulaire economie en betekenisvolle ruimtelijke ontwikkeling.
In Zeeland is op dit moment nog geen natuurbegraafplaats operationeel, maar er zijn wél initiatieven in ontwikkeling. Zo zijn er plannen voor een natuurbegraafplaats bij Axel (gemeente Terneuzen), Colijnsplaat op Noord-Beveland en Vlissingen. Dit laat zien dat ook binnen de provincie de belangstelling voor deze vorm van begraven groeit.
Gezien de natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van Schouwen-Duiveland én het ontbreken van een dergelijke voorziening op het eiland, is het waardevol om te verkennen of hier ruimte is voor een natuurbegraafplaats. Dit zou een maatschappelijk en ecologisch betekenisvolle toevoeging kunnen zijn aan het bestaande voorzieningenaanbod.
Aan de hand hiervan heeft de VVD schriftelijke vragen gesteld aan het college.
Vragen ingevolge artikel 32 Reglement van orde
Antwoorden van burgemeester en wethouders
1: Is het college bekend met het concept van Het college is bekend met natuurbegraafplaatsen die natuurbegraafplaatsen en de ontwikkeling hiervan in in Nederland aanwezig zijn, ten aanzien van de andere gemeenten in Nederland? ontwikkeling van natuurbegraafplaatsen in andere gemeenten is het college in hoofdlijnen op de hoogte.
Pagina 1 van 4
2: Ziet het college, in algemene zin, kansen of meerwaarde in het realiseren van een natuurbegraafplaats op Schouwen-Duiveland, bijvoorbeeld in relatie tot natuurontwikkeling, duurzaamheid of maatschappelijke behoefte?
Het college ziet, in algemene zin, natuurbegraafplaatsen als een waardevolle aanvulling op bestaande begraafplaatsen door ruimte te geven aan mensen die bewust kiezen voor een begrafenis in harmonie met de natuur.
Het begraven, ook op een natuurbegraafplaats, is een vorm van lijkbezorging. Natuurbegraven is het begraven van een lichaam op een daarvoor bestemde plek in de natuur, zonder grafmonument, waarbij de natuur zoveel mogelijk intact blijft. Ook voor dit type begraafplaatsen stelt de vigerende Wet op de lijkbezorging (Wlb) eisen:
Vergunning en aanwijzing van de begraafplaats Een natuurgebied mag alleen gebruikt worden als begraafplaats als dit gebied door de gemeente (of provincie) is aangewezen als begraafplaats volgens artikel 85 Wlb. De locatie moet dus een officiële begraafplaats zijn, ook al lijkt het een ‘natuurlijk’ gebied.
Er is dus op een natuurbegraafplaats geen sprake van natuurontwikkeling, anders dan dat een dergelijke begraafplaats de natuur zoveel als mogelijk in tact laat. Daarbij moet worden voldaan aan ecologische randvoorwaarden.
Voor het college is er op dit moment geen reden om een natuurbegraafplaats zelf te realiseren, op basis van het huidige beleid is de procedure als volgt: “Realisatie van een nieuwe begraafplaats is alleen mogelijk als de wettelijk voorgeschreven procedure, nodig om te komen tot een bestemmingsplanherziening, is doorlopen. De procedure hiertoe kan pas opgestart worden na aanwijzing door de gemeenteraad van een stuk grond als bijzondere begraafplaats. Deze aanwijzing vindt alleen plaats als een concreet verzoek daartoe is ingediend, en niet ambtshalve.”
Pagina 2 van 4
3: Is het college bereid om te onderzoeken of er locaties op Schouwen-Duiveland zijn die ruimtelijk, ecologisch en hydrologisch geschikt zouden kunnen zijn voor een natuurbegraafplaats?
De wet staat natuurlijke personen en rechtspersonen toe een begraafplaats te creëren op eigen/particulier terrein. Hiertoe dient de gemeenteraad een besluit te nemen. De Wlb bevat echter nauwelijks criteria waaraan de gemeenteraad een aanvraag kan toetsen. Artikel 33 van de Wlb geeft aan dat een gemeente de plicht heeft te zorgen voor een gemeentelijke begraafplaats. Daarnaast geeft artikel 40 lid 1 van de Wlb aan de gemeenteraad de bevoegdheid om te beslissen over de aanleg of de uitbreidingen van bijzondere begraafplaatsen. Dit artikel geeft aan dat het naast een kerkgenootschap mogelijk is dat particulieren een verzoek tot de aanleg van een bijzondere begraafplaats indienen.
Ook bij deze bijzondere begraafplaatsen behoudt de gemeente haar verantwoordelijkheid waar het gaat om toezicht op en handhaving van een ongestoorde grafrust.
De gemeenteraad heeft in maart 2016 het huidige begraafplaatsbeleid vastgesteld en daarbij ook dat het mogelijk blijft om op de huidige één-en-twintig begraafplaatsen binnen onze begraven te worden of om te kiezen voor een asbestemming. Dat zijn relatief veel begraafplaatsen binnen een gemeente, ook ten aanzien van het aantal inwoners maar een logisch gevolg van voormalige zelfstandige gemeenten.
Het aantal uitvaarten per jaar is gemiddeld 150, dat fluctueert nauwelijks. Daarbij gaat het om personen die binnen onze gemeente of buiten onze gemeente zijn overleden, maar op één van de gemeentelijke begraafplaatsen ter aarde worden gesteld.
Over de periode 2022 – 2024 is sprake van een gemiddelde van 213 personen per jaar die buiten de gemeente zijn gecremeerd, gemiddeld 4 personen per jaar ter beschikking gesteld aan wetenschap en gemiddeld 26 personen per jaar die een laatste bestemming (begraven) krijgen buiten de gemeente.
Dat kan een natuurbegraafplaats zijn maar ook een reguliere begraafplaats binnen een andere gemeente of in het buitenland.
De mogelijkheden die de gemeente biedt op basis van de Wlb binnen het areaal van de gemeente voldoen aan de vraag qua capaciteit op onze begraafplaatsen. Daarnaast is emotionele binding met een plek op het eiland nog steeds het belangrijkste argument om te kiezen voor een laatste rustplaats. Het niet aanwezig zijn van een natuurbegraafplaats, leidt dan ook niet tot de vraag.
Men weet dat men daarvoor een keuze moet maken buiten de gemeente.
Een initiatiefnemer kan onderzoeken of er locaties zijn die ruimtelijk, ecologisch en hydrologisch geschikt kunnen zijn voor een natuurbegraafplaats.
De gemeenteraad dient onder de Omgevingswet daarbij het omgevingsplan te wijzigen om aan de grond de functie begraafdoeleinden toe te kennen.
Pagina 3 van 4
Het college geeft officieel toestemming om een terrein als begraafplaats aan te wijzen, volgens artikel 85 van de Wlb. De aanwijzing wordt vastgelegd in een besluit.
Het college is niet voornemens de realisatie van een natuurbegraafplaats te onderzoeken, op basis van het vigerende beleid Begraafplaatsen, is het mogelijk om als private partij een begraafplaats te vestigen binnen het areaal van de gemeente. 4: Is het college bereid om in dat kader in gesprek te gaan met relevante partners zoals: Waterschap Scheldestromen, Natuurorganisaties (bijv.
Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer), Provincie Zeeland, Particuliere grondeigenaren of landgoedeigenaren?
Wanneer zich een initiatiefnemer meldt die een procedure wenst te starten voor de aanleg en het beheer van een (natuur-) begraafplaats, dient men in gesprek te gaan met de genoemde partners. Het college ziet hierin op basis van de huidige omstandigheden geen initiatief voor de gemeente.
5: Zijn er gemeentelijke gronden die potentieel In het omgevingsplan Schouwen-Duiveland zijn geen geschikt zouden zijn voor een dergelijke functie, locaties aangewezen waarbinnen een bijvoorbeeld als herbestemming of als onderdeel van natuurbegraafplaats is toegestaan. een bredere gebiedsontwikkeling? 6: Hoe wil het college in een eventueel vervolgproces de betrokkenheid van inwoners en maatschappelijke organisaties organiseren?
Omdat het college geen rol ziet voor de gemeente voor de ontwikkeling van een nieuw aan te leggen natuurbegraafpaats, is er enkel sprake van een vervolgproces wanneer zich een initiatiefnemer meldt die een ruimtelijke procedure wenst te starten.
De gemeente heeft dan enkel een rol in een dergelijke procedure vanuit haar publieke taak.
7: Kan het college aangeven welke stappen nodig zijn om tot een eerste verkenning of haalbaarheidsstudie te komen, en op welke termijn de raad hierover geïnformeerd kan worden?
Het staat de initiatiefnemer vrij om een principeverzoek in te dienen met zijn of haar plan.
Het plan wordt dan getoetst aan het vigerende beleid en wordt onderzocht wat er nodig is vanuit bijvoorbeeld natuuraspecten. Het college doet uiteindelijk een principe uitspraak over de haalbaarheid en wenselijkheid.…
Bekijk de brief: 2025.266 Schriftelijke raadsvragen en beantwoording Natuurbegraafplaats (1533843)
Bron: raadsinformatie van de gemeente Schouwen-Duiveland (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.