2025.457 Raadsbrief Onderzoeksrapport Brogum en beantwoording schriftelijke vragen CDA (1628164)
Een raadslid stelde op 29 januari 2026 schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland.
Brief van het college
Deze brief is niet in losse vragen en antwoorden uit te lezen. Hieronder staat de tekst; het origineel staat via de link.
Raadsbrief
Onderwerp Zaaknummer Datum Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever
Onderzoeksrapport Brogum en beantwoording schriftelijke vragen CDA 1628164 9 december 2025 Werken, Wonen en Leven (WWL) A.M.J. van Burg Afdelingshoofd WWL
Inleiding In opdracht van de gemeente Schouwen-Duiveland heeft het onderzoeksbureau Partners en Pröpper (P&P) een onderzoek gedaan naar de rol van de gemeente in de subsidierelatie met Stichting Brogum (hierna Brogum). Deze opdracht is gegeven na ontvangst van een aantal (anonieme) brieven gericht aan het college van burgemeester en wethouders in het najaar van 2024, een brief gericht aan de gemeenteraad in februari 2025 en een laatste brief gericht aan de gemeenteraad in april 2025 door een oud-bestuurslid van Brogum.
Aanleiding onderzoek In de ontvangen brieven wordt het volgende over de gemeente gezegd:
• Bij het toekennen van de subsidie aan Brogum zou de gemeente onvoldoende voorwaarden hebben gesteld ten aanzien van de inrichting van de governance van de stichting;
• De gemeente zou na signalen van 'onbehoorlijk bestuur' bij Brogum onvoldoende hebben ingegrepen.
Daarnaast bevatten de brieven informatie over de samenwerking tussen de directeur, het huidige bestuur en oud-bestuurslid van Brogum. Het college neemt deze signalen serieus en wil helderheid krijgen in het proces en het handelen van de gemeente. Daarom heeft zij dit onderzoek laten uitvoeren.
Dit onderzoek richt zich alleen op het handelen van en sturing door de gemeente in de subsidierelatie met Brogum en niet op de samenwerking van de genoemde personen binnen Brogum zelf. Daar gaat de gemeente niet over.
Hoofdvraag onderzoek "Heeft de gemeente met betrekking tot het verstrekken van subsidies aan de stichting, het bewaken van de inzet van de subsidies en de verantwoording daarover, doeltreffend en rechtmatig gehandeld?" Kernboodschap Kennis te nemen van:
1. Het onderzoeksrapport "Onderzoek naar de subsidierelatie tussen de gemeente SchouwenDuiveland en Stichting Brogum", de conclusies en aanbevelingen (bijlage 1);
2. De zienswijze van het college (bijlage 2);
3. De beantwoording van de vragen van het CDA (bijlage 3).
Zoals beschreven, wordt in de brieven een aantal punten over de gemeente aangekaart. Het gaat om onvoldoende voorwaarden stellen in de subsidie over de governance van Brogum en onvoldoende ingrijpen bij signalen van 'onbehoorlijk bestuur' bij de stichting. Deze punten zijn meegenomen in het onderzoek.
Kort samengevat laat het onderzoek zien dat de gemeente rechtmatig en doelmatig heeft gehandeld, daarbij rekening houdend met de groeifase waarin Brogum zich bevindt. Dit wordt verder toegelicht in de onderstaande conclusies. Daarnaast zijn er aanbevelingen gedaan om het proces verder te optimaliseren.
In het kader van transparante besluitvorming wordt hieronder ook het proces van het onderzoek beschreven.
Proces onderzoek Het onderzoek is in 3 stappen uitgevoerd:
• oriëntatie en inventarisatie (procesreconstructie, gesprek gemeente en deskresearch) Pagina 1 van 3
• verdieping (inzoomen cruciale procesmomenten, interview met interne en externe stakeholders)
• rapportage (opleveren definitief rapport na ambtelijke verificatie van het eerste concept) In de reconstructie van het proces zijn belangrijke besluit- en sturingsmomenten in kaart gebracht. Deze momenten zijn met externe en interne stakeholders besproken en geverifieerd. Het gaat om de directeur en het huidige bestuur van Brogum, het oud-bestuurslid Brogum die de laatste brief aan de gemeenteraad heeft geschreven, de burgemeester, de wethouder van cultuur en betrokken ambtenaren.
Conclusies en aanbevelingen Conclusie 1 Het college handelt doeltreffend en rechtmatig, passend bij de groeifase waarin Brogum zich bevindt.
Door dat op maat te snijden op de groeifase is er sprake van behoorlijk openbaar bestuur.
Het subsidieproces verloopt rechtmatig. Het voldoet aan de verordening en spelregels vastgesteld door de gemeente. Spelregels kunnen veranderen als dat nodig is. Zoals bij Brogum. Door twijfels over eenheid van leiding binnen Brogum is de Governance Code Cultuur begin 2025 opgenomen als voorwaarde voor de nieuwbouw (nieuwe spelregel en een belangrijk sturingsinstrument voor de gemeente). Tot de komst van deze nieuwe spelregel heeft de gemeente "zacht" gestuurd door diverse gesprekken te voeren met het bestuur. Het is belangrijk om te benoemen dat Brogum zich bevindt in een overgangsfase en doorgroeit naar een instelling in het ‘middensegment’, en mogelijk op langere termijn ook door naar een ‘dragende speler’ (de termen middensegment en dragende speler zijn opgenomen in de nieuwe Cultuurvisie 2025). De rol van het college hierin is belangrijk (behoedzaam sturen, toepassen van sturingsinstrumenten, zoeken naar balans tussen aanscherpen van voorwaarden, en ruimte en tijd geven aan een vrijwilligersorganisatie om aan deze voorwaarden te kunnen voldoen en door te groeien). De nieuwbouw van het poppodium was en is hierbij een katalysator om verder in te zetten op de professionalisering van het bestuur en de directie, de organisatie en de bedrijfsvoering van de stichting.
Conclusie 2 De aandacht van het bestuur van de stichting is vooral gericht op de nieuwbouw, en in mindere mate op de professionalisering van het bestuur, de directie en de bedrijfsvoering.
De aandacht van het bestuur van de stichting is vooral gericht op de nieuwbouw, en in mindere mate op de professionalisering van het bestuur, de directie en de bedrijfsvoering. Naast ‘de winkel open houden’ vraagt de bouw van een nieuw poppodium veel van het bestuur van Brogum. Het bestuur is nog niet voldoende toegekomen aan de professionalisering van het bestuur, de organisatie en de bedrijfsvoering. Het gebrek aan functiescheiding tussen bestuur en directie, en zorgvuldige vastlegging van afspraken in contracten werden tijdelijk geaccepteerd, want de nieuwbouw had alle prioriteit. Beide zaken tegelijkertijd oppakken (professionalisering én het project nieuwbouw) is teveel gevraagd. Het invullen van de rol van voorzitter en tegelijkertijd directeur door één enkele persoon heeft dat verder versterkt. Met het aantreden van een nieuwe voorzitter na de zomer van 2025 ontstaat nu wel voldoende bestuurlijke capaciteit om beide zaken tegelijkertijd op te pakken. Er is ook contact met een externe adviseur voor feedback en advies aan het bestuur van Brogum over het gevraagde exploitatieplan.
Conclusie 3 Er is ruimte voor verdere doorontwikkeling van de subsidiepraktijk binnen de gemeente.
Er is ruimte voor doorontwikkeling van de subsidiecyclus om de doeltreffendheid van subsidies verder te vergroten door:
• de subsidieafspraken naast uitvoeringsdoelen ook te verbinden met maatschappelijke beleidsdoelen;
• het ontwikkelen van criteria om te beoordelen in welke mate een instelling vitaal is (meer dan alleen financiële gezondheid of het hebben van een besturingsmodel). Zo laat de casus Brogum zien dat bijvoorbeeld eenheid van leiding, zorgvuldige bedrijfsvoering en bestuurlijke capaciteit en competenties voor organisatieontwikkeling ook in belangrijke mate de vitaliteit bepalen.
• instellingen te begeleiden in faseovergangen van bijvoorbeeld een basisspeler naar het middensegment, of nog hoger naar het zijn van een dragende speler.
Aanbevelingen Op basis van deze conclusies worden de volgende aanbevelingen gedaan:
1. ontwikkel de rol van de gemeente verder door naar die van samenwerkingspartner en regievoerder;
2. stuur op de vitaliteit van organisaties;
3. stuur op het gezamenlijk realiseren van maatschappelijke opgaven.
Pagina 2 van 3
De uitgebreide toelichting op deze aanbevelingen is te lezen in bijlage 1, pagina 7.
De afgelopen jaren heeft de gemeente ingezet op het professionaliseren en goed regelen van de rol van de gemeente als subsidieverstrekker (onder andere door een nieuwe subsidieverordening, nieuwe subsidieregels en een subsidieloket met veel expertise). Daarnaast heeft de gemeente stappen gezet in de rol als samenwerkingspartner. De casus Brogum laat zien dat de gemeente ruimte heeft gegeven aan Brogum om stappen te zetten in de groei naar een belangrijke speler in het culturele veld.
De komende jaren worden de overige aanbevelingen opgepakt als onderdeel van het nog op te stellen plan om het totale subsidieproces voor maatschappelijke organisaties verder te professionaliseren en te optimaliseren.…
Bron: raadsinformatie van de gemeente Schouwen-Duiveland (Open Raadsinformatie). De vragen en antwoorden zijn automatisch uit de brief gelezen; het origineel is leidend.