herhaalde legionellabesmettingen bij SV Haslou

Vraag 1

Is het college op de hoogte van de legionellabesmetting die vandaag is geconstateerd bij SV Haslou?

Antwoord van het college

Ja, het college is op de hoogte gebracht van de legionellabesmetting.

Vraag 2

Kunt u de Raad een tijdlijn verstrekken van de uitbraken sinds 2014 en de maatregelen die terzake de verschillende uitbraken, en het grootschalige onderzoek in 2016, tot en met heden zijn genomen om herhaling te voorkomen?

Antwoord van het college

In de bijlage treft u een overzicht aan van de legionellabesmettingen sinds 2014. De maatregelen die onder andere worden genomen zijn het 4-jaarlijks actualiseren van de risicoanalyses en beheersplannen. Tijdens de risicoanalyses worden de drinkwaterinstallaties, de warm tapwaterinstallaties en de aangesloten toestellen beoordeeld op aanwezigheid van kritische punten volgens de:

• Drinkwaterwet;

• ISSO 55.1;

• NEN1006;

• De Waterwerkbladen;

• ISSO/SBR-publicatie 811 Hotspotvrij ontwerpen, bouwen en installeren;

• Checklist “Hotspots” in waterleidingen.

 Een beheersplan wordt opgesteld indien er situaties aanwezig zijn in de installatie die mogelijke groei van legionella kunnen veroorzaken. Daarnaast zijn er beheerstaken die behoren tot de wettelijk verplichte taken voortvloeiend uit de waterwerkbladen. De beheerstaken worden opgesteld op basis van frequentie.

De beheerstaken voor de binnensportlocaties zijn contractueel geborgd bij een installateur, bij de buitensportlocaties worden deze uitgevoerd door de buitensportverenigingen.

Het grootschalig onderzoek waar u naar verwijst betreft een rapportactualisatie van deze risicoanalyses en beheersplannen.

Andere maatregelen zijn het vervangen van alle automatische douchespoelsystemen in 2020, behalve in één gymzaal te Elsloo (2016 vervangen), preventief onderhoud aan warmwatertoestellen, controle van keerkleppen, het extra spoelen van tappunten in de binnen- en buitensportlocaties tijdens de coronasluiting en het uitlezen van correcte werking van de automatische spoelsystemen. Zoals u kunt zien in het overzicht is er vanaf 2021 t/m 2023 geen besmetting geweest behalve in het sportcomplex Mergelakker. Na wederom aanpassingen te hebben gedaan aan de waterinstallatie is er ook in dit complex in 2022 en 2023 geen besmetting meer geconstateerd.

Eind 2024 hebben we een zogenaamde Scalewatcher geïnstalleerd in het sportcomplex Mergelakker. Een Scalewatcher is een elektromagnetisch waterbehandelingssysteem dat kalkafscheidingen in waterleidingen vermindert. Hiermee wordt de vorming van kalk in de leidingen voorkomen en daarmee een biofilm die een voedingsbodem voor de legionellabacterie is.

Met de uitgevoerde maatregelen voldoen we aan vigerende wet- en regelgeving en zorgplicht in het kader van legionellapreventie. We benadrukken dat een legionellabesmetting niet volledig uit te sluiten is.

Vraag 3

Kunt u de Raad het onderzoeksrapport uit 2016 verstrekken?

Antwoord van het college

Het onderzoeksrapport van 2016 is niet meer actueel en geeft ook geen reëel beeld meer van de huidige situatie. Om geen verwarring te voorkomen met de huidige situatie lijkt het ons niet opportuun om een achterhaald onderzoeksrapport nu aan de Raad te verstrekken.

Vraag 4

Is er na het grootschalige onderzoek in 2016 nog vervolgonderzoek uitgevoerd?

Antwoord van het college

Zo ja, wanneer en kunt u daarvan een afschrift aan de raad verstrekken? Zo nee, bent u bereid alsnog een onafhankelijk technisch onderzoek te laten uitvoeren naar de leidinginstallatie, waarbij deze wordt beoordeeld op ontwerp, staat van onderhoud en eventuele risico’s?

Onder verwijzing naar het antwoord op vraag 2 zijn eind 2024 de actualisaties van de risicoanalyses en beheersplannen uitgevoerd. De geconstateerde kritische punten zijn in kwartaal 1 2025 hersteld en het douchespoelsysteem in de gymzaal te Elsloo vroegtijdig vervangen. Op dit moment worden de beheersplannen en daaruit volgende beheerstaken opgesteld. Naar verwachting zijn deze voor de zomervakantie 2025 gereed.

Vraag 5

Is er door de gemeente toezicht gehouden op de opvolging van adviezen uit het onderzoek van 2016 en eventuele vervolgonderzoek?

Antwoord van het college

Zo ja, wat was de uitkomst hiervan?

Ja, de beheerstaken voor de binnensportlocaties zijn contractueel geborgd bij een installateur, bij de buitensportlocaties worden deze uitgevoerd door de buitensportverenigingen. De registratielijsten van de buitensportlocaties worden met regelmaat gecontroleerd. Zie ook het antwoord op vraag 2.

Vraag 6

Wordt er op dit moment gewerkt aan een structurele oplossing om herhaling in de toekomst te voorkomen?

Antwoord van het college

Zo ja, kunt u dit nader toelichten? Zo nee, waarom niet?

Op dit moment richt onze installateur een digitaal legionelladossier in. Met dit systeem wordt niet alleen data opgeslagen maar ook de beheerstaken (wekelijks spoelen, maandelijks temperaturen, 2-jaarlijkse monstername) gedigitaliseerd. Voor deze beheerstaken krijgt de aangewezen verantwoordelijke een melding in een telefoonapp dat beheerstaken moeten worden uitgevoerd. Indien er geen opvolging van de beheerstaak plaatsvindt, krijgen de beheerders (lees installateur en gemeente) ook een melding.

Hiermee wordt uitvoering van de beheerstaken geborgd. Naar verwachting is het systeem in kwartaal 3 operationeel. We benadrukken nogmaals dat een legionellabesmetting niet volledig uit te sluiten is.

Vraag 7

Kunt u een overzicht verstrekken naar de aanwezigheid en risico’s van legionella bij sportverenigingen en andere gemeentelijke of gesubsidieerde instellingen over de jaren 2023, 2024 en 2025, zodat de situatie bij sportcomplex ’t Mergelakker in breder perspectief kan worden geplaatst?

Antwoord van het college

Het legionella overzicht betreffende de onderhavige gebouwen van gemeente Stein vindt u in de bijlage. In een overzicht van andere gemeentelijke of gesubsidieerde instellingen hebben we geen inzicht en kunnen we u niet verstrekken.

Wat de risico’s betreft kan de bacterie legionella de veteranenziekte veroorzaken. Deze bacterie komt voor in oppervlaktewater, proceswater, grondwater en drinkwater. Indien de omstandigheden voor legionella gunstig zijn, kan er groei plaatsvinden. Gunstige omstandigheden zijn een watertemperatuur tussen de 25 en 55 °C, voedingsstoffen en biofilm en voldoende tijd om te groeien. Er moeten altijd meerdere gunstige omstandigheden aanwezig zijn om groei van legionella te initiëren.

Indien water waar legionella in is uitgegroeid wordt verneveld kan de mens besmet raken door inademing van aerosolen (zeer kleine waterdruppeltjes).

Ingeval van een legionellabesmetting (in bijvoorbeeld één doucheruimte) sluiten we uit voorzorg alle doucheruimten en informeren gebruikers voorzichtig te zijn met het vernevelen van water. Zodoende borgen we zoveel als mogelijk de gezondheidsrisico’s voor gebruikers.

Vraag 8

Op welke wijze worden verenigingen op dit moment in legionellapreventie ondersteund en overweegt Uw College aanvullende eisen of ondersteuning aan verenigingen te bieden op het gebied van legionellapreventie?

Antwoord van het college

Als het digitaal legionelladossier operationeel en getest is rollen we dit ook uit voor de buitensportverenigingen die zelf de beheerstaken uitvoeren. Ze worden geïnstrueerd in het gebruik van de telefoonapp en uitvoering van de beheerstaken. Ze worden voorzien van een nieuwe thermometer voor het maandelijks temperaturen van de aangewezen tappunten. Deze thermometer staat in verbinding met de telefoonapp en registreert de watertemperaturen automatisch in het dossier. Hiermee vervalt het bijhouden van de ‘analoge’ registratielijsten, vindt automatisch controle plaats van de uitgevoerde beheerstaken en kan sneller geacteerd als de gewenste watertemperaturen niet worden gehaald.

Vraag 9

Op welke wijze wordt SV Haslou en de daarbinnen actief zijnde horecaonderneming ondersteund of gecompenseerd voor de eventuele financiële schade als gevolg van de besmetting, zoals het mislopen van inkomsten of extra gemaakte kosten?

Antwoord van het college

Als er een besmetting wordt geconstateerd informeren we direct de horecaonderneming voetbal- en tennisvereniging dat alle doucheruimten per direct gesloten moeten worden, dat ze voorzichtig moeten zijn met het vernevelen van water en houden we ze op de hoogte wanneer de desinfectie gaat plaatsvinden.

Tot op heden hebben de verenigingen en horecaonderneming geen melding gedaan van eventuele geleden financiële schade. Er zijn ook geen wedstrijden afgelast, de enige beperking was het niet kunnen douchen na trainingen en wedstrijden.

We vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.